II SAB/Po 100/18

WyrokWSA w Poznaniu2019-09-05

Skład orzekający: Wiesława Batorowicz, Edyta Podrazik, Jan Szuma

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego dopuścił się bezczynności lub przewlekłości w przedmiocie wydania odpisu aktu zgonu oraz rejestracji zgonu osoby uznanej za zmarłą postanowieniem sądu?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę na bezczynność i przewlekłość Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego, uznając, że organ nie dopuścił się tych uchybień. W przypadku wydania odpisu aktu zgonu, niemożliwe było jego wydanie z powodu braku rejestracji zgonu w aktach stanu cywilnego. W kwestii rejestracji zgonu, organ był niewłaściwy miejscowo i podejmował jedynie czynności wyjaśniające, a po uzyskaniu niezbędnego postanowienia sądu, przekazał sprawę do właściwego organu. Sąd uznał, że pismo organu z dnia [...] r. było dopuszczalną formą poinformowania skarżącej o braku możliwości wydania odpisu.
Stan faktyczny
Skarżąca M. G. wniosła skargę na bezczynność i przewlekłość Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w przedmiocie wydania aktu zgonu jej ciotki T. G., która została uznana za zmarłą postanowieniem sądu. Organ wyjaśnił, że w aktach stanu cywilnego brak jest informacji o zgonie T. G., a po podjęciu szeregu czynności wyjaśniających i uzyskaniu postanowienia sądu, przekazał sprawę do właściwego miejscowo Urzędu Stanu Cywilnego w Warszawie w celu rejestracji aktu zgonu. Skarżąca zarzuciła organowi opieszałość w działaniu, wskazując, że podjął on działania dopiero po interwencji Wojewody.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Asesor WSA Jan Szuma Protokolant: st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2019 r. sprawy ze skargi M. G. na bezczynność i przewlekłość Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w [...] w przedmiocie wydania aktu zgonu i rejestracji zgonu oddala skargę W dniu [...] r. M. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w [...] w przedmiocie wydania aktu zgonu jej ciotki T. G., uznanej za zmarłą postanowieniem Sądu Rejonowego we W. z dnia [...] r., sygn. akt [...], które zostało doręczone do Urzędu Stanu Cywilnego w [...] – poprzednika Urzędu Stanu Cywilnego w K. – w dniu [...] r. W odpowiedzi na skargę, uzupełnionej w dniu [...] r., Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w [...] wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wyjaśnił, że M. G. w dniu [...] r. złożyła do Urzędu Stanu Cywilnego w K. wniosek o wydanie odpisu skróconego aktu zgonu T. G.. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że w księdze zgonów oraz w księdze urodzeń z 1928 r. o numerze historycznym [...] brak jest jakichkolwiek informacji dotyczących zgonu tej osoby. Również akta zbiorowe do ksiąg stanu cywilnego z 1958 r. dotyczące zgonów nie wykazały żadnych informacji związanych ze zgonem T. G.. Organ nie odnalazł również żadnych informacji o przekazaniu postanowienia z dnia [...] r. o uznaniu T. G. za zmarłą. W związku z powyższym w dniu [...] r. organ przesłał M. G. wyjaśnienia, że w aktach stanu cywilnego brak informacji na temat zgonu T. G.. Następnie organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że dniu [...] r. Urząd Stanu Cywilnego w [...] przekazał protokołem zdawczo odbiorczym do ówczesnego Urzędu Stanu Cywilnego w [...] księgi małżeństw, urodzeń i zgonów za lata 1955-1959, które obecnie znajdują się w Urzędzie Stanu Cywilnego w K. . Tym niemniej w aktach zbiorowych do ksiąg stanu cywilnego z 1958 r. brak informacji dotyczącej postanowienia Sądu Powiatowego we W. w sprawie uznania za zmarłą T. G.. W związku z tym organ wysłał zapytania odnośnie wskazanego postanowienia do Urzędu Stanu Cywilnego we W., do Archiwum Państwowego w P., do Sądu Rejonowego we W., do Urzędu Stanu Cywilnego [...] Wydziału Archiwalnego Ksiąg Stanu Cywilnego oraz do Urzędu Stanu Cywilnego w P.. W odpowiedzi jedynie Sąd Rejonowy we W. poinformował, że w jego zasobach archiwalnych znajduje się wskazane postanowienie. W konsekwencji, z uwagi na brak informacji związanych z zarejestrowaniem postanowienia z dnia [...] r., nr [...] Sądu Powiatowego we W. dotyczącego uznania zgonu T. G. przez ówczesny Urząd Stanu Cywilnego w [...], Urząd Stanu Cywilnego w K. pismem z dnia [...] r. skierował do Sądu Rejonowego we W. prośbę o przesłanie potwierdzonego za zgodność z oryginałem wskazanego postanowienia. Jednocześnie zwrócił się do sądu z pytaniem, czy w przypadku braku zarejestrowania zgonu T. G. na podstawie tego postanowienia przez Urząd Stanu Cywilnego w [...] przy Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w [...], postanowienie to jest nadal obowiązujące i na jego podstawie w świetle obecnie obowiązującego prawa dotyczącego między innymi uznania za zmarłego i stwierdzenia zgonu można zarejestrować zgon T. G.. Pismem z dnia [...] r. Sąd Rejonowy we W. przesłał do Urzędu Stanu Cywilnego w K. potwierdzony za zgodność z oryginałem odpis postanowienia z dnia [...] r. Z uwagi na fakt, że na mocy art. 4 ust. 1 w związku z art. 13 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 2064 ze zm.; dalej: "u.s.c.") rejestracja aktu zgonu osób poległych lub zmarłych związku z działaniami wojennymi należy do kompetencji kierownika urzędu stanu cywilnego właściwego dla miasta stołecznego Warszawy, Kierownik Stanu Cywilnego w K. przekazał w dniu [...] r. do Urzędu Stanu Cywilnego Warszawa-Śródmieście uzyskane postanowienie z dnia [...] r., celem zarejestrowania aktu zgonu T. G.. W dniu [...] r. Urząd Stanu Cywilnego W. I Wydział Rejestracji Stanu Cywilnego, Obrotu Zagranicznego oraz Zmiany Imion i Nazwisk poinformował Urząd Stanu Cywilnego w K. , że akt zgonu T. G. został zarejestrowany. Końcowo organ zwrócił uwagę, że skarżąca nie wniosła ponaglenia w sprawie braku zarejestrowania postanowienia z dnia [...] r. Sądu Powiatowego we W. dotyczącego uznania za zmarłą T. G.. W piśmie procesowym z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącej wniósł o uwzględnienie skargi. Jednocześnie sprecyzował, że skarga obejmuje swoim zakresem żądanie nie tylko stwierdzenia bezczynności Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w [...], ale także przewlekłości postępowania administracyjnego. Jednocześnie podkreślił, że organ podjął działania dopiero po otrzymaniu w dniu [...] r. pisma od Wojewody W., jako organu nadzorczego, który został zawiadomiony o sprawie przez M. G.. Na rozprawie w dniu [...] r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał argumenty zawarte w skardze i pismach procesowych oraz sprecyzował, że M. G. skarży zarówno bezczynność i przewlekłość w przedmiocie wydania aktu zgonu, jak i w przedmiocie rejestracji zgonu T. G.. Z kolei Kierownik USC w K. podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Jednocześnie wyjaśnił, że w latach 50-tych funkcjonował USC w [...] przy Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w [...], następnie w latach 60-tych dokumenty stanu cywilnego i księgi zostały przekazane do USC w [...], który funkcjonował przy Gromadzkiej Radzie Narodowej w [...]. W latach 90-tych w ramach przeprowadzonej reorganizacji, USC w [...] został zlikwidowany, natomiast utworzony USC w K. i wtedy przekazano do tego urzędu wszystkie dokumenty z USC w [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że merytoryczne rozpatrzenie zasadności wniesionej skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądami administracyjnymi badaniem dopuszczalności jej wniesienia. W rozpoznawanej sprawie – wbrew twierdzeniu organu – skarga M. G. jest dopuszczalna, albowiem skarżąca przed wniesieniem skargi wyczerpała środki zaskarżenia poprzez złożenie ponaglenia. W aktach sprawy znajduje się bowiem pismo skarżącej z dnia [...] r., kierowane do Wojewody W. za pośrednictwem Urzędu Stanu Cywilnego, w którym skarżąca w nagłówku wskazała, że pismo to dotyczy zarówno odwołania od decyzji [...], jak również "bezczynności organu w sprawie sporządzenia aktu zgonu z urzędu". W jego treści skarżąca dała wyraz niezadowoleniu związanemu z niepodjęciem przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w [...] działań mających na celu zarejestrowanie aktu zgonu jej ciotki T. G.. Końcowo dodała, że z tej przyczyny będzie zmuszona skierować skargę na bezczynność organu (k. 68 akt adm., tom I). Zdaniem Sądu pismo to wyczerpało wymogi przewidziane dla ponaglenia. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że do czasu nowelizacji Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dokonanej ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), pojęcia "bezczynność", jak i "przewlekłość", nie były zdefiniowane ustawowo. Pojęcie bezczynności rozumiane było przede wszystkim jako niewydanie w terminie decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12 – wszystkie wskazane w niniejszym wyroku orzeczenia dostępne są na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl), natomiast przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" rozumiano prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z 26 listopada 2013 r., sygn. akt I OSK 2704/13). W wyniku wskazanej nowelizacji ostatecznie bezczynność zdefiniowana została jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a. (art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a.), a przewlekłość jako prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a.). W tym kontekście zauważyć należy, że definicja przewlekłości postępowania zawarta w art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a. pozostaje bardzo ogólna. Przyjąć jednak należy, że pojęcie przewlekłości odnosi się do sposobu prowadzenia postępowania. Przewlekłość postępowania może polegać na jego prowadzeniu w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Mogą zatem wystąpić sytuacje, w których organ administracji wykonuje zasadne czynności procesowe, lecz następuje to w sposób niesprawny, nieudolny i opieszały (np. poszczególne czynności przedzielone są długimi stanami stagnacji procesowej) lub też podejmuje czynności pozorujące prowadzenie postępowania – np. wzywa strony do przedstawienia dokumentów nieposiadających żadnego (względnie doniosłego) znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, lub też może wystąpić kombinacja tych stanów. Omawiana opieszałość może też sprowadzać się do braku podjęcia jakichkolwiek czynności w sprawie, co w przypadku upływu terminu ustawowego do załatwienia sprawy ulegnie przekształceniu w stan bezczynności, tj. niezałatwienia sprawy w terminie (art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a.). Stany faktyczne poddawane ocenie sądowej mogą więc kwalifikować się zarówno do bezczynności, jak i przewlekłości postępowania, bowiem niewydanie decyzji w terminie wynikającym z przepisów prawa jest zwykle następstwem owej przewlekłości. Przy czym zauważyć należy, że przewlekłość może wystąpić również w granicach biegnących terminów ustawowych, np. wskazanych w art. 35 § 3 K.p.a., gdyż w takiej sytuacji niewątpliwie postępowanie prowadzone jest dłużej niż to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a.), a zatem czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 § 1 K.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2548/16). Przenosząc poczynione wywody na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w [...] nie dopuścił się ani bezczynności i ani przewlekłego prowadzenia postępowania zarówno w zakresie rejestracji, jak i wydania aktu zgonu T. G.. Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii wydania aktu zgonu T. G. wskazać należy, że w piśmie z dnia [...] r. skarżąca wniosła o wydanie skróconego aktu zgonu T. G. oraz wskazała, że T. G. została uznana za zmarłą postanowieniem z dnia [...] r., sygn. akt I Ns [...], które zostało przesłane przez Sąd Powiatowy we W. do Urzędu Stanu Cywilnego w [...] (k. 2 akt adm., tom I). Do wniosku skarżąca dołączyła kserokopię potwierdzenia odbioru wskazanego postanowienia w dniu [...] r. przez USC [...] (k. 1 akt adm., tom I). Z uwagi na wątpliwości czy skarżąca znajduje się w kręgu podmiotów wymienionych w art. 45 u.s.c., uprawnionych do uzyskania odpisu aktu zgonu T. G. oraz pozostałych aktów stanu cywilnego – wskazanych w innym wniosku skarżącej również z dnia [...] r. – bez wykazywania interesu prawnego, organ pismem z dnia [...] r. wezwał ją do wykazania w terminie 7 dni od otrzymania pisma interesu prawnego uprawniającego do otrzymania tych aktów stanu cywilnego oraz o dołączenie do akt sprawy dokumentu potwierdzającego istnienie takiego interesu. Jednocześnie pouczono skarżącą, że brak dostarczenia tych dokumentów w terminie stanowić będzie podstawę odmowy wydania żądanych odpisów (k. 10 akt adm., tom I). Odpowiedź skarżącej wpłynęła do organu w dniu [...] r. (k. 15 akt adm., tom I). W dniu [...] r. przy piśmie [...] organ przesłał skarżącej odpis skrócony aktu urodzenia J. G. oraz odpis skrócony aktu zgonu M. P.. Jednocześnie organ poinformował skarżącą, że w aktach stanu cywilnego brak jest informacji na temat zgonu T. G. (k. 16 akt adm., tom I). W kontekście powyższego wyjaśnić należy, że wydanie odpisu aktu stanu cywilnego możliwe jest wyłącznie wtedy, kiedy dane zdarzenie zostało już zarejestrowane w rejestrze stanu cywilnego w formie danego aktu stanu cywilnego. W przypadku śmierci danej osoby musi więc dojść do rejestracji tego zdarzenia poprzez sporządzenie aktu zgonu. Wobec tego w sytuacji, kiedy w księdze zgonów oraz w księdze urodzeń z 1928 r. o numerze historycznym [...] oraz aktach zbiorowych do ksiąg stanu cywilnego z 1958 r. dotyczących zgonów brak było jakichkolwiek informacji związanych ze zgonem T. G., a co za tym idzie, nie zarejestrowano tego zdarzenia poprzez sporządzenie aktu zgonu, niemożliwe było wydanie jego odpisu zgodnie z żądaniem skarżącej. W konsekwencji nie można było uznać, że Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w [...] dopuścił się bezczynności w sprawie wydania odpisu aktu zgonu T. G.. Z przytoczony przez Sąd okoliczności nie wynika również, aby organ przy rozpatrywaniu sprawy działał w sposób przewlekły. Jedynie ubocznie Sąd zauważa, że na mocy art. 12 ust. 1 u.s.c., w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Zgodnie natomiast z art. 61 § 3 K.p.a., datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie wniosek o wydanie skróconego odpisu aktu zgonu T. G. został złożony w USC w K. w dniu [...] r. i w tym dniu wszczęte zostało postępowanie w sprawie. Wobec tego odpowiednią formą poinformowania skarżącej o niemożności wydania odpisu aktu zgonu T. G. z powodu braku rejestracji w aktach stanu cywilnego zgonu T. G. winno być wydanie decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie. Tym niemniej Sąd uznał za dopuszczalne załatwienie sprawy w formie pisma z dnia [...] r., nr [...] Co zaś się tyczy kwestii rejestracji zgonu T. G. w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że rejestracja zgonu może nastąpić w wyniku dokonania zgłoszenia zgonu przez osoby wskazane w art. 93 u.s.c. na podstawie karty zgonu oraz protokołu zgłoszenia zgonu (art. 92 ust. 2 u.s.c.) lub też na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu o stwierdzeniu zgonu albo uznaniu za zmarłego, przekazanego przez sąd urzędowi stanu cywilnego w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia (art. 95 ust. 5 w zw. z art. 4 ust. 1 u.s.c.). W rozpoznawanej sprawie skarżąca we wniosku z dnia [...] r. poinformowała co prawda, że T. G. została uznana za zmarłą postanowieniem Sądu Powiatowego we W. z dnia [...] r., jednakże nie dołączyła tego postanowienia do wniosku, a organ nie odnalazł go w prowadzonych rejestrach. Tymczasem dopiero w przypadku, gdyby organ wszedł w posiadanie wskazanego postanowienia, zobligowany byłby do podjęcia czynności w sprawie poprzez przekazanie sprawy organowi właściwemu, którym na mocy art. 13 ust. 6 u.s.c., w przypadku stwierdzenia zgonu albo uznania za zmarłego w postępowaniu sądowym jest kierownik urzędu stanu cywilnego właściwy dla miasta stołecznego Warszawy. Co prawda skarżąca przedłożyła dowód doręczenia wskazanego postanowienia do Urzędu Stanu Cywilnego w [...], jednakże zauważyć należy, że w latach 60-tych dokumenty stanu cywilnego i księgi z USC w [...] zostały przekazane do USC w [...], by ostatecznie dopiero w latach 90-tych trafić do nowoutworzonego USC w K. . Organ nie odnalazł przy tym powyższego postanowienia w swoich zasobach ani wzmianki, aby USC w [...] przekazało postanowienie innemu urzędowi stanu cywilnego. Dopiero na skutek przekazania w dniu [...] r. do USC w K. przez Wojewodę W. pisma skarżącej, Kierownik USC w K. znalazł się w posiadaniu dokumentów dotyczących zgonu T. G., tj. kserokopii wniosku J. G. z dnia [...] r. w przedmiocie uznania za zmarłą T. G. oraz kserokopii postanowienia Sądu Powiatowego we W. z dnia [...] r., sygn. akt [...] w przedmiocie uznania za zmarłą T. G. wraz z potwierdzeniem jego odbioru w dniu [...] r. przez Urząd Stanu Cywilnego w [...] (k. 101 – 107 akt adm., tom I). Z treści wniosku z dnia [...] r. złożonego do Sądu Powiatowego w P. przez J. G. wynikało, że T. G. zamieszkiwała do 1939 r. w [...], natomiast w czasie okupacji przy ul. [...], a następnie została zabrana do obozu w P., skąd została wywieziona do obozu w [...]. Zgodnie natomiast z art. 58 ust. 2 dekretu z dnia 8 czerwca 1955 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 1955 r., nr 25, poz. 151), w razie uznania osoby za zmarłą akt jej zgonu sporządzało się w urzędzie stanu cywilnego, w którego okręgu osoba ta miała ostatnie miejsce zamieszkania, w braku zaś takiego miejsca - w Urzędzie Stanu Cywilnego Warszawa-Śródmieście. Wobec tego organ podjął szereg czynności wyjaśniających stan faktyczny sprawy, zwracając się do Urzędu Stanu Cywilnego we W., do Archiwum Państwowego w P., do Archiwum Państwowego w P. Oddział w G., do Sądu Rejonowego we W., do Urzędu Stanu Cywilnego [...] Wydziału Archiwalnego Ksiąg Stanu Cywilnego oraz do Urzędu Stanu Cywilnego w P. z zapytaniem, czy w zasobach prowadzonych przez te instytucje znajduje się postanowienie z dnia [...] r., nr [...] (k. 149 – 153 i 161 akt adm., tom I). Pismem z dnia [...] r. organ poinformował przy tym skarżącą, że prowadzi postępowanie wyjaśniające w sprawie i że o ostatecznym sposobie załatwienia sprawy skarżąca zostanie powiadomiona odrębnym pismem (k. 185 akt adm., tom I). W dniu [...] r. organ otrzymał informację, że Sąd Rejonowy we W. jest w posiadaniu postanowienia z dnia [...] r. (k. 191 akt adm., tom I), wobec czego pismem z dnia [...] r. organ zwrócił się do tego sądu z wnioskiem o nadesłanie potwierdzonego za zgodność z oryginałem postanowienia w przedmiocie uznania za zmarłą T. G.. Jednocześnie organ wystąpił z prośbą o wskazanie, czy jest ono obowiązujące i czy na jego podstawie można zarejestrować zgon T. G. (k. 198 akt adm., tom I). Odpis postanowienia z poświadczeniem prawomocności wpłynął do organu w dniu [...] r. (k. 4 akt adm., tom II). Z uwagi na fakt, że organ był niewłaściwy w sprawie rejestracji aktu zgonu T. G., przekazał wskazane postanowienie organowi właściwemu, tj. Urzędowi Stanu Cywilnego [...] przy piśmie z dnia [...] r. (k. 6 akt adm., tom II). W tym kontekście podkreślić należy, że organ administracji publicznej z urzędu zobowiązany jest do przestrzegania nie tylko swojej właściwości rzeczowej, która oznacza prawo do wydawania rozstrzygnięć w konkretnym przedmiocie, ale również właściwości miejscowej, która oznacza zdolność prawną organu administracji publicznej do rozpoznania i załatwienia sprawy danej kategorii na obszarze określonej jednostki podziału terytorialnego kraju. Taki obowiązek został również nałożony na kierownika urzędu stanu cywilnego. Jego właściwość miejscową w przypadku rejestracji urodzenia, zgonu czy zawarcia małżeństwa określają konkretne przepisy prawa. W zakresie realizacji przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego kierownik urzędu stanu cywilnego zobowiązany jest do przestrzegania przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, jeżeli przepisy ustawy o aktach stanu cywilnego oraz ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy nie określają dla konkretnych zdarzeń odrębnej procedury (por. T. Lewandowski, Właściwość miejscowa w sprawach rejestracji stanu cywilnego, Lex/el. 2012). Tymczasem przepis art. 19 K.p.a. zobowiązuje wszystkie organy administracji publicznej do bezwzględnego przestrzegania swojej właściwości miejscowej z urzędu. Oznacza to, że organ administracji publicznej na każdym etapie postępowania i dokonywania określonych czynności zobowiązany jest do przestrzegania swojej właściwości miejscowej. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że organ nie dopuścił się bezczynności ani przewlekłości w postępowaniu w zakresie rejestracji zgonu T. G.. Podkreślić bowiem należy, że organ, będąc organem niewłaściwym w sprawie rejestracji zgonu T. G., podejmował jedynie czynności wyjaśniające stan faktyczny sprawy, i w momencie wniesienia skargi na bezczynność i przewlekłość nie prowadził formalnego postępowania w przedmiocie rejestracji aktu zgonu. Dopiero w chwili uzyskania potwierdzonego za zgodność z oryginałem postanowienia w przedmiocie uznania za zmarłą T. G., organ był zobligowany podjąć działania mające na celu przekazanie sprawy organowi właściwemu, co też uczynił. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło