II SAB/Po 123/19
WyrokWSA w Poznaniu2020-01-22
Skład orzekający: Danuta Rzyminiak - Owczarczak, Elwira Brychcy, Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej dopuszcza się bezczynności w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, jeśli nie udostępnia informacji publicznej, ponieważ nie posiada jej w swojej dokumentacji, a dokumentacja ta została zniszczona?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie dopuszcza się bezczynności w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, jeśli nie udostępnia informacji publicznej z powodu jej nieposiadania, pod warunkiem, że pisemnie poinformuje o tym wnioskodawcę i wyjaśni przyczyny braku posiadania dokumentacji. Sąd administracyjny w postępowaniu ze skargi na bezczynność bada jedynie, czy organ zareagował na wniosek zgodnie z prawem, a nie czy postępowanie przetargowe było prowadzone prawidłowo lub czy organ powinien posiadać określoną dokumentację.Stan faktyczny
Fundacja zwróciła się do Ośrodka Sportu i Rekreacji (OSiR) o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej umów i wykazu ratowników wodnych wraz z ich dokumentami potwierdzającymi uprawnienia. OSiR udostępnił część informacji, a w odniesieniu do pozostałych wyjaśnił, że nie posiada dokumentów, ponieważ zostały one zniszczone po weryfikacji. Fundacja wniosła skargę na bezczynność OSiR, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] stycznia 2020 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] z siedzibą we [...] na bezczynność [...] Ośrodków Sportu i Rekreacji w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. Fundacja [...] z siedzibą we [...] (zwanej dalej: Fundacja) zwróciła się do Miasta [...] – [...] Ośrodka Sportu i Rekreacji (zwanego dalej: [...]OSIR) o udostępnienie informacji publicznej w postaci następujących dokumentów:
1. umowy z postępowania nr [...] na świadczenie usług ratownictwa wodnego zawartej z Wodnym Ochotniczym Pogotowiem Ratunkowym Województwa [...] (zwanym dalej: WOPR) (część zamówienia nr I, III i IV);
2. wykazu wszystkich ratowników wodnych realizujących usługi ratownictwa wodnego z ramienia WOPR - dotyczy postępowania nr [...], cześć zamówienia nr I, III i IV;
3. dokumentów, które WOPR zobowiązane było do przedłożenia Zamawiającemu przed podpisaniem urnowy (dotyczy wszystkich ratowników wodnych realizujących usługę ratownictwa wodnego z ramienia WOPR - postępowanie [...], cześć zamówienia nr I, III, IV):
- aktualne badania lekarskie potwierdzające zdolność do wykonywania pracy na stanowisku ratownika wodnego,
- aktualne badania do celów sanitarno-epidemiologicznych,
- aktualne przeszkolenia z zakresu przepisów BHP i ppoż.,
5. [przypis Sądu – według porządku powinno być 4] dokumentów potwierdzających uprawnienia do pracy na wysokościach - dotyczy wszystkich ratowników realizujących usługę z ramienia WOPR, postępowanie nr [...] część zamówienia nr [...].
Fundacja wskazała, że w przypadku, gdy któryś z ratowników nie posiadał wymaganych umową dokumentów, o które Fundacja wnioskuje, prosi o złożenie stosownego oświadczenia. Wskazała także, iż wnioskuje o bezzwłoczne przesłanie dokumentów drogą elektroniczną na podany adres e-mail lub w wersji papierowej na podany adres.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. [...]OSIR zwrócił się do Fundacji o doprecyzowanie wniosku w zakresie informacji, którego postępowania dotyczą żądane dokumenty. Wskazane we wniosku postępowanie nr [...] nie było bowiem podzielone na części i w jego wyniku zawarto jedną umowę z WOPR.
W odpowiedzi na powyższe pismo Fundacja wskazała, iż żądane dokumenty dotyczą postępowania na "Świadczenie usług ratownictwa wodnego - zapewnienie bezpieczeństwa osób kąpiących się i przebywających na sezonowych kąpieliskach w [...]", zaś we wniosku o udostępnienie informacji publicznej błędnie wskazano postępowanie [...].
W odpowiedzi na uzupełniony wniosek o udostępnienie informacji publicznej [...]OSIR – pismem z dnia [...] września 2019 r. - działając na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz. U. 2018 r., poz. 1330 ze zm., zwanej dalej: ustawa) w załączeniu przesłał skany umów dla części I, II, III postępowania WOPR wskazując, że przesłane dokumenty zawierają wykazy ratowników wskazanych do realizacji poszczególnych części zamówienia, które stanowią załączniki do umów.
Jednocześnie [...]OSIR wskazał, że nie dysponuje dokumentami, o których mowa w punktach 3 i 5 wniosku. W tej mierze wyjaśnił, że wykonawcy zobowiązani byli dostarczyć [...]OSIR – jako Zamawiającemu – kserokopie żądanych dokumentów przed rozpoczęciem realizacji zawartych umów (a nie jak wskazano we wniosku - przed ich zawarciem). Jednocześnie [...]OSIR podkreślił, że złożone przez Wykonawców kserokopie dokumentów, po weryfikacji przez Zamawiającego, zostały niezwłocznie zniszczone, albowiem brak jest podstaw prawnych do ich przechowywania.
W odpowiedzi na powyższe pismo Fundacja zwróciła się – drogą elektroniczna – do [...]OSIR domagając się sprostowania odpowiedzi na wniosek wskazując, że z posiadanych przez nią informacji wynika, iż [...]OSIR nigdy nie otrzymał i nie weryfikował żądanej dokumentacji. Sami zaś ratownicy realizujący zamówienie oświadczyli, że nie posiadają badań oraz wymaganych przeszkoleń w zakresie BHP i p.poż. zarzucono także, że udostępnione przez [...]OSIR listy ratowników wodnych nie zgadzają się ze stanem faktycznym - inni ratownicy realizowali zamówienie niż w udostępnionych wykazach. Zdaniem Fundacji [...]OSIR poświadcza nieprawdę. W załączeniu wiadomości Fundacja przesłała "jedno z wielu oświadczeń, którymi dysponujemy. Są to oświadczenia ratowników, którzy pracowali u Państwa na obiektach w sezonie letnim."
W odpowiedzi na powyższe żądanie, pismem z dnia [...] września 2019 r. [...]OSIR wskazał, iż podtrzymuje odpowiedź z dnia [...] września 2019 r. Jednocześnie poinformował, że nie jest w posiadaniu innych wykazów ratowników, ponad te, które zostały przesłane w dniu [...] września 2019 r. i stanowią załączniki do zawartych umów. Wskazał również, że weryfikacja dokumentów, o których mowa we wniosku, dotyczyła tych osób.
Pismem z dnia [...] września 2019 r. Fundacja wniosła ponaglenie w związku z nie załatwieniem przez [...]OSIR wniosku fundacji z dnia [...] sierpnia 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie pkt 3 oraz 5 tegoż wniosku, w terminie wynikającym z ustawy o dostępie do informacji publicznej, jednocześnie wnosząc o bezzwłoczne udostępnienie informacji publicznej w pełnym zakresie objętym wnioskiem
W odpowiedzi na ponaglenie [...]OSIR poinformowała – pismo z dnia [...] września 2019 r. – iż podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w pismach z dnia 0[...] i [...] września 2019 roku. Podkreślono, że dokumenty, o których mowa w punkcie 3 i 5 wniosku, nie były wymagane w postępowaniu o zamówienie publiczne i nie stanowią części dokumentacji tego postępowania, które zakończone zostało wyborem najkorzystniejszej oferty dla każdej z części postępowania i w wyniku którego zawarto umowy z wybranymi Wykonawcami. Dokumenty te, nie stanowią również załączników do zawartych umów. Na podstawie postanowień zawartych umów [...]OSiR wymagał złożenia kserokopii dokumentów o których mowa w punkcie 3 i 5 wniosku, po zawarciu umów, a przed przystąpieniem Wykonawców do realizacji zamówienia, w celu weryfikacji uprawnień osób skierowanych do realizacji zamówienia, wymienionych w załącznikach do umów. Ponieważ kserokopie dokumentów zawierały dane osobowe, brak było podstaw do ich przechowywania. Wobec powyższego [...]OSiR wskazanych dokumentów nie posiada. Brak ten nie ma charakteru przejściowego, a trwały.
W kolejnym piśmie, z dnia [...] września 2019 r., Fundacja zwróciła się do [...]OSIR "w związku z realizacją umów nr [...] - część 1, [...] - część III, [...] - część IV" na "Świadczenie usług ratownictwa wodnego - zapewnienie bezpieczeństwa osób kąpiących się i przebywających na sezonowych kąpieliskach w [...]" przez WOPR, z zapytaniem, czy na "ww. firmę" zostały nałożone kary umowne z tytułu realizacji umowy niezgodnej z ww. umowami. Wskazano, że Wykonawca przed realizacją umów zobowiązany był dostarczyć Zamawiającemu wykaz ratowników, którzy będą wykonywali przedmiot umowy wraz z kopiami uprawnień, aktualnymi badaniami lekarskimi potwierdzającymi zdolność do wykonywania pracy na stanowisku ratownika wodnego, aktualnymi badaniami do celów sanitarno- epidemiologicznych oraz aktualnym przeszkoleniem z przepisów BHP i ppoż. Wskazano również, że z otrzymanego od [...]OSIR pisma wynika, że [...]OSiR nie dysponuje wykazem ratowników, którzy realizowali przedmiot umów nr [...] - część 1, [...] - część III, [...] - część IV. Ponadto ratownicy wodni realizujący przedmiot umowy nie posiadali badań lekarskich, badań do celów sanitarno-epidemiologicznych oraz przeszkolenia z BHP i ppoż. Fundacja podkreśliła, że dysponuje pisemnymi oświadczeniami ratowników wodnych, którzy realizowali zamówienie.
W związku z faktem, iż posiadanie przez ratowników badań, szkoleń jest istotne przy kalkulacji cen ofert, a powyższy Wykonawca nie wywiązał się z zawartych umów, Fundacja zwróciła się do [...]OSIR z pytaniem, czy Zamawiający zamierza wypłacić wykonawcy całość wynagrodzenia określonego w umowie.
W odpowiedzi na powyższe pismo, pismem z dnia [...] października 2019 r., wskazując, iż działa na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, [...]OSIR poinformował Fundację, że na firmę WOPR w związku z realizacją umów dla części I, III i IV ww. postępowania, nie zostały nałożone kary. Wobec powyższego nie ma podstaw do umniejszenia wynagrodzenia.
Pismem z [...] października 2019 r. fundacja wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność [...]OSIR w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2019 r.
Zarzucono [...]OSIR naruszenie art. 6 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 oraz art. 13 ust. 1 ustawy z dnia [...] września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, na skutek nieudostępnienia informacji publicznej w pełnym, wnioskowanym przez Fundację zakresie, poprzez wadliwe przyjęcie, że rzekomy brak posiadania części nośników informacji publicznej, o której udostępnienie wnosi Fundacja, uniemożliwia realizację wniosku Fundacji, co równoznaczne jest z bezczynnością [...]OSiR w odniesieniu do rozpatrzenia wniosku Fundacji o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] sierpnia 2019 r. - w zakresie pkt. 3 oraz 5.
Fundacja wniosła o:
1. zobowiązanie [...]OSiR do rozpoznania wniosku Fundacji z dnia [...] sierpnia 2019 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, a w konsekwencji do udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej również w zakresie pkt. 3 oraz 5 wniosku - w terminie 21 dni od daty doręczenia [...]OSiR odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności;
2. stwierdzenie, że [...]OSiR dopuścił się bezczynności, a bezczynność [...]OSiR nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa oraz
3. zasądzenie od [...]OSiR na rzecz Fundacji zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz kwoty [...]zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
W obszernym uzasadnieniu wskazanych zarzutów Fundacja podniosła, co następuje.
W pierwszej kolejności skarżąca dowodziła, iż [...]OSIR jest podmiotem ustawowo uznanym za podmiot dysponujący informacjami publicznym i zobowiązanym do jej udostepnienia, ponieważ dysponuje mieniem komunalnym. Jest bowiem Samorządowym Zakładem Budżetowym Gminy Miasta [...]. Stosownie zaś do art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego. [...]OSiR jako jednostka organizacyjna samorządu terytorialnego (gminy) co do zasady obowiązana jest zatem do udostępniania informacji publicznej. Wskazano również na art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy, zgodnie z którym udostępnieniu podlega informacja publiczna o w/w podmiotach, w tym o majątku, którym dysponują. Fundacja wskazała również, że niezależnie od tego, udostępnieniu podlega informacja publiczna o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego (art. 6 ust. I pkt 5 lit. c ustawy).
Co do charakteru żądnych informacji skarżąca wskazała, iż strony nie są sporne, że informacje te posiadają walor informacji publicznej. Wszelkie bowiem informacje dotyczące umów o realizacji zamówień publicznych, a więc takich, na podstawie których wydatkowane są środki publiczne i osiągane cele o znaczeniu publicznym stanowią informacje publiczne.
Zdaniem Fundacji wybrany w przetargu podmiot był zobowiązany do przedłożenia [...]OSIR żądanych w pkt 3 i 5 wniosku informacji. Miały też one kluczowe znaczenie dla oceny zdolności realizacji zawartych umów. Zgodnie z art. 8 ust. 1 i art. 139 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych umowy zawarte w trybie zamówień publicznych są jawne i podlegają udostępnianiu na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej. Posiadanie uprawnień stwierdzonych dokumentami, o których udostępnienie wnioskuje Fundacja wymagane były od potencjalnych wykonawców w zamówieniu nr [...], jak również wymagane było również w treści Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia. Co istotne zdaniem skarżącej, w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego zamawiający - [...]OSiR wymagał przedstawienia jedynie oświadczenia wykonawcy co do posiadania stosownych uprawnień przez osoby wskazane do realizacji zamówienia. Skarżąca argumentowała, że stosownie zaś do § 1 ust. 6 umowy nr [...] (część I i II) pkt 6. przed rozpoczęciem realizacji umowy Wykonawca obowiązany jest dostarczyć Zamawiającemu wykaz ratowników, którzy będą wykonywali przedmiot umowy, stanowiący załącznik nr [...] do umowy wraz z kopiami uprawnień wynikających z przepisów ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych (tj. Dz.U. 2018 r., poz. 1482 ze zmianami), aktualne badania lekarskie potwierdzające zdolność do wykonywania pracy na stanowisku ratownika wodnego, aktualne badania do celów sanitarno-epidemiologicznych, aktualne przeszkolenie z zakresu przepisów BHP i ppoż oraz wskazać osobę z uprawnieniami do obsługi ratowniczej łodzi motorowej. Bliźniacze rozwiązanie zastosowano w drugiej z zawartych umów - nr [...] (część III i IV). W przypadku obu umów, stosownie do ich § 11, w sprawach nieuregulowanych tymi umowami mają zastosowanie odpowiednie przepisy Kodeksu cywilnego i ustawy Prawo zamówień publicznych.
Fundacja wskazała również, że wbrew stanowisku organu, dokumenty precyzyjnie wymienione przez Fundację mogły z powodzeniem stanowić załącznik do protokołu postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, a to z powodu brzmienia art. 96 ust. 1 Prawa zamówień publicznych, Jednocześnie zgodnie z art. 96 ust. 3 tej ustawy protokół wraz z załącznikami jest jawny.
Wywodzono także, że zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 26 lipca 2016 r. w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy w postępowaniu o udzielenie zamówienia: w celu potwierdzenia spełniania przez wykonawcę warunków udziału w postępowaniu lub kryteriów selekcji dotyczących kompetencji lub uprawnień do prowadzenia określonej działalności zawodowej zamawiający może żądać dokumentów potwierdzających posiadanie takich kompetencji lub uprawnień, o ile obowiązek ich posiadania wynika z odrębnych przepisów.
W opisanych okolicznościach Fundacja stwierdziła, że nie do zaakceptowania jest twierdzenie organu, że brak jest podstaw do przechowywania żądanych informacji.
Jednocześnie podkreślono, że stosownie do art. 9 ust. 1 Prawa zamówień publicznych, postępowanie o udzielenie zamówienia, z zastrzeżeniem wyjątków określonych w ustawie, prowadzi się z zachowaniem formy pisemnej. Przejściowa utrata informacji nie może, w ocenie Fundacji, stanowić podstawy do odmowy ich udostępnienia. Co więcej, organ mógłby tę dokumentację odtworzyć.
Końcowo skarżąca wyraziła zdziwienie niefrasobliwością organu, który powołując się na bliżej nieokreślone podstawy z zakresu ochrony danych osobowych, pozbywa się tak ważnych materiałów.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
[...]OSIR argumentował, że postępowanie nr [...] na: Świadczenie usług ratownictwa wodnego - zapewnienie bezpieczeństwa osób kąpiących się i przebywających na sezonowych kąpieliskach w [...] prowadzone było w trybie przetargu nieograniczonego zgodnie z przepisami ustawy Prawo zamówień publicznych ((zwanej dalej: ustawa). Zamówienie podzielono na cztery części.
[...]OSIR stwierdził, że z art. 2 pkt 7a ustawy, wynika, że przez postępowanie o udzielenie zamówienia rozumieć należy postępowanie wszczynane w drodze publicznego ogłoszenia o zamówieniu lub przesłania zaproszenia do składania ofert albo przesłania zaproszenia do negocjacji w celu dokonania wyboru oferty wykonawcy, z którym zostanie zawarta umowa w sprawie zamówienia publicznego, lub - w przypadku trybu zamówienia z wolnej ręki - wynegocjowania postanowień takiej umowy. Każde postępowanie, rozpoczyna się z chwilą jego wszczęcia, tj. publikacji ogłoszenia o zamówieniu, a kończy udzieleniem zamówienia (podpisaniem umowy w sprawie zamówienia publicznego). W tym postępowaniu Zamawiający wymagał, aby Wykonawca wykazał, iż dysponuje osobami zdolnymi do wykonania zamówienia, posiadającymi: - ważne uprawnienia do wykonywania ratownictwa wodnego, zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 1482), - ukończony kurs w zakresie kwalifikowanej pierwszej pomocy (KPP) umożliwiający wykonywanie określonych czynności, - aktualne badania lekarskie potwierdzające zdolność do wykonywania pracy na stanowisku ratownika wodnego potwierdzone zaświadczeniem z poradni medycyny pracy, - aktualne badania lekarskie do celów sanitarno- epidemiologicznych, - przeszkolenie w zakresie przepisów BHP i ppoż, określając wymaganą minimalną liczbę osób dla każdej części zamówienia. Ponadto dla części I zamówienia Zamawiający określił, że: - ratownicy muszą posiadać uprawnienia do wykonywania prac na wysokościach (kąpieliska są wyposażone w wieże ratownicze). Dodatkowo dla części I i II - co najmniej jedna osoba z uprawnieniami do obsługi łodzi motorowej dla każdej części zamówienia.
Na potwierdzenie powyższego Zamawiający żądał od Wykonawcy, którego oferta została najwyżej oceniona, złożenia: - wykazu osób, skierowanych przez wykonawcę do realizacji zamówienia publicznego wraz z informacjami na temat ich kwalifikacji zawodowych, doświadczenia, wykształcenia i szkoleń niezbędnych do wykonania zamówienia, a także zakresu wykonywanych przez nie czynności i informacją o podstawie do dysponowania tymi osobami - załącznik nr 3 do SIWZ. Dokument ten jest zgodny z przepisami Rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 27 lipca 2016 roku, w sprawie rodzaju dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy w postępowaniu o udzielenie zamówienia. Kolejno [...]OSIR wywodził, że powyższe rozporządzenie zawiera zamknięty katalog dokumentów, których zamawiający może żądać w celu potwierdzenia spełniania przez wykonawcę warunków udziału w postępowaniu, dotyczących zdolności technicznej lub zawodowej.
W ocenie [...]OSIR błędnym jest stanowisko skarżącej, że ustawodawca przewidział możliwość żądania od wykonawców w trakcie prowadzonego postępowania dokumentów potwierdzających posiadanie uprawnień dotyczących osób skierowanych do realizacji zamówienia. Zamawiający, może żądać dokumentów potwierdzających kompetencje lub uprawnienia do prowadzenia określonej działalności zawodowej, o ile wynika to z odrębnych przepisów, dotyczących jedynie wykonawcy ubiegającego się o zamówienie.
[...]OSiR z uprawnienia tego skorzystały, wymagając od wykonawcy którego oferta została oceniona najwyżej wykazania, iż posiada uprawnienia do wykonywania ratownictwa wodnego zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1482).
Dokumenty, o których mowa w pkt 3 i 5 wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie były żądane przez Zamawiającego w czasie postępowania o zamówienie publiczne, a po zawarciu umów będących jego wynikiem, czyli po zakończeniu postępowania.
Skarżąca błędnie wskazuje, według [...]OSIR, że wykonawca zobowiązany był do ich złożenia przed zawarciem umowy.
Zgodnie z postanowieniami zawartych umów "Przed rozpoczęciem realizacji niniejszej umowy Wykonawca obowiązany jest dostarczyć Zamawiającemu wykaz ratowników, którzy będą wykonywali przedmiot umowy, stanowiący załącznik nr 2 do umowy wraz z kopiami uprawnień wynikających z przepisów ustawy o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych, aktualne badania lekarskie potwierdzające zdolność do wykonywania pracy na stanowisku ratownika wodnego, aktualne badania do celów sanitarno-epidemiologicznych, aktualne przeszkolenie z zakresu przepisów BHP i ppoż oraz wskazać osobę z uprawnieniami do obsługi ratowniczej łodzi motorowej.". Powyższe dokumenty nie stanowią części dokumentacji postępowania, nie są również załącznikami do zawartych umów. Wbrew stanowisku Skarżącej, dokumenty te nie stanowią załączników do protokołu postępowania, sporządzanego na podstawie art. 96 ust. 1 Ustawy. Wzór protokołu i zakres informacji w nim zawartych, określa Rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 26 lipca 2016 roku w sprawie protokołu postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Tylko dokumenty z "toku postępowania" stanowią załącznik do protokołu. [...]OSIR wywodził także, że żądał informacji z pkt 3 i 5 wniosku w kserokopii i z uwagi na dane wrażliwe oraz brak obowiązku ich przechowywania były one następnie niszczone, na która to okoliczność sporządzona została notatka służbowa.
W konsekwencji organ nie jest w posiadaniu żądnych w pkt 3 i 5 wniosku informacji, a zatem nie może ich z istoty rzeczy udostępnić.
Jednocześnie [...]OSIR wyraźnie podkreślił, że brak było podstaw prawnych do przechowywania i przetwarzania dokumentów wnioskowanych przez skarżącą, co wynika z art. 6 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (TJE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (wnioskowane przez Skarżącą dokumenty nie były już niezbędne do realizacji umowy po ich zweryfikowaniu przez pracowników [...]OSiR) i zostało potwierdzone przez Inspektora Ochrony Danych Osobowych [...]OSiR, a udokumentowane w notatce służbowej sporządzonej przez pracownika prowadzącego sprawę postępowania przetargowego, o jakim wyżej mowa, znajdującej się w aktach przedmiotowej sprawy.
Podkreślono również, że rolą organu, udzielającego odpowiedzi w trybie udostępniania informacji publicznej, nie jest tworzenie czy odtwarzanie materiałów na potrzeby udzielenia odpowiedzi, ale udostępnienie wyłącznie tych informacji, które organ posiada. Co więcej, Sąd nie jest także uprawniony do oceny czy przedstawione we wniosku zagadnienia powinny posiadać formę utrwaloną przez organ w postaci dokumentów, czy też postać utrwaloną za pomocą innych nośników, umożliwiających zapis danej informacji, albowiem uprawnienia takie nie mieszczą się ani w kognicji sądu administracyjnego, ani nie mieszczą się w przedmiotowym zakresie niniejszego postępowania.
Wreszcie [...]OSIR wywodził również, że prawo uzyskania dostępu do informacji nie obejmuje nośników, czy też źródeł informacji, tj. form, w jakich ta informacja występuje, np. dokumentów. Tym samym, zakres przedmiotowy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej nie obejmuje nośników, czy też źródeł informacji, a jedynie samą informację. Prawo do informacji obejmuje prawo dostępu do informacji publicznej, nie zaś prawo domagania się doręczenia samego egzemplarza dokumentu, w którym informacja publiczna może być zawarta. W tym kontekście trzeba podkreślono, że we wniosku o udostępnienie informacji publicznej z [...] sierpnia 2019 r. skarżąca domagała się jedynie udostępnienia dokumentów, a więc nośników informacji - nie wnioskowała zatem o informacje publiczne jako takie. W konsekwencji jej zarzuty i skarga co do bezczynności [...]OSiR co do nieudostępnienia pewnych informacji są, w ocenie [...]OSIR, bezzasadne.
Skarżąca podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2019 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga podlega oddaleniu.
Punkt wyjścia do rozważań w rozpoznawanej sprawie stanowić musi wyjaśnienie, że zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej – Ppsa) Ppsa, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 Ppsa.
W judykaturze przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (wyr. NSA z dnia 11 października 2017 r., I OSK 3328/15, z dnia 10 marca 2017 r., I OSK 13/16, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności i tego zaniechał.
Przypomnieć na wstępie należy, że w niniejszej sprawie Fundacja zwróciła się do [...]OSIR w wnioskiem o udostepnienie informacji publicznej. [...]OSIR odpowiedział na wniosek w ten sposób, że w części udostępnił informacje, w posiadaniu których był, natomiast w pozostałym zakresie poinformował, że żądnych informacji nie posiada, wyjaśniając przyczyny takiego stanu rzeczy.
Jako że rozpoznawana sprawa dotyczy udostępnienia informacji publicznej, powyższe rozważania przenieść należy następnie na grunt ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1429, zwanej dalej: ustawa).
W pierwszej zatem kolejności wskazać należy, że ustawodawca przewidział w ustawie zamknięty katalog czynności w procedurze dostępu do informacji publicznej.
Zasadą jest, że zgodnie z art. 13 ustawy, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
Z kolei zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy organ władzy publicznej może odmówić udostępnienia informacji publicznej oraz umorzyć postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2, co następuje w drodze decyzji.
W określonych przypadkach, na które wskazuje doktryna, na organie spoczywa obowiązek zawiadomienia wnioskodawcy o niedopuszczalności zastosowania trybu wnioskowego udostępnienia informacji publicznej, co jest uzasadnione w szczególności w następujących sytuacjach: 1) informacja objęta żądaniem wniosku nie stanowi informacji publicznej, 2) podmiot, do którego wniosek został złożony, nie posiada objętej jego żądaniem informacji publicznej, 3) zasady i tryb udostępniania informacji publicznej zostały odmiennie określone w innych ustawach w rozumieniu art. 1 ust. 2 ustawy, 4) informacja publiczna została zamieszczona w BIP lub w centralnym repozytorium (zob. H. Knysiak-Molczyk, Granice prawa do informacji w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, Warszawa 2013, s. 239).
Rozpoznanie wniosku o udzielenie informacji publicznej, zgodnie z rozwiązaniami przyjętymi w powołanej ustawie, następuje zatem albo w formie czynności materialno-technicznej (w przypadku udzielenia informacji publicznej oraz w przypadku zawiadomienia o niedopuszczalności zastosowania trybu wnioskowego udostępnienia informacji publicznej), albo w formie decyzji (w przypadku odmowy udzielenia informacji publicznej).
Ocena prawidłowości sposobu działania organu, do którego wpłynął wniosek wymaga zatem stwierdzenia, czy żądana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy, a następnie, czy podmiot będący adresatem żądania jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.
Udzielenie odpowiedzi na pierwsze pytanie, wymaga analizy treści wniosku z dnia [...] sierpnia 2019 r.
W tej mierze Sąd stwierdza, że na uwzględnienie zasługują przywołane powyżej wywody skargi w zakresie charakteru żądnej informacji, które Sąd podziela i recypuje, albowiem należy zgodzić się ze skarżącą, że informacje, których żądał są informacjami publicznymi. Okoliczność ta nie jest zresztą sporna między stronami.
Podobnie, Sąd podziela argumentację strony skarżącej w zakresie tego, czy [...]OSIR jest podmiotem zobowiązanym w świetle ustawy do udostepnienia żądanej informacji publicznej. Również i ta okoliczność nie jest przedmiotem sporu między stronami i należy stwierdzić, że [...]OSIR należy do kręgu podmiotów zobowiązanych na mocy ustawy do udostepnienia żądnych informacji.
Uwypuklić należy, że skarga obejmuje bezczynność [...]OSIR w zakresie nieudostępnienia Fundacji informacji żądnych w pkt 3 i 5 wniosku. W pozostałym zakresie informacje zostały bowiem skarżącej udostępnione i w tym zakresie kontrola Sądu jest w niniejszej sprawie wyłączona.
Operując zatem w tak wyznaczonych granicach sprawy Sąd wskazuje, że żądane w pkt 3 i 5 informacje nie zostały udostępnione, albowiem [...]OSIR poinformował, że nie jest w posiadaniu żądnych informacji, ponieważ dokumentacja je zawierająca została brakowana. Na tę okoliczność znajduje się w aktach notatka służbowa. [...]OSIR wyjaśnił również w piśmie informującym o nieposiadaniu żądnej informacji powody takiego stanu rzeczy, tzn. wskazał na powody brakowania dokumentów.
W tym miejscu należy wyraźnie podkreślić i wyjaśnić zwłaszcza stronie skarżącej, że w ramach postępowania ze skargi na bezczynność Sąd bada jedynie, czy bezczynność miała miejsce w tym sensie, czy organ mimo ustawowego obowiązku informacji nie udostępnił. Sąd administracyjny nie ocenia, czy postępowanie przetargowe zmierzające do zawarcia umów, których dotyczy wniosek, było prowadzone prawidło i rzetelnie. Sąd bada jedynie, czy organ/dysponent informacji publicznej – w niniejszej sprawie [...]OSIR – zachował się w prawem przewidziany sposób w reakcji na wniosek.
Na tle powyższych rozważań wskazać należy, że spór w niniejszej sprawie koncentruje się wokół kwestii, co powinien zrobić [...]OSIR w przedmiocie wniosku skarżącej w zakresie pkt 3 i 5 tego wniosku.
W tej materii Sąd jednoznacznie stwierdza, że obowiązek udostępniania informacji publicznych dotyczy wyłącznie takich informacji, które są w posiadaniu podmiotu zobowiązanego (art. 4 ust. 3 ustawy). Jeżeli adresat wniosku nie dysponuje informacją publiczną wskazaną w skierowanym do niego wniosku, aby nie pozostawać w stanie bezczynności, winien w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku powiadomić o tym fakcie wnioskodawcę na piśmie, przy czym informacja taka nie wymaga formy decyzji administracyjnej, o jakiej stanowi art. 16 ust. 1 ustawy (por. wyrok NSA z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt. I OSK 1644/09, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z dnia 20 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2583/15, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl) nieposiadanie informacji publicznej przez podmiot zobowiązany do jej udzielenia czyni niemożliwym jej udostępnienie i wówczas prawidłowym działaniem podmiotu jest jedynie pisemne poinformowanie o tym fakcie wnioskodawcy. W przypadku, gdy przyczyną nieposiadania przez organ informacji jest brak stosownej dokumentacji pozwalającej organowi ustalić określone fakty, a chodzi o dokumentację, którą w świetle przepisów prawa organ powinien dysponować, to wówczas niezbędne jest także wyjaśnienie, co się z tą dokumentacją stało, przykładowo gdzie i do jakiego archiwum została przekazana. Fakt brakowania dokumentacji również wymagałby przedstawienia stosownej informacji potwierdzającej kiedy i w jakim trybie miało ono miejsce.
W rozpoznawanej sprawie, na tle opisanego powyżej stanu faktycznego, nie ulega wątpliwości, że [...]OSIR poinformował Fundację o fakcie braku dokumentacji zawierającej żądane informacje, jak również wyjaśnił przyczyny takiego stanu rzeczy. Fakt brakowania dokumentacji został potwierdzony notatką służbową wskazującą na czas i przyczyny brakowania. Organ postąpił zatem w zakresie udostępnienia informacji w sposób prawem przewidziany i z tego tytułu nie można mu skutecznie postawić zarzutu bezczynności. Dla realizacji obowiązku udostępnienia informacji publicznej istotne jest, czy podmiot będący adresatem wniosku posiada te informacje. Brak posiadania żądanych informacji wypełnia przesłankę negatywną, która jest podstawą do negatywnego rozpatrzenia żądania (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 127/15, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jednocześnie podkreślenia wymaga, że – jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 sierpnia 2012 r. sygn. akt I OSK 665/12 (dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl) niedopuszczalny jest pogląd, że organ nie posiadając żądanej informacji zobowiązany jest do jej uzyskania. Nie jest też zobowiązany do jej odtworzenia, bo z samego charakteru tej czynności wynika, że odtworzyć można coś co wcześniej istniało. W kontekście niniejszej sprawy wskazać należy, że żądana informacja jako taka nie istniała, istniały jedynie dokumenty będące nośnikami informacji. W sytuacji ich braku nie jest możliwe udzielenie informacji.
Reasumując, Sąd uznał za wiarygodne i przekonujące wyjaśnienia [...]OSIR co do okoliczności nieposiadania żądanych w pkt 3 i 5 wniosku informacji. Fakt ich nieposiadania determinował z kolei postępowanie organu, który prawidłowo powiadomił skarżącą o nieposiadaniu informacji i uczynił to na piśmie, z wyjaśnieniem takiego stanu rzeczy. Kwestia legalności procedury przetargowej, czy też obowiązku posiadania brakowej dokumentacji mogą jedynie być powodem wszczęcia innych stosownych postępowań przeciwko [...]OSIR, natomiast nie podlegają badaniu przez Sąd w niniejszym postępowaniu, które dotyczy włącznie bezczynności [...]OSIR. W tym zaś kontekście zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie, że względów opisanych powyżej.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu , na podstawie art. 151 Ppsa, orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło