II SA/Po 998/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia J. R. na postanowienie tut. Sądu z dnia 23 października 2014 r. o wstrzymaniu wykonania decyzji w sprawie ze skargi Gminy D. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2014 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za grunt przejęty pod drogę postanawia I. uchylić postanowienie z dnia 23 października 2014 r., sygn. II SA/Po 998/14; II. zwrócić uczestniczce kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) z tytułu wpisu od zażalenia; III. umorzyć postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. /-/ T. Świstak W skardze na bliżej opisaną w rubrum postanowienia decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2014 r. Gmina . zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując na ryzyko poważnego uszczuplenia środków finansowych Gminy - zarówno zgromadzonych na rachunku, jak i przeznaczonych w budżecie na realizowanie potrzeb bieżących Gminy, planowane przez nią inwestycje oraz wykonywanie innych zadań własnych, co mogłoby spowodować zakłócenie płynności finansowej. Gmina wyjaśniła, że w jej budżecie na rok 2014 przeznaczono kwotę 300 000 zł na zapłatę kar i odszkodowań na rzecz osób fizycznych, w związku z tym kwota odszkodowania w przedmiotowej sprawie "stanowi przeważającą część kwoty planowanej". Ponadto podniosła, że Gmina jest uczestnikiem innych jeszcze postępowań sądowych i administracyjnych, w wyniku których może zostać zobowiązana do wypłaty zasądzonych w nich sum na rzecz osób fizycznych wyrządzenia w majątku znacznej szkody, stąd też "wypłata odszkodowania w przedmiotowej sprawie – z uwagi na jego znaczną wysokość – spowodowałaby konieczność dokonania przesunięć miedzy stosownymi pozycjami w budżecie, co na chwilę obecną nie jest możliwie". Do wniosku Gmina dołączyła oświadczenie Kierownika Referatu Finansowego i Budżetowego Urzędu Gminy . z dnia 16 lipca 2014 r., że środki na zapłatę odszkodowania w kwocie 786 804 zł wynikającego z decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2014 r. nie zostały zaplanowane w budżecie na rok 2014, a Gmina posiada w budżecie na ten rok środki w wysokości 300 000 zł na odszkodowania, jednak ich przeznaczenie jest już znane i nie istnieją rezerwy, które można by uruchomić w celu uregulowania powstałego zobowiązania. W odpowiedzi na skargę uczestniczka postępowania J. R. wniosła m.in. o oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, odwołując się do stanowiska orzecznictwa oraz wytykając niedostatki uzasadnienia wniosku. Postanowieniem z dnia 23 października 2014 r. tut. Sąd orzekł o wstrzymaniu wykonania decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia 11 lipca 2014 r., wskazując, iż wnioskodawca w sposób wystarczający wykazał, iż zostały spełnione przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji. Wykonanie decyzji przed podjęciem przez Sąd rozstrzygnięcia co do zasadności wniesionej skargi może bowiem prowadzić do wyrządzenia skarżącej Gminie znacznej szkody. Konieczność zapłacenia przez stronę odszkodowania w wysokości 786 804,- zł, wiąże się bowiem z utratą możliwości dysponowania tymi środkami finansowymi w sposób określony wcześniej w uchwale budżetowej, co w konsekwencji mogłoby doprowadzić do niemożności zrealizowania przez gminę niektórych spośród jej zadań. Ponadto istnieje niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków w postaci ewentualnej niemożności odzyskania tak "nadpłaconej" kwoty odszkodowania w przypadku ewentualnego uwzględnieniu skargi. W tym zakresie Sąd zgadza się ze stanowiskiem wyrażonym w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2009 r. o sygn. akt I OSK 382/09, z dnia 29 września 2010 r. o sygn. akt I OZ 711/10 oraz z dnia 23 października 2013 r. o sygn. I OSK 2495/13 (dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zażalenie na powyższe postanowienie w terminie prawem przewidzianym wywiodła J. R. – zastępowana przez adw. M. B. wskazując, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji było niezasadne bowiem przed wydaniem postanowienia z dnia 23 października 2014 r. skarżący w części wykonał decyzję dobrowolnie przekazując jej 25 lipca 2007 r. kwotę 300 000 zł, w a pozostałej części decyzja wykonana została w drodze postępowania egzekucyjnego w administracji, w następstwie czego w dniu 17 października 2014 r. organ egzekucyjny przekazał stronie resztę należnego odszkodowania w kwocie 475 643, 62 zł. Twierdzenia powyższe udokumentowano dołączonymi do zażalenia dokumentami bankowymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 195 § 2 zd. pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012r. poz. 270 - dalej powoływanej jako p.p.s.a.), jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. W ocenie Sądu zażalenie uznać należało za oczywiście uzasadnione, bowiem skoro obowiązki wynikające z zaskarżonej skargą decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2014 r. zostały wykonane w całości przed dniem rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania tej decyzji to oczywiście niezasadnym było orzekanie o wstrzymaniu jej wykonania. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż "wstrzymać" można jedynie coś co jest "w toku", ewentualnie coś, co będzie się toczyć. Nie można zatem wstrzymać czynność, która już się zakończyła. Podkreślić też trzeba, iż przepis mówi o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, a nie wstrzymaniu skutków wykonania aktu lub czynności. Stąd na mocy art. 195 § 2 p.p.s.a. postanowiono, jak w pkt 1 sentencji niniejszego postanowienia. Jednocześnie zauważyć należy, iż w świetle art. 195 § 2 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji może nie tylko uchylić zaskarżone postanowienie, ale również, w miarę potrzeby, sprawę rozpoznać na nowo. Taka konieczność wystąpiła w przedmiotowej sprawie, bowiem złożony przez Gminę . wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd zobowiązany jest rozpatrzyć. Z przyczyn wskazanych powyżej, to jest wykonania zaskarżonej decyzji, wniosek ten nie może jednakże zostać uwzględniony, bowiem niemożliwe jest wstrzymanie wykonania decyzji już wykonanej. Wykonanie zobowiązania wynikającego z decyzji przesądza zatem o bezprzedmiotowości wstrzymania jej wykonania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2010 r., I FSK 675/09, http://orzeczenia .nsa.gov.pl). Bezprzedmiotowość orzekania w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przesądza o konieczności umorzenia incydentalnego postępowania prowadzonego w następstwie złożenia tego wniosku. O zwrocie uczestniczce postępowania uiszczonego wpisu od zażalenia Sąd orzekł w punkcie III sentencji, na podstawie art. 200 i art. 232 § 2 p.p.s.a. /-/ Tomasz Świstak