II OZ 499/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Włodzimierz Ryms po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia C. z siedzibą w C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 2015 r., sygn. akt IV SAB/Wa 376/15 w zakresie odrzucenia skargi Stowarzyszenia C. z siedzibą w C. na bezczynność Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Stowarzyszenia C. z siedzibą w C. na bezczynność Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem tego organu z dnia [...] maja 2015 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku z dnia [...] grudnia 2014 r. o podjęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej P. w gminach B. oraz T. wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżące Stowarzyszenie, które jest stowarzyszeniem zwykłym, mimo wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie egzemplarza skargi lub upoważnienia dla jego przedstawiciela do reprezentowania tego Stowarzyszenia, podpisanych przez wszystkich członków Stowarzyszenia, nie uzupełniło tych braków. Legitymacje procesową posiadają wszyscy członkowie stowarzyszenia jako podmioty praw i obowiązków. Oznacza to, że skarga stowarzyszenia zwykłego powinna być podpisana przez wszystkich jego członków bądź przez osobę upoważnioną przez wszystkich członków Stowarzyszenia. Ze względu bowiem na nieprzysługiwanie stowarzyszeniom zwykłym osobowości prawnej i niestosowanie do nich przepisów o osobach prawnych, podmiotem praw i obowiązków w stosunkach cywilnoprawnych związanych z działalnością stowarzyszeń zwykłych nie są same stowarzyszenia zwykłe tylko ich członkowie. Skoro stowarzyszenie zwykłe nie ma osobwości prawnej to, w postępowaniu sądowoadministracynym legitymację procesową posiadają wszyscy jego członkowie-jako podmioty praw i obowiązków. W zażaleniu przedstawiciel Stowarzyszenia podniósł, że z treści ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. z 2001 r., Nr 79, poz. 855 ze zm.) nie wynika obowiązek podpisywania skargi bądź pełnomocnictwa do jej wniesienia przez wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego. Zgodnie z § 10 Regulaminu Stowarzyszenia C. uchwały Zgromadzenia Członków Stowarzyszenia, o ile regulamin nie stanowi inaczej podejmowane są zwykłą większością głosów. Stowarzyszenie nadesłało regulamin oraz uchwałę z dnia 5 września 2015 r. nr 5a upoważniającą A. S. do reprezentacji Stowarzyszenia w sprawie skargi na bezczynność Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, a zatem nie zachodziły podstawy do odrzucenia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstawach. Zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej P.p.s.a., dokument, wykazujący umocowanie do działania za poszczególne podmioty, powinien być złożony już przy pierwszej dokonywanej w sprawie czynności, a zatem przy wniesieniu skargi. Brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony jest brakiem formalnym skargi, którego usunięcie następuje w trybie i na zasadach określonych w art. 49 § 1 P.p.s.a., pod rygorem odrzucenia skargi. Niewykonanie w terminie nałożonego przez sąd obowiązku przedstawienia dokumentu powoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Kwestia reprezentacji Stowarzyszenia C. w postępowaniu sądowoadministracyjnym i konieczności wykazania się przez przedstawiciela tego Stowarzyszenia pełnomocnictwem podpisanym przez wszystkich członków Stowarzyszenia była już przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego w postanowieniu z dnia 18 maja 2016 r., sygn. akt II OZ 423/16 w sprawie ze skargi tego Stowarzyszenia na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2015 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone w postanowieniu z dnia 18 maja 2016 r., że w postępowaniu sądowoadministracyjnym legitymację procesową posiadają wszyscy członkowie tego Stowarzyszenia, jako podmioty praw i obowiązków, a w konsekwencji wszyscy członkowie tego Stowarzyszenia powinni podpisać skargę albo udzielić pełnomocnictwa swojemu przedstawicielowi do dokonania tej czynności procesowej. Stowarzyszenie zwykłe nie ma osobowości prawnej (art. 40 ust. 1 ustawy z 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach – Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 855 ze zm. w związku z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o stowarzyszeniach oraz niektórych innych ustaw – Dz.U. z 2015 r., poz. 1923). W świetle art. 331 K.c. do stowarzyszeń zwykłych nie stosuje się przepisów o osobach prawnych, ponieważ ustawa nie przyznaje im zdolności prawnej. Stowarzyszenie zwykłe tworzą wszyscy jego członkowie, zorganizowani w celu prowadzenia oznaczonej działalności. Regulamin stowarzyszenia określa sposób działania grupy osób, w szczególności wewnętrzną strukturę organizacyjną, ale grupa ta nie może mieć organów. W związku z tym w postępowaniu sądowoadministracyjnym legitymację procesową posiadają wszyscy członkowie tego stowarzyszenia, jako podmioty praw i obowiązków. Wbrew twierdzeniom Stowarzyszenia nadesłane dokumenty nie były wystarczające dla ustalenia, że A. S. jest umocowany do wniesienia skargi w tej sprawie w imieniu Stowarzyszenia, w szczególności nie potwierdzają, że jest on upoważniony przez wszystkich aktualnych członków Stowarzyszenia C. do reprezentowania tego Stowarzyszenia przed sądami administracyjnymi. Niewystarczające jest przedłożenie uchwały z dnia 5 września 2015 r., nr 5A udzielającej A. S. pełnomocnictwa do reprezentowania Stowarzyszenia w tej sprawie, ponieważ uchwała ta nie została podpisana przez wszystkich członków tego Stowarzyszenia. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.