II SA/Po 997/16
WyrokWSA w Poznaniu2017-04-19
Skład orzekający: Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Barbara Drzazga, Tomasz Świstak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanego parkingu, wydana na właściciela nieruchomości, jest prawidłowa, gdy inwestor, który wybudował parking, nie posiada już tytułu prawnego do nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanego parkingu, wydana na właściciela nieruchomości, jest prawidłowa, gdy inwestor, który wybudował parking, nie posiada już tytułu prawnego do nieruchomości. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego, obowiązek rozbiórki obciąża właściciela, ponieważ inwestor nie ma już prawa do władania obiektem budowlanym, które pozwoliłoby mu na wykonanie nakazu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki parkingu, który został samowolnie wybudowany w latach 1993-2008 bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ nadzoru budowlanego nałożył nakaz rozbiórki na właściciela terenu, M. P., ponieważ inwestor, K. R., nie posiadał już tytułu prawnego do nieruchomości po wygaśnięciu umowy dzierżawy. Skarżący M. P. podtrzymywał argumentację, że obowiązek rozbiórki powinien obciążać inwestora.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2016 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budowli; oddala skargę
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla M. P. (dalej w skrócie: "Inspektor Powiatowy") decyzją z [...] 2016 r., nr [...] ([...]), wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 290 ) i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, nakazał właścicielowi tj. M. P., działającemu za pośrednictwem Wydziału Gospodarki Nieruchomościami Urzędu M. P., rozbiórkę parkingu, zlokalizowanego na działce nr geod. [...], ark. [...], obręb D.. Organ doprecyzował jednocześnie, iż nakaz należy zrealizować poprzez rozbiórkę utwardzenia terenu na ww. działce, oznaczonego kolorem czerwonym na załączniku graficznym do decyzji oraz murków i ogrodzeń betonowych oznaczonych kolorem niebieskim na załączniku graficznym do decyzji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ opisał przebieg postępowania prowadzonego od 2010 r. Jak organ wyjaśnił, w dniu 18 marca 2010r. pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla M. P. przeprowadzili czynności kontrolne na terenie parkingu zlokalizowanego u zbiegu ulic [...] w P.. W trakcie kontroli stwierdzono istnienie parkingu składającego się z zespołu parterowych murowanych budynków o łącznej pow. zabudowy
93,2m2, pełniących funkcję portierni, garażu i zaplecza sanitarno - gospodarczego, zlokalizowanych na dz. nr geod. [...] i [...], obr.ark [...] oraz ogrodzenia (siatka stalowa, płyty prefabrykowane, otynkowany mur), wiat (konstrukcja stalowa pokryta blachą trapezową), słupów oświetleniowych i utwardzonej nawierzchni wykonanej częściowo z: płyt betonowych prefabrykowanych i betonu wylanego na mokro o grubości około 10 cm. Dalej wyjaśniono, iż zespół parterowych murowanych budynków o łącznej pow. zabudowy
93,2m2, pełniących funkcję portierni, garażu i zaplecza sanitarno – gospodarczego, został rozebrany, a postępowanie prowadzone pod sygn. [...] zostało zakończone decyzją o umorzeniu postępowania.
Inspektor Powiatowy ustalił, iż parking zlokalizowany w P. na działce [...], arkusz [...], obręb D., został zrealizowany w latach 1993-2008 samowolnie, to jest bez pozwolenia na budowę, ponieważ również podmiot kontynuujący inwestycję, tj. firma "M. " Przedsiębiorstwo Usługowo Handlowe K. R., użytkownik tego terenu, nie wystąpiło o pozwolenie na budowę. Parking będący przedmiotem niniejszego postępowania składał się z ogrodzenia (siatka stalowa, płyty prefabrykowane, otynkowany mur), wiat (konstrukcja stalowa pokryta blachą trapezową), słupów oświetleniowych i nawierzchni utwardzonej wykonanej z: płyt betonowych prefabrykowanych i betonu wylanego na mokro o grubości około 10 cm. Elementy te tworzą całość techniczno-użytkową, służącą do parkowania pojazdów samochodowych. Wobec powyższego parking ten uznano za obiekt budowlany, o którym jest mowa w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Przepis ten stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o budowli należy przez to rozumieć, między innymi, budowlę stanowiącą całość techniczno - użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami. Wykonane roboty budowlane organ nadzoru budowlanego zakwalifikował jako budowę budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Zdaniem organu realizacja tych robót wymagała uzyskania pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego).
Dalej Inspektor Powiatowy wyjaśnił, iż w związku z powyższymi ustaleniami oraz wobec zaistnienia stanu faktycznego określonego w art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, postanowieniem z dnia 18 czerwca 2012r. wstrzymano inwestorowi prowadzenie robót budowlanych w zakresie budowy parkingu stanowiącego całość techniczno-użytkową składającą się z ogrodzenia (siatka stalowa, płyty prefabrykowane, otynkowany mur), wiat (konstrukcja stalowa pokryta blachą trapezową), słupów oświetleniowych i nawierzchni utwardzonej wykonanej z płyt betonowych prefabrykowanych i betonu wylanego na mokro o grubości około 10 cm, zlokalizowanego w P. na działce [...], arkusz [...] obręb D., jak również nałożono na inwestora obowiązek dostarczenia, w terminie 90 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia, dokumentów, wymaganych w art. 48 ust. 3 powołanej wyżej ustawy. Pomimo upływu terminu określonego w ww. postanowieniu inwestor nie wykonał nałożonych na niego obowiązków. Za to w dniu 7 stycznia 2014 r. H. R. - pełnomocnik inwestora poinformował, iż parking i budynki zlokalizowane przy ul Dolna Wilda w P. zostały rozebrane.
Następnie organ wskazał, iż podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniach 16 stycznia i 3 lutego 2014r. stwierdzono, iż parterowe budynki, o łącznej pow. zabudowy
93,2m2, pełniących funkcję portierni, garażu i zaplecza sanitarno - gospodarczego, które wybudowane były na dz. nr geod. [...] i [...], obr/ark [...] w P. w rejonie ulic [...] zostały rozebrane, a teren po rozbiórce uporządkowany. Ustalono także, że nie rozebrano części ogrodzenia z elementów betonowych prefabrykowanych o dług. około 9,5m, zlokalizowanego prostopadle do ul [...]. Uczestniczący w czynnościach kontrolnych H. R., oświadczył, iż wszystkie nakłady poniesione od 1992 r. przez jego żonę i córkę, poza ogrodzeniem o długości około 9,5m, zostały usunięte. Inspektor Powiatowy, porównując mapę poglądową przesłaną przez Wydział Gospodarki Nieruchomościami Urzędu M. P. z załącznikiem do wizji terenowej z dnia 17 lutego 2000 r. oraz z planem realizacyjnym zagospodarowania terenu, który jest załącznikiem do decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji z dnia września 1993r. uznał, iż ogrodzenie opisane jako mur oporowy (które jest zlokalizowane równoległe do ulicy [...] istniało już na działce [...] przed rozpoczęciem użytkowania działki pod parking.
W tym stanie rzeczy Inspektor Powiatowy, działając na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego, orzekł o nakazie rozbiórki wyżej opisanej budowli.
Jednocześnie organ wyjaśnił, iż obowiązek został nałożony na właściciela terenu M. P. zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego. Działka na której znajduje się utwardzenie terenu jest własnością M. P.. Działka ta do dnia 30 listopada 2013r., była użytkowana na potrzeby parkingu przez p. K. R. – G., prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą M. Przedsiębiorstwo Handlowo - Usługowe. W chwili orzekania dzierżawca (inwestor) zgodnie z oświadczeniem nie posiada żadnej umowy zawartej z Miastem P. co powoduje, że nie można wykazać, iż jest podmiotem posiadającym prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, tym samym nie jest uprawniony do podejmowania decyzji dotyczących przedmiotowej nieruchomości. Z tych też względów brak było konieczności ustalania, jaka powierzchnia istniejącego wciąż utwardzenia parkingu została zrealizowana przez dzierżawcę, a jaka istniała w momencie oddania tego terenu w dzierżawę.
W odwołaniu od powyższej decyzji Miasto P. podniosło, iż inwestorem wszystkich elementów parkingu tworzących całość techniczno-użytkową służącą do parkowania samochodów jest K. R.. Zatem zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego oraz przytoczonym orzecznictwem sądów administracyjnych obowiązek nakazanej rozbiórki winien być wykonany w pierwszej kolejności przez inwestora. Działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Poznania z-ca dyrektora Wydziału Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta P. jednocześnie zadeklarował, iż może udostępnić inwestorowi nieruchomość celem złożenia oświadczenia o prawie dysponowania dz. nr [...], ark. [...], obręb D. do celów budowlanych dla umożliwienia realizacji rozbiórki wymienionych w decyzji elementów parkingu. Podkreślono, iż inwestor nie wydał M. P. nieruchomości protokołem zdawczo - odbiorczym, zatem jest zarządcą w rozumieniu art. 28 i 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane.
Po rozpoznaniu odwołania, Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej w skrócie: "Inspektor Wojewódzki"), decyzją z [...] 2016 r., nr [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ odwoławczy wyjaśnił, iż dla rozstrzygnięcia sprawy kluczowe było ustalenie w którym roku i w jakim zakresie wykonano roboty na działce. Na podstawie zgromadzonych w sprawie materiałów (map oraz zeznań świadków) ustalono, iż od 1993 r. do 2008 r. powierzchnia użytkowanego parkingu wraz z towarzysząca infrastrukturą sukcesywnie się zwiększała, a to oznacza, że trwał proces inwestycyjny. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika również, że część elementów parkingu została rozebrana, a aktualny stan istniejących elementów przedstawia załącznik do decyzji, sporządzony na podstawie ustaleń wizji terenowej z dnia 22 września 2014 r., dokonanej przez pracownika Wydziału Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta P. [...] - L. D.. P. zatem cześć parkingu składająca się z utwardzenia, murków i betonowych ogrodzeń. Wszystkie istniejące obecnie elementy (ogrodzenie, murki, utwardzenie) jako tworzące całość techniczna użytkową służyły do końca 2013r. do parkowania samochodów. Zdaniem organu odwoławczego Inspektor Powiatowy prawidłowo uznał ww. parking za budowę w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane.
Wobec nie wykonania obowiązków nałożonych w postanowieniu wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, oraz wobec niezgodności inwestycji z ustaleniami uchwały nr [...] Rady M. P. z dnia 13 października 2009 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Rejon ulicy [...]" w P., zasadnie organ I instancji orzekł o nakazie rozbiórki.
Dalej Inspektor Wojewódzki zauważył, że działka nr [...] na której istnieje się parking będący przedmiotem niniejszego postępowania, nie należy do żadnej z osób, które wykonywały na niej roboty budowlane. Inwestorzy korzystali z działki należącej do M. P. w ramach umowy dzierżawy. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych organ odwoławczy podkreślił, iż obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego może zostać nałożony na inwestora pod warunkiem, iż posiada on w dacie orzekania uprawnienia do władania obiektem budowlanym, które pozwoliłyby mu na wykonanie nakazu. Ponieważ inwestor nie posiada już tytułu prawnego do działki nr [...], organ I instancji prawidłowo nałożył nakaz rozbiórki na właściciela tego terenu – zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosło M. P., podtrzymując argumentację zawartą w odwołaniu i deklarując, iż gotowe jest udostępnić inwestorowi – tj. K. R. przedmiotową nieruchomość w celu wykonania rozbiórki wymienionych w decyzji rozbiórkowej elementów parkingu. Podkreślono, iż inwestor nie wydał M. P. nieruchomości protokołem zdawczo - odbiorczym, zatem jest zarządcą w rozumieniu art. 28 i 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane.
Odpowiadając na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje;
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.Dz. U. z 2016r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.; dalej jako P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Kontrolując zaskarżoną decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego w tak zakreślonych granicach kognicji Sąd nie dopatrzył się przy jej wydaniu naruszeń prawa, które w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkowałyby koniecznością uchylenia albo stwierdzenia nieważności tego aktu, względnie stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa. W szczególności, w ocenie Sądu, organy administracji w należyty sposób zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, i na tej podstawie dokonały prawidłowych ustaleń co do okoliczności faktycznych istotnych dla jej rozstrzygnięcia.
Materialnoprawną podstawę decyzji administracyjnych zapadłych w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 290 ze zm.). Na gruncie przepisów tej ustawy organy nadzoru budowlanego ustaliły, iż parking zlokalizowany w P. na działce [...], arkusz 36, obręb D., został zrealizowany w latach 1993-2008 samowolnie, bez pozwolenia na budowę, o które nie wystąpiło M. P. (w zakresie robót wykonanych do 1994 r.), G. R. (w okresie w którym była dzierżawca przedmiotowej nieruchomości oraz następnie jej córka K. R. prowadząca na jej terenie działalność pod firmą "M. " Przedsiębiorstwo Usługowo Handlowe. Parking będący przedmiotem niniejszego postępowania składał się z ogrodzenia (siatka stalowa, płyty prefabrykowane, otynkowany mur), wiat (konstrukcja stalowa pokryta blachą trapezową), słupów oświetleniowych i nawierzchni utwardzonej wykonanej z: płyt betonowych prefabrykowanych i betonu wylanego na mokro o grubości około 10 cm. Elementy te tworzyły całość techniczno-użytkową, służącą do parkowania pojazdów samochodowych. Wobec powyższego parking ten uznano za obiekt budowlany, o którym jest mowa w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Przepis ten stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o budowli należy przez to rozumieć, między innymi, budowlę stanowiącą całość techniczno - użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że część elementów parkingu została rozebrana, a aktualny stan istniejących elementów przedstawia załącznik do decyzji, sporządzony na podstawie ustaleń wizji terenowej z dnia 22.09.2014 r. dokonanej przez pracownika Wydziału Gospodarki Nieruchomościami Urzędu M. P. Oddział ds. Geodezyjnych
pana L. D.. P. zatem cześć parkingu składająca się z utwardzenia, murków i betonowych ogrodzeń. Wszystkie istniejące obecnie elementy (ogrodzenie, murki, utwardzenie) jako tworzące całość techniczna użytkową służyły do końca 2013r. do parkowania samochodów. Prawidłowo PINB dla M. P. uznał ww. parking za budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane. Z ustaleń organów obu instancji jednoznacznie wynika, że budowla została wykonana bez uzyskania stosownej decyzji o pozwoleniu na budowę i miała miejsce na przestrzeni od 1993 do 2008 roku. Do popełnionej samowoli zastosowanie zatem mają przepisy ustawy Prawo budowalne z 1994 roku.
Stosownie do art. 48. ust. 1 Prawa budowlanego właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo
2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
Niemniej w sytuacji, o której mowa w art. 48 ust. 2 tej ustawy, możliwe jest podjęcie czynności zmierzających do zalegalizowania samowolnie budowanego lub wybudowanego obiektu budowlanego. W tym celu organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie, w którym m.in. nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:
1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.
W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. (art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego ). Przepis ust. 3 art. 48 stanowi, iż w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego (pkt 1).
W rozpoznawanej sprawie organ I instancji postanowieniem z dnia 18 czerwca 2012 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, wstrzymał prowadzenie robót budowlanych w zakresie budowy parkingu stanowiącego całość techniczno-użytkowa wraz z wymienionymi obiektami oraz nałożył na K. R. prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą "Moto-Radi" PHU obowiązek przedłożenia czterech egzemplarzu projektu budowlanego przygotowanego przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia, oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz zaświadczenia Prezydenta Miasta P. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - uchwała nr [...] Rady Miasta P. z dnia [...] 2009 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Rejon ulicy [...]" w P.. Działka znajduje się na terenie KDWt , który zgodnie z § 7 planu miejscowego ma przeznaczenie pod dworzec komunikacji autobusowej i tramwajowej. Z akt sprawy wnika również, że Prezydent M. P. postanowieniem z dnia 05.10.2012 r. (znak [...]) odmówił wydania zaświadczenia - wskazując, że wykonany samowolnie parking jest niezgody z ustaleniami ww. planu miejscowego. W postanowieniu tym wskazano również, że wprawdzie "dopuszczono na terenie lokalizacje dróg wewnętrznych i miejsc parkingowych, jednak winny ona być związane z funkcjonowaniem pętli i dworca." Zatem prawidłowo PINB dla M. P. wydał decyzję w oparciu o art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, wskazując na niezgodność inwestycji z ustaleniami m.p.z.p. Taka niezgodność powoduje, że legalizacja popełnionej samowoli budowlanej jest w tym przypadku wykluczona.
Decyzja nakazująca rozbiórkę przedmiotowego parkingu w określonej przez organ części wydana została na M. P. z uwagi na art. 52 Prawa budowlanego. Organ wyjaśnił, iż działka na której znajduje się utwardzenie terenu jest własnością M. P.. Działka ta do dnia 30 listopada 2013r., była użytkowana na potrzeby parkingu przez p. K. R. – G., prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą M. Przedsiębiorstwo Handlowo - Usługowe. W chwili orzekania dzierżawca (inwestor) zgodnie z oświadczeniem nie posiada żadnej umowy zawartej z M. P., co powoduje, że nie można wykazać, iż jest podmiotem posiadającym prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, tym samym nie jest uprawniony do podejmowania decyzji dotyczących przedmiotowej nieruchomości. Od 2013 r. w związku z zaprzestaniem przez inwestora prowadzenia działalności na przedmiotowym terenie oraz jego opuszczeniem, teren ten należy uznać za pozostający we władaniu M. P.. Jak wynika z akt sprawy M. P. brało przy tym aktywny udział w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji i było zawiadamiane o wszystkich czynnościach podejmowanych w sprawie. Nie można zatem uznać, iż w realiach sprawy koniecznym było powtórzenie całej procedury legalizacyjnej z oznaczeniem M. P., jako zobowiązanego.
Przy wyborze osoby zobowiązanej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla M. P. kierował się w niniejszej sprawie kryterium posiadania tytułu do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zgodnie z art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązanego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Wskazany wyżej przepis art. 52 Prawa budowlanego stanowi, że inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51. W wyroku z dnia 15 maja 2012 r. (sygn. II OSK 338/1 1, LEX nr 1219135.) Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyraził pogląd, że przepis art. 52 Prawa budowlanego nie wskazuje kolejności, w jakiej są obciążone wymienionymi obowiązkami podmioty wskazane w tym przepisie. Natomiast w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażony został pogląd, że w pierwszej kolejności obowiązkami tymi powinien być obciążony inwestor, jednakże pod warunkiem, że posiada on w dacie orzekania uprawnienia do władania obiektem budowlanym, które pozwoliłoby mu na wykonanie nakazu (por. Wyroki NSA z dnia 27 marca 2007 r., II OSK 522/06, LEXnr 339391 i z dnia 6 marca 2008 r., IlOSK 158/07, LEK nr 468723).
Sąd zgadza się także z stanowiskiem organów obu instancji, iż w sytuacji, gdy inwestor, który zrealizował parking, nie posiada aktualnie tytułu prawnego do nieruchomości, bowiem łącząca strony umowa dzierżawy wygasła, obowiązek rozbiórki winien być wydany na właściciela nieruchomości. Takie stanowisko zgodne jest z regulacją art. 52 Prawa budowlanego oraz znajduje potwierdzenie w licznych wyrokach sądów administracyjnych, na które organ powołuje się uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na gruncie przedmiotowej sprawy strona skarżąca w żaden sposób nie wykazała, iż inwestor posiada prawo do nieruchomości, wynikające z aktualnej na dzień orzekania umowy zawartej z M. P.. Złożona wraz z odwołaniem deklaracja w tym zakresie jest niewystarczająca i nie zmienia stanu faktycznego w tym zakresie. W tym miejscu zauważyć należy, iż w aktach sprawy są oświadczenia kolejnych inwestorów, z których wynika, że w 1992 r. teren przedmiotowej działki był już w pewnym stopniu zainwestowany, a twierdzenia te organ nadzoru zweryfikował w oparciu o analizę map. Sąd nie podziela również stanowiska strony skarżącej, iż inwestor może zostać uznany za zarządcę spornej nieruchomości w związku z brakiem jej protokolarnego przekazania M. P. po wypowiedzeniu umowy dzierżawy. Przepisy ustawy Prawo budowlane nie definiują pojęcia zarządcy obiektu budowlanego. W związku z tym niekiedy w orzecznictwie odwoływano się do art. 184 i 185 u.g.n. dotyczących zarządzania nieruchomościami i zarządcy nieruchomości (wyroki NSA z dnia 25 września 2012 r., II OSK 2317/11, LEX nr 1251927, oraz z dnia 21 marca 2012 r., II OSK 2596/10, LEX nr 1145621). Z powyżej wymienionych przepisów obowiązuje jedynie ust. 2 art. 185 u.g.n., który stanowi: "Zarządca nieruchomości działa na podstawie umowy o zarządzanie nieruchomością, zawartej z jej właścicielem, wspólnotą mieszkaniową albo inną osobą lub jednostką organizacyjną, której przysługuje prawo do nieruchomości, ze skutkiem prawnym bezpośrednio dla tej osoby lub jednostki organizacyjnej. Umowa wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności".
P. zainteresowaniem organów nadzoru budowlanego jest natomiast kwestia wzajemnych rozliczeń pomiędzy M. P. oraz inwestorem – byłym dzierżawcą przedmiotowego terenu dlatego należy podzielić stanowisko organu I instancji, iż zbędnym było prowadzenie dalszego postępowania dowodowego na okoliczność ustalenia, jaki był stan zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości w dacie objęcia tego terenu przez inwestora.
Sąd nie stwierdził innych naruszeń prawa, które nakazywałyby wyeliminować wydane w sprawie decyzje z obrotu prawnego. Organy orzekające zebrały pełny materiał dowodowy i dokonały jego wszechstronnej i rzetelnej oceny. W niniejszej sprawie nie było zatem potrzeby prowadzenia dalszego postępowania dowodowego.
W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a skargę oddalił jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło