II SAB/Po 13/12
WyrokWSA w Poznaniu2012-10-30
Skład orzekający: Elwira Brychcy, Danuta Rzyminiak - Owczarczak, Tomasz Świstak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prowadził postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę w sposób przewlekły, a jeśli tak, to czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Wojewoda prowadził postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę w sposób przewlekły, zobowiązując go do zakończenia postępowania odwoławczego w terminie dwóch miesięcy od doręczenia prawomocnego wyroku. Sąd stwierdził jednak, że przewlekłość ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę stanowisko Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego oraz fakt, że sąd bada przewlekłość dopiero od daty wejścia w życie nowych przepisów.Stan faktyczny
Skarżący R. K. wniósł skargę na przewlekłość postępowania Wojewody w sprawie pozwolenia na rozbudowę budynku warsztatowego na budynek mieszkalny. Postępowanie zostało wszczęte w 2000 r. i od tego czasu wielokrotnie było zawieszane i uchylane przez różne instancje, w tym NSA. Skarżący zarzucił Wojewodzie opieszałość w załatwieniu sprawy, mimo zakończenia robót budowlanych. Wojewoda argumentował, że postępowanie było zawieszone z przyczyn prawnych i proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zobowiązał Wojewodę do zakończenia postępowania odwoławczego w sprawie udzielenia R. K. pozwolenia na rozbudowę istniejącego budynku warsztatowego na budynek mieszkalny, w terminie 2 miesięcy od doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami. Sąd stwierdził przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania, ale jednocześnie stwierdził, że nie miało ono miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Przyznano radcy prawnemu koszty pomocy prawnej.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 30 października 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2012 r. sprawy ze skargi R. K. na przewlekłość Wojewody w przedmiocie pozwolenia na budowę I. zobowiązuje Wojewodę do zakończenia postępowania odwoławczego w sprawie udzielenia R. K. pozwolenia na rozbudowę istniejącego budynku warsztatowego na budynek mieszkalny, w terminie 2 (dwóch) miesięcy od doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami, II. stwierdza przewlekłe prowadzenie przez organ opisanego w pkt. I postępowania, III. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. przyznaje radcy prawnemu Ł. H. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, kwotę 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa złote 80/100)(w tym 82,80 zł – osiemdziesiąt dwa złote 80/100 tytułem podatku od towarów i usług).
W dniu 9 października 2000r. zostało wszczęte na wniosek R. K. postępowanie w sprawie pozwolenia na rozbudowę istniejącego budynku warsztatowego w na działce o numerze ewidencyjnym [...] położonej w T. P. przy ul. O. [...].
W dniu [...] grudnia 2000r. Starosta i wydał decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na rozbudowę istniejącego budynku warsztatowego na budynek mieszkalny jednorodzinny. Dnia 27 grudnia 2000 r. wpłynęło odwołanie Państwa Z., po rozpatrzeniu którego Wojewoda decyzją z dnia [...] stycznia 2001 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty. W wyniku złożonej przez Państwa Z. skargi, Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu wyrokiem z dnia 12 grudnia 2002r. (sygn. akt SA/Po 426/01) uchylił powyższą decyzję Wojewody. Wyrok wpłynął do Wydziału Rozwoju Regionalnego Urzędu Wojewódzkiego dnia 27 lutego 2003r.
Wojewoda w dniu [...] lipca 2001r. stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Gminy z dnia [...] stycznia 1989r. wydanej w przedmiocie pozwolenia na budowę budynku warsztatowego. Decyzją z dnia [...] października 2001r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2001r.
Wojewoda postanowieniem z dnia [...] czerwca 2003 r. zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 czerwca 2003r. (sygn. akt. IV SA 3792/01) oddalił skargę R. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2001r. uznając, że zachodzi sprzeczność między pozwoleniem na budowę, a założeniami planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego, co przesądza o rażącym naruszeniu prawa i stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Wojewoda w dniu [...] września 2003 r. podjął zawieszone postępowanie oraz skierował pismo do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. o podjęcie stosownych czynności na podstawie art. 51 ustawy Prawo budowlane. Jednocześnie poinformował strony postępowania, że zakończenie postępowania przez PINB będzie podstawą do podjęcia dalszych czynności związanych z unieważnieniem decyzji Naczelnika Gminy.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie zawiadamiając Wojewodę pismem z dnia 19 grudnia 2003r. W związku z tym postępowanie Wojewody w sprawie rozbudowy istniejącego warsztatu o część mieszkalną zostało zawieszone postanowieniem z dnia 5 stycznia 2004r. do czasu zakończenia postępowania przez PINB. Dopiero rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego jakim ma być decyzja PINB umożliwi podjęcie zawieszonego postępowania.
W dniu 4 lipca 2011 r. do Wojewody wpłynął wniosek L. i R. K. o podjęcie zawieszonego 5 stycznia 2004r. postępowania administracyjnego. W związku z powyższym w dniu 8 lipca 2011 r. wystąpiono do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o przesłanie akt sprawy oraz do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wskazanie czy zostało zakończone postępowanie prowadzone przez organ nadzoru.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu poinformował w piśmie z dnia 13 lipca 2011r., że akta sprawy nie mogą zostać przesłane ze względu na otwarty termin do wniesienia skargi kasacyjnej. W dniu 26 lipca 2011r. do tutejszego urzędu wpłynęło pismo PINB informujące, że z powodu niekompletnych akt postępowania (akta w WSA w Poznaniu oraz w GUNB) nie można w danej chwili stwierdzić czy postępowanie prowadzone przez tenże organ zostało zakończone wydaniem decyzji.
Wojewoda pismem z dnia 18 sierpnia 2011r. wyjaśnił Państwu L. i R. K., że mając na uwadze informacje o stanie sprawy nadesłane przez PINB i sąd administracyjny oraz fakt, że zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, rozpatrzenie wniosku o podjęcie postępowania administracyjnego zostanie rozstrzygnięte niezwłocznie po otrzymaniu akt sprawy. Jednocześnie poinformowano, że w momencie powzięcia informacji o przesłaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu akt sprawy wraz ze skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, organ wystąpi do sądu o wypożyczenie akt sprawy.
W dniu 18 października 2011r. do Wojewody wpłynęło zawiadomienie Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozprawie w sprawie skargi kasacyjnej R.K. od wyroku WSA w Poznaniu z dnia 17 maja 2011 r., sygn. akt: II SA/ Po 812/10, oddalającego skargę o wymierzenie Wojewodzie grzywny za niewykonanie wyroku NSA Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 12 grudnia 2002 r. o sygn. akt: II SA/ Po 426/01. Ze względu na wyznaczenie na dzień 25 listopada 2011 r. rozprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowiono zwrócić się o akta do sądu po dacie przeprowadzenia rozprawy. Powyższe uczyniono w dniu 29 grudnia 2012r. W odpowiedzi NSA poinformował, że zwróci akta przedmiotowej sprawy po sporządzeniu uzasadnienia wyroku. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem WSA w Poznaniu wpłynęły do Urzędu Wojewódzkiego w dniu 7 marca 2012 r.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w piśmie z dnia 9 grudnia 2011r. uznał skargę Państwa L. i R. K. z dnia 13 października 2011r. na działanie Wojewody za nieuzasadnioną.
W tym stanie rzeczy R.K. w dniu 12 marca 2012r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na przewlekłość postępowania Wojewody domagając się zobowiązania Wojewody do wydania merytorycznej decyzji w sprawie pozwolenia na budowę, uznania przez Sąd rażącego naruszenia prawa przez Wojewodę (art. 35 kpa, art. 36 kpa i art. 37 kpa) oraz naruszenia art. 51 i 59 prawa budowanego.
Skarżący przytoczył dotychczasowy stan sprawy oraz wskazał, że brak przesłanek do zawieszenia postępowania zawisłego przed Wojewodą o jakich mowa w art. 97 §1 pkt 4 kpa. Wskazał, że skoro zawieszenie postępowania nastąpiło z przyczyn obligatoryjnych to podjęcie zawieszonego postępowania winno nastąpić z urzędu. W ocenie skarżącego nie ulega wątpliwości, że Wojewoda nie załatwił w ustawowym terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a. sprawy administracyjnej wszczętej z urzędu w dniu 21 marca 2003r. na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, albowiem urząd nie wydał we wskazanym w tym przepisie terminie, decyzji kończącej postępowanie, jak również nie poinformował stron o powodach niezakończenia postępowania w terminie.
Skarżący wskazał, że dziewięcioletni okres przewlekłości postępowania Wojewody, nie znajduje żadnego usprawiedliwienia dla braku przeprowadzenia postępowania. Działanie Wojewody narusza art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, które zapewnia prawo do szybkiego rozstrzygnięcia sprawy.
Nadto skarżący wskazał, że na skutek przewlekłego działania organu uniemożliwiono mu użytkowania obiektu, co wiąże się ze stratami związanymi z utrzymanie obiektu, który ma nieuregulowany stan prawny. Straty te oszacował na kwotę 2.160.000 zł.
Wskazał, że wyczerpał tryb zażaleniowy, o jakim mowa w art. 37 §1 kpa poprzez wniesienie pism z 18 listopada 2003r., 19 listopada 2003r., 21 lutego 2011r. i 13 października 2011r.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda przytoczył dotychczasowy stan sprawy. Z uwagi na brak informacji dotyczącej zakończenia postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowanie prowadzone przez Wojewodę jest nadal zawieszone. Zgodnie z art. 103 k.p.a. zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie, zaś w myśl art. 35 § 5 k.p.a. do terminów określających czas załatwienia sprawy nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Ponadto w przypadku zawieszenia postępowania administracyjnego organ administracji publicznej nie jest zobowiązany o informowaniu stron stosownie do art. 36 § 1 k.p.a. o niezałatwieniu sprawy w terminie oraz do wskazania nowego terminu do załatwienia sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę niesłuszny jest zarzut skarżącego dotyczący rażącego naruszenia art. 35, 36, 37 k.p.a. Stosownie do art. 102 k.p.a. w czasie zawieszenia postępowania organ administracji publicznej może podejmować czynności niezbędne w celu zapobieżenia niebezpieczeństwu dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnym szkodom dla interesu społecznego.
W skardze podniesiono, że przedmiotowe postępowanie administracyjne jest prowadzone z urzędu, z czym organ się nie zgadza. Zostało ono wszczęte ze względu na złożenie przez skarżącego wniosku o pozwolenie na budowę, a w konsekwencji wydaniu decyzji przez Starostę w dniu [...] grudnia 2000r.
Wskazano, że Skarżącemu doręczono postanowienie Wojewody o zawieszeniu postępowania z dnia [...] stycznia 2004 r., o czym świadczą znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenia odbioru, jednakże skarżący nie złożył na niniejsze rozstrzygnięcie przysługującemu mu zażalenia. Odnośnie zarzutów dotyczących zasadności wydania tegoż postanowienia, wyjaśniono, że podstawą jego wydania było zawiadomienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 grudnia 2003 r., o wszczęciu postępowania w stosunku do warsztatu branży złotniczej wraz z aneksem oraz szambem, usytuowanym na działce położonej w T.P. Wynik rozstrzygnięcia organu nadzoru, umożliwi podjęcie zawieszonego postępowania w zakresie objętym decyzją pozwolenia na rozbudowę części warsztatowej budynku na budynek mieszkalny. W myśl art. 35 ust. 5 Prawa budowlanego (obowiązującego na dzień wydania postanowienia) właściwy organ wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, jeżeli na terenie, którego dotyczy projekt zagospodarowania działki lub terenu, znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki. Biorąc powyższe pod uwagę zasadne było zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. oraz potraktowanie postępowania powiatowego inspektora nadzoru budowlanego jako zagadnienia wstępnego. Stosownie do §2 tegoż artykułu gdy ustąpią przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania, organ administracji publicznej podejmuje postępowanie z urzędu lub na żądanie strony. W związku z wnioskiem skarżącego z dnia 4 lipca 2011r. o podjęcie zawieszonego postępowania administracyjnego, Wojewoda w dniu [...] kwietnia 2012 r. odmówił podjęcia zawieszonego postępowania, ze względu na nieustąpienie przesłanek zawieszenia.
Dalej organ podał, że Wojewoda nie prowadził postępowania na podstawie art. 51 Prawa budowlanego w stosunku do przedmiotowej nieruchomości, a zawiadomienie z dnia 21 marca 2003 r., o którym w skardze mowa odnosi się do postępowania odwoławczego prowadzonego przez tutejszy organ po wyroku NSA Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 12 grudnia 2002 r. (sygn. akt: II SA/Po 426/01). Powyższy artykuł Prawa budowlanego może być stosowany przez organy nadzoru budowlanego, nie zaś przez administrację architektoniczno- budowlaną wydającą pozwolenie na budowę.
Zauważono, że skarżący wskazuje na fakt wykonania robót budowlanych objętych przedmiotowym postępowaniem administracyjnym o wydanie pozwolenia na budowę.
Pismo procesowe w sprawie złożyła uczestniczka postępowania L. K. popierając skargę na przewlekłość.
Pełnomocnik z urzędu skarżącego w piśmie procesowym poprał skargę oraz sprecyzował, że zawieszone postępowanie jest całkowicie bezprzedmiotowe i winno zostać w całości umorzone.
Na rozprawie skarżący podtrzymał podnoszone zarzuty i oświadczył, że postanowienie Wojewody z dnia [...] kwietnia 2012r. o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania zaskarżył do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który to postanowienie utrzymał w mocy. Pełnomocnik organu podnosił i wywodził, jak w odpowiedzi na skargę i oświadczył, że postępowanie toczy się w związku z uchyleniem decyzji związanych z pozwoleniem na budowę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sąd uwzględnił skargę, albowiem nie sposób odmówić jej słuszności.
Wskazać należy, że realizacja zasady ogólnej szybkości postępowania jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 kpa, a także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 kpa. W rozpoznawanej sprawie oznacza to obowiązek podjęcia nie jakichkolwiek działań, lecz działań celowych, zmierzających do rozpatrzenia wniosku skarżącego w sprawie pozwolenia na rozbudowę istniejącego budynku warsztatowego. Przy czym z przepisu art. 35 § 1 i 3 kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Nadto w świetle art. 36 § 1 i 2 kpa wymagane jest, aby o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ podał stronom przyczyny zwłoki i wskazał nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.
Gwarancją terminowego załatwienia sprawy jest przewidziane w art. 37 §1 kpa zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie określonym ustawą lub na przewlekłe prowadzenie postępowania. Przewlekłość jest nową instytucją wprowadzoną do kodeksu postępowania administracyjnego od 11 kwietnia 2011r. na mocy ustawy z dnia 3 grudnia 2010r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2011r., Nr 6, poz. 18 ze zm.).
W konsekwencji na przewlekłe prowadzenie postępowania przysługuje skarga do sądu administracyjnego (art. 3 §2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2012r., poz. 270, zwanej dalej "p.p.s.a."). Zgodnie zatem z art. 149 p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym od dnia 11 kwietnia 2011 r., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Drugą ze wskazanych noweli do art. 149 p.p.s.a. dodano zdanie drugie w następującym brzmieniu: "jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa". Trzecią nowelizacją do art. 149 p.p.s.a. dodano § 2 w brzmieniu: "Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6."
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że na skutek nowelizacji przepisów i wejścia w życie nowej instytucji, bezspornie przewlekłość postępowania w niniejszej prawie należy badać od dnie wejścia w życie nowych przepisów, zatem od 11 kwietnia 2011r.
Ustawodawca modyfikując instytucję bezczynności i dodając w obrębie przepisów ją normujących nieznane poprzedniemu stanowi prawnemu pojęcie "przewlekłości" nie zdecydował się na sformułowanie definicji legalnej. W doktrynie podejmującej rozważany problem wskazuje się, że wskazówek przydatnych dla zrekonstruowania znaczenia ustawowego wyrażenia "przewlekłość postępowania" można dopatrzyć się w uzasadnieniu projektu zmian wskazujących jej charakterystyczne cechy, mianowicie "wykonywanie szeregu czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornie". Chodzi zatem o sytuację, w której organy działają opieszale lub tylko pozorują działanie ("formalnie nie są bezczynne"), którą ustawodawca odróżnił od stanu bezczynności charakteryzującego się brakiem jakichkolwiek działań. Inaczej mówiąc organ administracyjny w sposób nieuzasadniony "przedłuża" termin załatwienia sprawy w trybie art. 36 § 2 k.p.a., powołując się na niezależne od niego przyczyny uniemożliwiające dotrzymanie terminu podstawowego, a w szczególności – konieczność wywiązania się z pewnych obowiązków procesowych przez stronę. "Przewlekłe prowadzenie postępowania" oznacza takie działanie lub zaniechanie organu, które sprowadza się do prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny.
Takie też rozumienie zdaje się przyjmować orzecznictwo uznając, że "przewlekłość" obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Natomiast bezczynność oznacza brak jakiejkolwiek aktywności organu administracji w danej sprawie (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 25 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SAB/Po 42/11, wyrok WSA w Krakowie z dnia 11 stycznia 2012 r., II SAB/Kr 143/11).
W ocenie Sądu po gruntownym przeanalizowaniu akt administracyjnych działanie Wojewody w niniejszej sprawie o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę po jej uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 12 grudnia 2002r. nosi znamiona przewlekłego prowadzenia postępowania.
Został także wyczerpany tryb zażaleniowy z art. 37 kpa. Przepis art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 8 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18 ze zm.), a obowiązującym od dnia 11 kwietnia 2011 r., stanowi, że na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym po myśli art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W opisanym stanie faktycznym takim zażaleniem złożonym przez skarżącego po rządami nowych przepisów należy uznać pismo skarżącego z 13 października 2011 r.
Nie ulega wątpliwości, że rozbudowa budynku mieszkalno-warszatowego została zakończona 7 lipca 2003r., o czym świadczy zawiadomienie o zakończeniu budowy obiektu budowlanego.
Słusznie zauważa, więc pełnomocnik skarżącego, że decyzja o pozwoleniu na budowę może dotyczyć jedynie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych. W przypadku zatem zakończenia robót budowlanych bezprzedmiotowe staje się postępowanie prowadzone w sprawie pozwolenia na budowę. Bezprzedmiotowość postępowania wywołanego wnioskiem o pozwolenie na budowę obliguje organ do umorzenia tego postępowania stosownie do art. 105 § 1 kpa a nie udzielenia pozwolenia na budowę w trybie art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2010r. Nr 243, poz.1623 ze zm.). Nie jest bowiem celem wydania decyzji o pozwoleniu na budowę legalizowanie już zrealizowanej inwestycji, ani też dokonanie oceny wykonanych robót (por. wyrok NSA z 15 listopada 2000 r. sygn. akt IV SA 1164/98 i wyroki NSA z 7 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 285/05, II OSK 286/05 i II OSK 910/05). Bezspornie nie wydaje się pozwolenia na budowę w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych z naruszeniem przepisu art. 28 ust. 1. Prawa budowlanego. Z przepisu powyższego nie można bowiem wyprowadzić wniosku, że w przypadku, gdy zrealizowano obiekt budowlany na podstawie ostatecznej decyzji pozwalającej na budowę, następnie wyeliminowanej w obrotu prawnego, możliwe jest wydanie nowego pozwolenia na budowę obejmującego przedmiotową inwestycję. Ewentualne prowadzenie postępowania przed organami nadzoru budowlanego nie ma bowiem wpływu na ocenę, że postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę zrealizowanego obiektu budowlanego jest bezprzedmiotowe. Postępowanie przed organem architektoniczno-budowlanym w takiej sytuacji winno być umorzone. Jak bowiem już wyżej wskazano, nie jest celem wydania decyzji o pozwoleniu na budowę legalizowanie już zrealizowanej inwestycji, ani też dokonanie oceny wykonanych robót. Powyższe bowiem leży w kompetencjach organu nadzoru budowlanego.
Wobec powyższego Wojewoda powinien ponownie rozważyć zasadność dalszego zawieszenia postępowania administracyjnego o wydanie decyzji o pozwolenie na budowę i wydać z urzędu stosowne postanowienie w trybie art. 101 §1 kpa w zw. z art. 97 §2 kpa, a następnie merytoryczne zakończyć postępowanie administracyjne co do istoty sprawy. W niniejszym stanie sprawy trudno bowiem przyjąć, że wynik postępowania nadzorczego przed organami nadzoru budowlanego stanowi zagadnienie wstępne dla ostatecznego rozstrzygnięcia postępowania o wydanie decyzji o pozwolenie na budowę.
Z wyżej wymienionych przyczyn Sąd stwierdził przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę postępowania. Zobowiązano ten organ do zakończenia postępowania w sprawie udzielenia skarżącemu pozwolenia na rozbudowę istniejącego budynku warsztatowego na budynek mieszkalny w terminie 2 miesięcy od doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy - art. 149 p.p.s.a. w zw. z art. 286 § 2 p.p.s.a.
Odnośnie rozstrzygnięcia zawartego w pkt III wyroku stwierdzić należy, że znowelizowany przepis art. 149 p.p.s.a. obowiązujący w dniu orzekania w sprawie – zobowiązuje Sąd uwzględniający skargę na przewlekłość postępowania do orzeczenia o tym, czy kontrolowane postępowanie było prowadzone z rażącym naruszeniem prawa. Skład orzekający nie stwierdził, że przewlekłość w niniejszej sprawie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Główny Urząd Nadzoru Budowlanego potwierdził bowiem stanowisko Wojewody i uznał za zasadne zawieszenie postępowania o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę (k. 116 akt adm. Wojewody). Wojewoda działał, więc w przeświadczeniu o prawidłowości i legalności postanowienia z 6 kwietnia 2012r. o odmowie podjęcia zawieszonego 5 stycznia 2004r. postępowania. Nadto przewlekłość postępowania na skutek nowelizacji przepisów Sąd bada dopiero od 11 kwietnia 2011r.
O zwrocie kosztów nieopłaconej nawet w części pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu orzeczono na podstawie §2 ust. 1, 2 i 3 oraz §14 ust. 2 pkt 1c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1249 ze zm.). W ocenie Sądu charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia uzasadnia przyznanie wynagrodzenia w wysokości półtorej stawki minimalnej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło