II SAB/Po 12/19

WyrokWSA w Poznaniu2019-05-15

Skład orzekający: Izabela Paluszyńska, Wiesława Batorowicz, Danuta Rzyminiak-Owczarczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda dopuścił się przewlekłości w prowadzeniu postępowania w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy, a jeśli tak, to czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa, oraz czy skarżącemu należy się odszkodowanie za poniesione straty?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Wojewoda dopuścił się przewlekłości w prowadzeniu postępowania w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy, ponieważ wniosek złożony w grudniu 2017 r. nie został rozstrzygnięty do stycznia 2019 r., mimo braku uzasadnionych przesłanek do przedłużenia terminu. Jednakże, przewlekłość ta nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, a wniosek o przyznanie sumy pieniężnej został oddalony ze względu na brak przekonującego uzasadnienia szkody oraz fakt, że skarżący mógł legalnie podjąć pracę na podstawie innych przepisów.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy w grudniu 2017 r. Postępowanie było wielokrotnie przedłużane, a mimo ponaglenia wniesionego przez skarżącego, sprawa nie została rozstrzygnięta. Po wniesieniu skargi na przewlekłość, Wojewoda wydał decyzję o udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy. Skarżący domagał się stwierdzenia przewlekłości, stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, zasądzenia sumy pieniężnej oraz zwrotu kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy; stwierdzono, że Wojewoda dopuścił się przewlekłości postępowania, ale nie z rażącym naruszeniem prawa; oddalono wniosek o przyznanie sumy pieniężnej; zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 15 maja 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 marca 2019 roku sprawy ze skargi B. C. na przewlekłość Wojewody w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy I. Umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, II. stwierdza, że Wojewoda dopuścił się przewlekłości postępowania w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 12 grudnia 2017 roku, III. stwierdza, że zaistniała przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. oddala wniosek o przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej V. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 597,- zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wpłynęła skarga B. Ç. (zwanego dalej: Skarżący) na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Wojewodę (zwanego dalej: Wojewoda) w sprawie z wniosku Skarżącego z dnia 12.12.2017 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym i prawnym. Opisanym wnioskiem, powołując się na okoliczność z art. 158 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2017r. poz. 2206 z późn. zm., zwanej dalej: ustawa), czyli pobyt czasowy dla członka rodziny obywatela Rzeczypospolitej Polskiej w przypadku pozostawania w związku małżeńskim z obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej, Skarżący zwrócił się do organu o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ponieważ wniosek nie zawierał braków formalnych, w dniu 20.12.2017 r. organ zwrócił się do Komendanta Oddziału Straży Granicznej, Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z wnioskiem o przekazanie informacji, czy wjazd cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i jego pobyt na tym terytorium mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Kolejno, zawiadomieniem z dnia 25.09.2018 r. Skarżący został poinformowany o wszczęciu postępowania oraz o tym, że decyzja w sprawie zostanie podjęta do dnia 30.11.2018 r., z uwagi na konieczność sprawdzenia złożonych dokumentów. Tego samego dnia organ zwrócił się również do Komendanta Placówki Straży Granicznej w K. z prośbą o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania Wnioskodawcy. Sprawozdanie z przeprowadzonych przez funkcjonariuszy Straży Granicznej czynności zostały przekazane dnia 11.10.2018 r. Z uwagi na upływ czasu, pismem z dnia 03.12.2018 r. Skarżący wniósł ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie, które następnie zostało przekazane celem rozpatrzenia do organu II instancji i na dzień złożenia skargi, z akt sprawy wynikało, iż nie pozostało rozpoznane. Natomiast dnia 11.12.2018 r. Skarżący został poinformowany o zmianie terminu zakończenia postępowania, że wskazaniem na dzień 28.02.2019 r. W toku toczącego się postępowania, w dniu 13.12.2018 r. pracownik prowadzący postępowanie skontaktował się telefonicznie z pełnomocnikiem Skarżącego w celu ustalenia terminu przesłuchania Skarżącego oraz jego małżonki, proponując termin 18.12.2018 r. W dniu następnym pełnomocnik strony Skarżącej poinformował, iż stawienie się na przesłuchanie w dniu 18.12.2018 r. nie będzie możliwe. Wobec powyższego, pismem z dnia 15.12.2018 r. organ wezwał Skarżącego wraz z małżonką do osobistego stawiennictwa w dniu 21.02.2019 r. celem przesłuchania w charakterze strony. Pismem z dnia 29.01.2019 r. Skarżący złożył opisaną na wstępie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę. Skarżący wniósł : 1. na podstawie art. 149 §1 pkt 3 Ppsa o stwierdzenie, że organ rozpatrujący sprawę (Wojewoda) dopuścił się przewlekłego prowadzenia przedmiotowego postępowania; 2. na podstawie art. 149 §1 a Ppsa, o stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie przedmiotowego postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. na podstawie art. 149 §2 Ppsa, o zasądzenie od Wojewody na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej w wysokości [...] zł. 4. na podstawie art. 106 §3 Ppsa, o przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do skargi na okoliczności wskazane w jej uzasadnieniu, albowiem jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. 5. na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 §2 Ppsa o zasądzenie kosztów postępowania, obejmujących koszty zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 8 § 1, art. 12 § 1, art. 35 § 1 oraz art. 37 § 1 Kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób przewlekły, naruszający zasadę pogłębiania zaufania jego uczestników do władzy publicznej oraz naruszając zasady proporcjonalności, a także poprzez bezczynność w tym postępowaniu. Już po wniesieniu skargi, zgodnie z wezwaniem organu, dnia 21.02.2019 r. odbyły się zaplanowane czynności zmierzające do ustalenia w kontekście art. 169 ustawy, czy związek małżeński został zawarty w celu obejścia przepisów określających zasady i warunki wjazdu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ich przejazdu przez to terytorium, pobytu na nim i wyjazdu z niego. Na skutek powyższego, tego samego dnia (21.02.2019 r.) Wojewoda udzielił Skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do dnia 20.02.2022 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, a na wypadek nieuwzględnienia tego wniosku – o jej oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko organ wywodził, że od roku 2014 r. odnotowuje się opóźnienia w prowadzeniu postępowań dotyczących legalizacji pobytu w związku ze stałym przyrostem liczby wniosków w sprawach cudzoziemców i niewystarczającymi zasobami kadrowymi, technicznymi i organizacyjnymi do terminowego załatwiania spraw. Dla zobrazowania sytuacji podano dane statystyczne, argumentując, że przyrost liczby wniosków przy nieadekwatnym wzmocnieniu kadrowym i technicznym powoduje narastanie liczby spraw oczekujących na rozpatrzenie na stanowiskach, wpływając tym samym na zakłócenia płynności prowadzonych postępowań i opóźnienia w podejmowaniu kolejnych czynności administracyjnych. Podniesiono, że poddane kontroli Sądu postępowanie z wniosku Skarżącego prowadzone było przez pracownika, który w dniu złożeni wniosku prowadził na bieżąco już 917 innych postępowań, które ze względu na kolejność wpływu wniosku należało rozpatrzyć wcześniej. Podkreślono również, że Wojewoda w okresie 2016-2018 podejmował i nadal podejmuje szereg działań służących usprawnieniu procesów obsługi spraw cudzoziemców, jednak z uwagi na ograniczenia kadrowe są one niewystarczające. Działania te zostały jednocześnie pozytywnie ocenione przez Najwyższą Izbę Kontroli w wystąpieniu pokontrolnym z dnia 01.02.2019 r., zaś argumentacja organu uwzględniona w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Odnosząc się natomiast do zarzutu pozbawienia Skarżącego możliwości uzyskania dochodu przez okres 12 miesięcy, co – zdaniem Skarżącego - było wynikiem przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ, Wojewoda wskazał, iż zezwolenie na pobyt czasowy udzielone na podstawie art. 158 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach nie jest jedynym dokumentem umożliwiającym legalne podjęcie zatrudnienia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 12 lit. b ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2018 r., poz. 1265 z późn. zm.) cudzoziemiec jest bowiem uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeśli posiada zezwolenie na pracę oraz przebywa na terytorium Polski na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Skarżący złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w okresie legalnego pobytu, zatem w trakcie procedury uzyskania wnioskowanego zezwolenia przebywał na terytorium Polski na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Warunkiem podjęcia legalnego zatrudnienia przez Wymienionego było zatem posiadanie zezwolenia na pracę, o które zgodnie z art. 88a ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy występuje podmiot powierzający wykonywanie pracy. Podkreślono, że w skardze Skarżący nie wymienił żadnego podmiotu, który zamierzał zatrudnić go we wskazanym okresie, odniósł się jedynie do swojego wykształcenia i hipotetycznych dochodów, które mógłby osiągnąć. Przed Wojewodą nie toczyło się natomiast postępowanie w przedmiocie wydania Skarżącemu zezwolenia na pracę co, zdaniem Wojewody oznacza, że żaden podmiot nie występował z wnioskiem o wydanie. W replice na odpowiedź na skargę pełnomocnik Skarżącego podtrzymał dotychczasowe stanowisko, a ponadto - na podstawie art. na podstawie art. 106 §3 - wniósł o przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do pisma na okoliczności wskazane w jego uzasadnieniu, stwierdzając, iż jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i jednocześnie nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Strona podniosła również, że problemy kadrowe, rotacja pracowników oraz duża liczba wniosków nie mogą stanowić żadnego usprawiedliwienia dla przewlekłego prowadzenia postępowania. W zakresie kwestii możliwość podjęcia pracy przez Skarżącego, pełnomocnik uznał, iż okoliczność ta nie ma dla przedmiotowej sprawy żadnego znaczenia. Jednocześnie podniesiono, że nie jest prawdą, iż Skarżący nie przedstawił w skardze żadnego podmiotu, który zamierzał go zatrudnić. NA dowód powyższego pełnomocnik załączył pismo z dnia 20 stycznia 2019 r. oraz z 16 kwietnia 2018 r. Zdaniem strony okoliczności sprawy niezbicie wskazują, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę pozbawiło Skarżącego możliwości uzyskiwania dochodu przez okres 12 miesięcy, tj. od marca 2018 r. do lutego 2019 r., a zatem doprowadziło do uszczuplenia majątku Skarżącego o kwotę około [...] zł netto (tj. około [...] zł brutto). Nawet gdyby przyjąć zaś, iż Skarżący jest w stanie uzyskać wynagrodzenie za pracę w wysokości jedynie najniższego miesięcznego wynagrodzenia, tj. w kwocie [...]zł netto ([...] zł brutto), to i tak przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ pozbawiło Skarżącego możliwości uzyskania dochodu w łącznej kwocie [...]zł netto ([...] zł brutto), a zatem doprowadziło do uszczuplenia majątku Skarżącego co najmniej o taką kwotę. Reasumując pełnomocnik strony Skarżącej skonstatował, iż pomimo nieskomplikowanego charakteru przedmiotowej sprawy, organ nie był w stanie jej załatwić w terminie 14 miesięcy. Jego zdaniem niewątpliwym jest, iż Wojewoda prowadził postępowanie w sposób przewlekły i jednocześnie dopuścił się bezczynności. Przewlekłość i bezczynność miały przy tym miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Czas, który upłynął od wszczęcia przedmiotowego postępowania uzasadnia przy tym wniosek o zasądzenie (przyznanie) od Wojewody na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej w wysokości [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 roku, poz. 1302 z późn. zm., zwanej dalej – Ppsa), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1–7 i § 3 Ppsa, a także, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 Ppsa, na bezczynności organów administracji publicznej lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a Ppsa. Badanie merytorycznej zasadności skargi musi zostać poprzedzone sprawdzeniem jej wymogów formalnych, w tym dopuszczalności skargi. Zgodnie z art. 52 § 1 Ppsa skargę (w tym także skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania) można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one Skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 Ppsa). Złożenie ponaglenia wywiera skutek wyczerpania przez stronę przysługujących jej środków zaskarżenia (art. 52 § 1 Ppsa), a tym samym umożliwia skuteczne wniesienie skargi na bezczynność organu pozostającego w zwłoce i niepodejmującego w ustawowym terminie aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 - 3 Ppsa. W sprawach skarg na bezczynność nie ma zatem znaczenia, jaki okres upłynął pomiędzy ponagleniem wniesionym w trybie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm., zwanej dalej: Kpa), a skargą do sądu administracyjnego. Warunkiem formalnym skargi jest bowiem wyłącznie złożenie takiego ponaglenia (por. postanowienie NSA z dnia 10 października 2013 r., sygn. I OZ 893/13, orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie ulega wątpliwości, że w okolicznościach badanej sprawy stosowny tryb został wyczerpany. Uprzedzając zasadnicze rozważania w sprawie, należało odnieść się do zgłoszonych przez stronę Skarżącą wniosków dowodowych, dotyczącego przeprowadzenia dowodów z dokumentów opisanych w skardze i . Wyjaśnić należy, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym ma jedynie uzupełniający charakter, na co wskazuje w sposób jednoznaczny brzmienie przepisu art. 106 § 3 Ppsa, w myśl którego Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów - jeżeli - jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Nie każdy dowód może zatem zostać dopuszczony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, ale tylko taki który odnosi się do "istotnych wątpliwości" związanych z oceną, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem. W okolicznościach badanej sprawy bezczynność Wojewody, w ocenie Sądu, nie budziła żadnych wątpliwości, dlatego też dopuszczenie dowodu "na okoliczność bezczynności" Wojewody nie było uzasadnione potrzebą wyjaśnienia "istotnych wątpliwości" w tej kwestii, której – jak wskazano – dowód miał służyć. Odnosząc się natomiast do wniosku o przeprowadzenie dowodów wskazanych w skardze i replice na odpowiedź na skargę na okoliczności tam przytoczone należy wskazać, Sąd przeprowadził dowód z tych dokumentów i uwzględnił je w toku kontroli. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania przedmiotowej skargi należy zauważyć, że w myśl art. 149 § 1 Ppsa sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a Ppsa, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wobec tego w niniejszym postępowaniu kluczowym obowiązkiem Sądu było zbadanie, czy zarzucana w skardze przewlekłość Wojewody rzeczywiście istniała – tak w dacie wniesienia skargi, jak i w dacie wyrokowania – a jeśli tak, to czy miała ona charakter rażący. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że Wojewoda na dzień wniesienia skargi dopuścił się przewlekłości w rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy zainicjowanej wnioskiem Skarżącego. Wniosek został złożony 12 grudnia 2017 r. i do 29 stycznia 2019 r. pozostawał nierozpoznany, pomimo, że w myśl art. 210 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. 2017, poz. 2206) postępowanie w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały powinno zakończyć się nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia jego wszczęcia, a postępowanie odwoławcze - w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania. Przy czym w aktach sprawy nie udokumentowano okoliczności, które uzasadniałyby przedłużenie terminu załatwienia tej sprawy. Skarga była zatem usprawiedliwiona, bowiem organ w dniu wniesienia skargi nie zakończył postępowania. Dopiero po wniesieniu skargi do Sądu organ wydał decyzję. Niewątpliwie zatem w dacie orzekania przez Sąd, organ nie pozostawał już w przewlekłości w odniesieniu do wspomnianego wniosku. Zaistniała więc przesłanka do umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 Ppsa, jako bezprzedmiotowego. Jak stwierdza się w orzecznictwie, wydanie przez organ decyzji po wniesieniu przez stronę do Sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 Ppsa, że w zakresie rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 pkt 3 tej ustawy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, ONSA i WSA 2013/1/7, Lex nr 1271778). Z tego względu należało ocenić, czy przewlekłość organu miała postać kwalifikowaną. Zdaniem Sądu okoliczności faktyczne niniejszej sprawy nie dają jednak podstawy do przyjęcia, że przewlekłość miała charakter rażący. Przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1 Ppsa, jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań możemy powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, LEX nr 1218894). Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., OSK 468/13, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., II SAB/Wr 14/14; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r., II SAB/Po 69/13 i z dnia 11 marca 2015 r., IV SAB/Po 19/15, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zaistniała. W okolicznościach badanej sprawy, nie sposób zarzucić organowi lekceważenia strony. Jak wynika z odpowiedzi na skargę, działanie organu nie było przemedytowane, ale wynikało z trudności o charakterze obiektywnym. Jakkolwiek, zatem Sąd stwierdził, że w sprawie doszło to przewlekłego prowadzenia postępowania, to nie miało ono charakteru rażącego, o czym na podstawie art. 149 § 1a Ppsa orzeczono w pkt. III sentencji wyroku. Kleojo wskazać należy, że mając na uwadze cel, któremu służy przyznane Sądowi uprawnienie do przyznania sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 Ppsa postanowiono o oddaleniu wniosku skargi w tym zakresie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że w skardze wskazano, że Skarżący domaga się przyznania od organu kwoty [...]zł wyjaśniając sposób kalkulacji kwoty, jednak, w ocenie Sądu, nie uzasadniając wniosku w sposób, który uzasadniałby zadośćuczynienie żądaniu Skarżącego. Rozpoznając złożony wniosek, Sąd wziął pod uwagę, że wprowadzając możliwość przyznania sumy pieniężnej wzorowano się na rozwiązaniu przyjętym w ustawie z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843, z późn. zm.). Ustawodawca przyjął, że oprócz roli rekompensacyjnej, groźba zasądzenia wynagrodzenia będzie wzmacniała gwarancje terminowego załatwienia sprawy przez organy (projekt ustawy Sejmu RP VIII Kadencji, druk 1633, www.sejm.gov.pl). Należy zauważyć zatem, że w kontekście wspomnianej roli rekompensacyjnej w skardze nie wskazano przekonująco na okoliczności, które przemawiałyby za zasadnością złożonego wniosku. Należy bowiem zgodzić się z organem, którego poglądy Sąd podzielił, iż zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 12 lit. b ustawy cudzoziemiec jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jeśli posiada zezwolenie na pracę oraz przebywa na terytorium Polski na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 2 ustawy. Skarżący w czasie złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy przebywał legalnie na terytorium Polski na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 2 ustawy. Warunkiem zatem podjęcia legalnego zatrudnienia przez Skarżącego było posiadanie zezwolenia na pracę, o które zgodnie z art. 88a ust. 1 ustawy występuje podmiot powierzający wykonywanie pracy. W kontekście przedłożonych przez stronę dowodów taki potencjalny pracodawca istniał i mógł podjąć stosowne działania w kierunku zatrudnienia Skarżącego. W konsekwencji nie można zasadnie powiedzieć, iż Skarżący został pozbawiony zdolności zarobkowania na skutek bierności organu. Jednocześnie należy zważyć, iż oczekiwana przez Skarżącego decyzja została wydana, a więc zasądzenie kwoty pieniężnej od Wojewody nie było uzasadnione również potrzebą przymuszenia organu do załatwienia sprawy. Tymczasem, w odpowiedzi na skargę Wojewoda podniósł szereg konkretnych faktów. Okoliczności te nie mogły usprawiedliwić wprawdzie zwłoki w załatwieniu sprawy Skarżącego, ani zmienić oceny charakteru stwierdzonej bezczynności, ponieważ brak odpowiedniej ilości pracowników dla bieżącego rozpatrzenia spraw, nie stanowi normatywnej przesłanki wyłączającej odpowiedzialność organu w terminowym załatwieniu sprawy. Jednak podniesione w odpowiedzi na skargę argumenty zasługiwały na uwzględnienie w kontekście oceny ewentualnej celowości przyznania Skarżącemu wnioskowanej kwoty pieniężnej z uwagi na osiągnięcie celu jakim z woli ustawodawcy jest wzmocnienie gwarancji terminowego załatwienia sprawy. Wojewoda wskazał, bowiem na konkretne dane liczbowe świadczące o ewidentnym nadmiernym obciążeniu ilością wpływających wniosków w stosunku do możliwości kadrowych organu. Podkreślono, że pomimo podejmowanych przez Wojewodę działań lawinowy napływ wniosków, który od roku 2014 (3.500) zwiększył się prawie 6-krotnie do roku 2017 (18.386) spowodował opóźnienie, z którym organ nie był sobie w stanie poradzić skoro pracownik, przyjmujący do rozpoznania wniosek Skarżącego, w dacie jego przyjęcia prowadził 917 innych postępowań. Argumentacja organu nie pozostawia zatem wątpliwości, że Wojewoda jest świadomy ciążących na nim obowiązków, terminowego prowadzenia spraw, ale obiektywnie w opisanym stanie faktycznym nie miał realnej możliwości obowiązkom tym podołać, pomimo podejmowanych przez siebie działań zapobiegawczych. W tej sytuacji bezcelowe było również upatrywanie zasadności wniosku o przyznanie Skarżącemu sumy pieniężnej w realizacji funkcji gwarancyjnej tego rozwiązania, skoro okoliczności sprawy wskazują na mający w danym momencie lawinowy napływ wniosków określonego rodzaju. Podkreślić przy tym trzeba, że stwierdzenie przez Sąd, że przelękłość organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa samo w sobie również nie przesądza automatycznie o zasadności żądania przyznania od organu sumy pieniężnej, czy też wymierzenia grzywny (por. wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2018 r. sygn. I OSK 1131/16, wyrok WSA w Warszawie z dnia 04 kwietnia 2017 r. sygn. II SAB/Wa 748/16 oraz wyrok WSA W Gdańsku z dnia 04 listopada 2015 r. sygn. II SAB/Gd 138/15, orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze Sąd w punkcie pierwszym wyroku orzekł o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu, w oparciu o treść art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 54 § 3 Ppsa. W kolejnym punkcie wyroku Sąd stwierdził, że przewlekłość postępowania organu miała miejsce, w następnym jednak orzekł, iż nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzekł na mocy art. 149 § 1 i 1a Ppsa. Na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 Ppsa orzeczono o oddaleniu wniosku o przyznanie sumy pieniężnej. O zwrocie kosztów Sąd postanowił w punkcie piątym wyroku na mocy art. 201 § 1 i art. 205 § 1 Ppsa w zw. z § § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do przepisu art. 119 pkt 4 Ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło