II SAB/Po 128/23

Dnia 6 października 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz (spr.) po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 października 2023 roku sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Marszałka Województwa w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Marszałka Województwa do rozpoznania wniosku z dnia 29 czerwca 2023 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, III. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. zasądza od Marszałka Województwa na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. J. M. (dalej: Skarżący), 29 czerwca 2023 r. za pomocą platformy ePUAP złożył do Marszałka Województwa wniosek dotyczący przesłania poprzez ePUAP informacji o działaniach zrealizowanych oraz zaplanowanych w przedmiocie organizacji ruchu na drodze [...] w m. W. w 2023 r. oraz dokumentów wytworzonych, wysłanych oraz otrzymanych w związku z tymi działaniami. Skarżący, w dniu 23 lipca 2023 r., wniósł skargę na bezczynność organu. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek, oraz art. 10 ust. 1 w powiązaniu z art. 12 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902, dalej jako: "u.d.i.p.") w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, a podmiot udostępniający informację publiczny ma obowiązek zapewnić możliwość przesłania informacji publicznej. Wobec powyższego, Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z dnia 29 czerwca 2023 r., a także zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Jednocześnie Skarżący wniósł o udostępnienie akt sprawy w systemie PASSA. W uzasadnieniu Skarżący wskazał, iż termin do udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 UDIP, po 14 dniach od złożenia wniosku, czyli 13 lipca 2023 r. W terminie wynikającym z przepisów, jak również do dnia sporządzenia skargi Marszałek Województwa nie udostępnił Skarżącemu informacji, o którą wnioskował ani nie zareagował w żaden inny sposób przewidziany w UDIP. Zdaniem Skarżącego bez wątpienia Marszałek Województwa jest organem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Na tym organie spoczywa również obowiązek zarządzania ruchem na drogach wojewódzkich na terenie danego województwa. W ramach zarządzania ruchem opiniuje i zatwierdza projekty organizacji ruchu lub wydaje zalecenia odnośnie zmian. Skarżący podniósł, że organizacja ruchu drogowego jest materią życia publicznego, która dotyczy każdego obywatela, a więc bez wątpienia stanowi informację publiczną. W związku z tym informacja o działaniach w tym zakresie, jak również dokumenty tego dotyczące również są objęte tym przymiotem i podlegają udostępnieniu. Kwestie te wielokrotnie były analizowane przez sądy administracyjne, które jednolicie orzekają, że takie wnioski winny być załatwiane zgodnie z UDIP i w terminach określonych w tych przepisach. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Organ wskazał, że w trakcie rozpatrywania wniosku w dniu 11 lipca 2023 r. uzyskał informację z [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w P. w przedmiotowej sprawie, po czym pismem z dnia 25 lipca 2023 r. udzielił informacji wnioskodawcy. Pismo zostało wysłane poprzez platformę e-puap w tym samym dniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się częściowo zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej p.p.s.a.), kontrola – o której mowa powyżej – obejmuje m. in. orzekanie w sprawie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Jak wynika zaś z art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do takich zaś spraw należy postępowanie prowadzone w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z 30 sierpnia 2023 r. wydanym na podstawie art. 119 p.p.s.a. Przedmiotem kontroli Sądu jest bezczynność Marszałka Województwa w sprawie ze skargi J. M. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Sąd nie ma wątpliwości, że spełniony został zakres przedmiotowy i podmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżący był zgodnie z art. 2 u.d.i.p. podmiotem legitymowanym do złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Z kolei Marszałek Województwa, jako organ administracji rządowej w województwie, w rozumieniu art. 43 z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 2094), w myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązany jest do udostępniania informacji publicznej jako podmiot wykonujący zadania publiczne. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Z kolei informację publiczną stanowi najogólniej rzecz biorąc każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.), a więc z całą pewnością będzie to także informacja o działaniach zrealizowanych oraz zaplanowanych w przedmiocie organizacji ruchu drogowego oraz dokumentów związanych z tymi działaniami. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Co do zasady, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnymi z wnioskiem chyba, że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonymi we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). W niniejszej sprawie przedmiotem sporu pozostawała kwestia kiedy organ udzielił J. M. odpowiedzi na jego wniosek. Wniosek Skarżącego został nadany 29 czerwca 2023 r. za pomocą platformy ePUAP. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., termin na udzielenie przez organ odpowiedzi na wniosek Skarżącego mijał z dniem 13 lipca 2023 r. Organ udzielił informacji wnioskodawcy pismem z dnia 25 lipca 2023 r., czyli dwa dni po złożeniu skargi. W ocenie Sądu, skoro organ nie udzielił Skarżącemu odpowiedzi aż do momentu wniesienia skargi, to należy stwierdzić, że Marszałek Województwa dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 29 czerwca 2023 r. Z uwagi na powołane okoliczności należało umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego z uwagi na udzielenie przez organ informacji w dniu 25 lipca 2023 r., a więc już po wniesieniu skargi. Skoro załatwienie wniosku skarżącego nastąpiło po wniesieniu skargi, a przed dniem wydania wyroku w sprawie, musiało to skutkować umorzeniem postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z ww. przepisem Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Mając na uwadze fakt, że organ nie dochował terminu z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., zarzut bezczynności należało uznać za uzasadniony (pkt 2 sentencji wyroku). Z kolei oceniając charakter zaistniałej bezczynności – jak tego wymaga art. 149 § 1a p.p.s.a. – Sąd, po analizie całokształtu okoliczności faktycznych sprawy, uznał, że bezczynność nie miała charakteru rażącego (pkt 3 sentencji wyroku), bowiem odpowiedź na wniosek skarżącego została udzielona ze stosunkowo niewielkim opóźnieniem. Sąd wziął pod uwagę, że "rażącym naruszeniem prawa" w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. pozostaje stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (zob. wyrok NSA z 21.06.2012 r., I OSK 675/12, CBOSA). Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 4 sentencji wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 1 p.p.s.a., uwzględniając wysokość wpisu sądowego od skargi w kwocie (100 zł). Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym w składzie trzech sędziów (art. 119 pkt 4 w zw. z 120 p.p.s.a.).