II SAB/Po 14/23

II SAB/Po 14/23 POSTANOWIENIE Dnia 3 sierpnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Międzyosiedlowego Zespołu Interwencyjnego dla Osiedli nr [...], [...] i [...] w K. oraz L. S. na bezczynność Burmistrza Miasta w przedmiocie wszczęcia postępowania egzekucyjnego postanawia: odrzucić skargę Międzyosiedlowego Zespołu Interwencyjnego dla Osiedli nr [...], [...] i [...] w K. /-/ E. Podrazik Pismem z dnia 25 września 2022 r. - sprecyzowanym pismem z dnia 14 listopada 2022 r. - L. S. działając w imieniu własnym oraz w imieniu Międzyosiedlowego Zespołu Interwencyjny dla Osiedli nr [...], [...] i [...] w K. wniósł skargę na bezczynność Burmistrza Miasta (zwanego dalej "Burmistrzem") w przedmiocie wszczęcia postępowania egzekucyjnego zmierzającego do zamknięcia nocnej działalności stacji paliw przy ul. [...] w K. (k. [...], [...] akt sądowych). W skardze wyjaśniono, że w 2015 r. wybudowano - między osiedlami mieszkaniowymi - stację paliw. Stacja ta obecnie prowadzi całodobową działalność, co jest sprzeczne ze stanowiskiem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska przedstawionym w piśmie z dnia 20 czerwca 2022 r., natomiast Burmistrz Miasta uchyla się od wszczęcia postępowania zmierzającego do wyegzekwowania warunków czasu pracy stacji. W odpowiedzi na skargę Burmistrz wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie - w przypadku, gdyby Sąd uznał, że skarga jest dopuszczalna - oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania (k. [...] akt sądowych). Organ podkreślił, że brak jest legitymacji procesowej po stronie wnoszącego skargę oraz kognicji sądu administracyjnego w rozpatrzeniu skargi z uwagi na brak zakreślenia zakresu żądania. Burmistrz wskazał, że zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 259 z późn. zm., dalej "P.p.s.a.") skargę może wnieść wyłącznie podmiot, który dysponuje legitymacją skargową (legitymacją do wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego). Legitymację do wniesienia skargi mają podmioty, które mają interes prawny w jej wniesieniu, we własnej sprawie administracyjnej. Zatem ze skargą może wystąpić podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Burmistrz zaznaczył, że nie posiada wiedzy, aby Międzyosiedlowy Zespół Interwencyjny dla Osiedli nr [...], [...] i [...] w K. był sformalizowanym stowarzyszeniem. Nie wiadomo także, jakie osoby wchodzące w skład tego nieformalnego stowarzyszenia skutecznie udzieliły pełnomocnictwa L. S. do występowania w sprawie inicjowanej przez tę grupę osób. Ponadto Burmistrz wskazał, że jego zdaniem wniesiona skarga nie spełnia wymogów pism procesowych określonych w art. 46 § 1 P.p.s.a. Jednocześnie Burmistrz stwierdził, że nie można uznać działalności stacji paliw w godzinach nocnych za naruszenie warunków określonych w decyzji środowiskowej. Stanowisko przedstawiane przez skarżący podmiot nie zmienia faktu, że organy nadrzędne nad Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska zaprezentowały odmienne w tym zakresie opinie. Kwestie poruszane przez skarżącego nie są przedmiotem żadnego postępowania administracyjnego czy skargowo-wnioskowego, którego uczestnikiem miałby być skarżący. Podsumowując, Burmistrz wskazał na niedopuszczalność merytorycznego rozpoznania skargi jako wniesionej przez nieuprawniony podmiot, a także z przyczyn braku przedmiotu zaskarżenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga Międzyosiedlowego Zespółu Interwencyjny dla Osiedli nr [...], [...] i [...] w K. podlega odrzuceniu z uwagi na brak legitymacji skargowej tego podmiotu. Zgodnie z art. 50 § 1 P.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator. Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 2 P.p.s.a.). Powyższe oznacza, że skarżący musi mieć w złożeniu skargi interes prawny pojmowany jako istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków a zaskarżonym aktem, czynnością lub bezczynnością organu. W orzecznictwie przyjmuje się, że interes prawny wywodzony jest z przepisu prawa uprawniającego dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej. Wykazanie związku między chronionym przez przepisy prawa interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej uzależnia uprawnienie do złożenia skargi. Podmiot, który nie ma interesu prawnego, nie ma również legitymacji do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Z kolei przepis art. 25 P.p.s.a. określa, kto ma zdolność sądową w postępowaniu sądowoadministracyjnym - są to osoby fizyczne, osoby prawne i organy administracji publicznej (§ 1), państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej (§ 2), inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (§ 3). Pojęcie organizacji społecznej należy przy tym łączyć z definicją zawartą w Kodeksie postępowania administracyjnego - zgodnie z art. 2 pkt 5 K.p.a. organizacje społeczne to organizacje zawodowe, samorządowe, spółdzielcze i inne organizacje społeczne. Ponadto aby organizacji społecznej nieposiadającej osobowości prawnej działającej we własnym imieniu można było przypisać zdolność sądową w postępowaniu sądowoadministracyjnym (podobnie jak zdolność do występowania w postępowaniu administracyjnym), przepisy prawa muszą dopuszczać możliwość nałożenia na nią obowiązków lub uprawnień lub skierowania do niej nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa - analogicznie jak przy innych jednostkach organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, co związane jest z koniecznością posiadania interesu prawnego do wniesienia skargi. Należy także zauważyć, że organizacje społeczne mają zdolność sądową w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób (art. 25 § 4 P.p.s.a.) - w tym jednak przypadku struktura organizacji społecznej musi być na tyle sformalizowana, że posiada ona przyjęty przez jej członków statut, określający cele i przedmiot działalności organizacji. Dalej należy wskazać, że w myśl art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Taka właśnie sytuacja procesowa zaistniała na gruncie niniejszej sprawy w stosunku do skargi złożonej przez Międzyosiedlowy Zespół Interwencyjny dla Osiedli nr [...], [...] i [...] w K.. Międzyosiedlowy Zespół Interwencyjny dla Osiedli nr [...], [...] i [...] w K., jak wynika z akt sprawy, jest nieformalną grupą osób utworzoną przez mieszkańców i Rady Osiedli nr [...], [...] i [...] w K., która sama siebie nazywa "ruchem społecznym o trwałym charakterze (obywatelski)" (k. [...] i [...] akt sądowych). Organizacja ta nie ma wyodrębnionej struktury ani statutu - ma raczej charakter zespołu inicjującego i koordynującego działania mieszkańców wymienionych osiedli zmierzające do ograniczenia nocnej działalności stacji paliw. Zdaniem Sądu Międzyosiedlowy Zespół Interwencyjny dla Osiedli nr [...], [...] i [...] w K. nie ma cech organizacji społecznej opisanych wyżej, a wynikających z art. 25 § 2, 3 i 4 P.p.s.a., a w konsekwencji nie ma zdolności sądowej do wniesienia skargi ani w imieniu własnym (we własnym interesie prawnym), ani działając w interesie prawnym osób trzecich. Ruch społeczny, jakim jest Międzyosiedlowy Zespół Interwencyjny dla Osiedli nr [...], [...] i 5 w K. w swojej strukturze najbliższy jest stowarzyszeniu zwykłemu, które tworzą wszyscy jego członkowie, zorganizowani w celu prowadzenia oznaczonej działalności. Stowarzyszenie zwykłe - jako nieposiadające osobowości prawnej - nie może mieć organów. W związku z tym w postępowaniu sądowoadministracyjnym legitymację procesową posiadają jedynie członkowie tej grupy, jako osoby fizyczne. W konsekwencji, wszyscy członkowie powinni podpisać skargę lub wszyscy członkowie powinni udzielić pełnomocnictwa profesjonalnemu pełnomocnikowi bądź swojemu przedstawicielowi do dokonania tej czynności procesowej (por. postanowienia NSA: z dnia 10 lipca 2014 r., II OSK 310/14; z dnia 1 czerwca 2016 r., II OZ 499/16). Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Stosownie do art. 58 § 3 P.p.s.a. postanowienie wydano na posiedzeniu niejawnym. /-/ E. Podrazik