II SA/Po 983/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA W. Batorowicz po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] września 2012 r. NR [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia odmówić przyznania prawa pomocy /-/ W. Batorowicz Postanowieniem z dnia 31 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Po 983/12, referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu odmówił przyznania prawa pomocy B. K. W uzasadnieniu powyższego postanowienia wskazano, że skarżąca B. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, argumentując, że jej dochody nie pozwalają na poniesienie kosztów sądowych i pomocy prawnej. Oprócz spłaty kredytu ponosi duże koszty leczenia i rehabilitacji, choruje od 2 roku życia. Oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką. Utrzymują się z renty skarżącej w wysokości [...] zł, jej wynagrodzenia za pracę - [...] zł i świadczenia pieniężnego Ministra Sportu jakie otrzymuje w wysokości [...] zł miesięcznie oraz z emerytury matki w wysokości [...] zł miesięcznie, co łącznie daje kwotę [...] zł miesięcznie. Posiada mieszkanie o powierzchni 50 m², oszczędności w wysokości około [...] zł. Wnioskodawczyni podała, że dochody pomniejszone są o ratę kredytu – [...] zł, koszty leków dla matki, rehabilitacji skarżącej, utrzymania samochodu, ubezpieczenia i polisy zabezpieczającej na wypadek pogorszenia stanu zdrowia. Zdaniem referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu okoliczności wskazują na brak podstaw do przyznania prawa pomocy. Przychody, jakie uzyskuje skarżąca razem z matką pozwalają na bieżące regulowanie wszystkich swoich zobowiązań, w tym cywilnoprawnych (kredytu, polis ubezpieczeniowych) oraz kosztów leczenia, leków i rehabilitacji. Nie wskazała, że ma jakieś zaległości płatnicze. Dodatkowo skarżąca dysponuje oszczędnościami w wysokości, która pozwala na pokrycie kosztów niniejszego postępowania w całości. Pozwala to przyjąć, że jej sytuacja finansowa pozwala na poniesienie wolnorynkowego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Uiszczenie w niniejszej sprawie tego rodzaju kosztów nie ograniczy prawa skarżącej do sądu. Sprzeciw od powyższego postanowienia wniosła B. K. Skarżąca podała, że czuje się poszkodowana brakiem przyznania jej prawa pomocy. W przedmiotowej sprawie występuje ona w imieniu całej społeczności, która jest zainteresowana przedmiotem sporu. Skarżąca wyjaśniła również ze jej stan zdrowia pogarsza się, a mimo tego musi ona zajmować się swoją matką. Nauczyła się ona gospodarować skromnymi środkami, jakimi dysponuje i zabezpieczyć na przyszłość. Skarżąca wyjaśniła, że dysponuje jedynie rentą i wynagrodzeniem za pracę, z czego część dochodów przeznaczana jest na leczenie i rehabilitację oraz utrzymanie samochodu. Skarżąca wyjaśniła również, ze wadliwe jest stanowisko, zgodnie z którym nie może liczyć na przyznanie prawa pomocy z uwagi na swój rozsądek w gospodarowaniu posiadanymi środkami, oraz wskazała, że musi dysponować oszczędnościami na wypadek nagłych zdarzeń losowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) postanowienie, przeciwko któremu wniesiono sprzeciw, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd, na posiedzeniu niejawnym. Sąd rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie jest związany ustaleniami dokonanymi przez referendarza sądowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt. 2 powołanej powyżej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wskazuje bogate orzecznictwo sądów administracyjnych to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek dokładnego i zgodnego z prawdą przedstawienia własnej sytuacji majątkowej oraz wykazania, iż spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (postanowienie NSA z 23 września 2011 r., sygn. akt II OZ 839/11, LEX 966294). W konsekwencji wnioskodawca ma obowiązek przedstawienia wszelkich istotnych okoliczności dotyczących jego sytuacji materialnej, których analiza umożliwi rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Pamiętać przy tym należy, że stosowanie do treści art. 199 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Jak wskazuje analiza akt sprawy skarżąca nie spełnia przesłanek przyznania jej prawa pomocy. Niewątpliwie skarżąca ponosi koszty leczenia i rehabilitacji, utrzymania samochodu oraz spłaty kredytu. Prowadzi ona jednakże wspólnie z matką gospodarstwo domowe, zaś na jej dochody miesięczne składają się, zgodnie z wypełnionym przez nią wnioskiem, renta w wysokości [...] zł, wynagrodzenia za pracę - [...] zł, świadczenia pieniężne Ministra Sportu w wysokości [...] zł oraz emerytura matki w wysokości [...] zł, co łącznie daje kwotę [...] zł. Skarżąca posiada również mieszkanie o powierzchni 50 m² oraz oszczędności w wysokości około [...] zł. W ocenie Sądu uzyskiwane dochody nie uzasadniają zwolnienia skarżącej z obowiązku poniesienia kosztów sądowych. Skarżąca dysponuje bowiem wystarczającymi środkami na zaspokojeniu wszystkich swoich kosztów utrzymania oraz posiada oszczędności, które mogą być wydatkowane w ramach wniesionej skargi. Zdaniem Sądu nie można przyjąć, aby konieczność zabezpieczenia się przed ewentualnymi przyszłymi i niepewnymi zdarzeniami losowymi uniemożliwiała skarżącej zadysponowanie oszczędnościami przez nią zgromadzonymi, w szczególności, że to na skarżącej spoczywa ustawowy obowiązek poniesienia kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze wskazać należało, że skarżąca nie wykazała, aby jej sytuacja finansowa uzasadniała przyznanie prawa pomocy. Stąd też Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia. /-/ W. Batorowicz