II SAB/Po 20/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędzia WSA Donata Starosta po rozpoznaniu w dniu 10 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.E. z dnia 6 sierpnia 2010 r. o wyłączenie sędziów w sprawie: ze skarg M. E. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oraz nakazu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem postanawia: 1. odrzucić wniosek w części dotyczącej żądania wyłączenia sędziego E.P., 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. /-/ D. Starosta /-/ J. Zieliński /-/ T. Świstak Pismem z dnia 6 sierpnia 2010 r. W.E. - pełnomocnik skarżącej i uczestnik postępowania - złożyła wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w osobach: Marii Kwiecińskiej, Aleksandry Łaskarzewskiej, Jolanty Szanieckiej, Małgorzaty Góreckiej, Wiesławy Batorowicz, Barbary Drzazgi, Edyty Podrazik, Elwiry Brychcy, i "pozostałych" oraz o przekazanie niniejszej sprawy do równorzędnego wydziału Sądu działającego zgodnie z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. W uzasadnieniu swojego wniosku W. E. podniosła m.in., iż sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu nie są niezawiśli. Ponadto sabotując ciążące na nich obowiązki, w tym bezzwłocznego rozpatrzenia skargi na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Poznania, działali na szkodę M.E., wspierając "urzędnicze oszustwa". Wnioskodawczyni zarzuciła ogólnie wszystkim sędziom szereg naruszeń popełnionych w przedmiotowym postępowaniu oraz innych postępowaniach, w których brała udział M.E. polegających – zdaniem W. E. - m.in. na: celowym zwlekaniu z rozpoznawaniem sprawy, poświadczaniu nieprawdy co do okoliczności mających istotne znaczenie prawne, wyszukiwaniu pretekstów do odrzucania lub bezzasadnego umarzania postępowania, częściowym rozpatrywaniu skarg lub ich nierozpatrywaniu w ogóle, pomijaniu podstawowych akt sprawy, ignorowaniu prawomocnych orzeczeń sądów wydawanych w tej samej sprawie, niewłaściwym protokołowaniu rozpraw, rozpatrywaniu tego samego wniosku na różny sposób w oparciu o te same dokumenty, naruszaniu ustawy o ochronie danych osobowych, gubieniu ważnych dokumentów, odraczaniu "pod byle pretekstem" rozpraw, nieprzyjmowaniu pism od strony na rozprawie, odrzucaniu wszystkich ważnych wniosków dowodowych, niedopełnieniu obowiązków z art. 155 P.p.s.a oraz art. 304 § 2 K.p.k., celowym wysyłaniu akt sprawy do Naczelnego Sądu Administracyjnego aby strona nie mogła się z nimi zapoznać, celowym niewłaściwym określaniu przedmiotu sprawy, celowym nieegzekwowaniu od organów prawomocnego postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Co do poszczególnych sędziów W. E. sformułowała następujące zarzuty: - s. Aleksandra Łaskarzewska, s. Jolanta Szaniecka, i s. Małgorzata Górecka dopuściły się rażącego naruszenia prawa wydając wyrok w sprawie o sygn. II SA/Po 1420/05; - s. Aleksandra Łaskarzewska, s. Wiesłwawa. Batorowicz i s. Barbara Drzazga wydały postanowienia w sprawach o sygn.: II SAB/Po 12/06, II SA/Po 350/06 i II SA/Po 791/05, wbrew prawomocnym orzeczeniom Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, a także Sądu Rejonowego w Poznaniu choć Sąd był związany tymi orzeczeniami; - s. W. Batorowicz, s. Barbara Drzazga i s. Barbara Kamieńska wydały wyrok w sprawie o sygn. II SA/Po 69/06, w którym nie rozpoznały całej skargi M. E., a jedynie odniosły się do kwestii naruszenia przepisów postępowania; - s. Elwira Brychcy po czterech latach od wniesienia skargi w sprawie o sygn. II SAB/Po 20/05 wydała postanowienie 31 marca 2010 r. o jej odrzuceniu w części, przed wydaniem postanowienia kończącego w sprawie sędzia winna była poczekać do zakończenia postępowania, w sprawie skargi na przewlekłość przedmiotowego postępowania, ponadto ww. postanowienie zostało wydane bez zapoznania się z istotnymi w sprawie dokumentami oraz z rażącym naruszeniem przepisów postępowania, niewłaściwie sporządzono protokół rozprawy w dniu 26 marca 2010 r.; - s. Jolanta Szaniecka jako Przewodniczący Wydziału uniemożliwiła stronie zapoznanie się z aktami sprawy w czasie gdy biegł termin do wniesienia skargi kasacyjnej, poprzez wysłanie akt do Naczelnego Sądu Administracyjnego wraz ze skargą na przewlekłość postępowania, a także odpowiada za "manipulowanie datownikiem" oraz "ginięciem" akt . W stosunku do pozostałych sędziów W. E. nie przedstawiła żadnych argumentów. Sędziowie: Maria Kwiecińska, Aleksandra Łaskarzewska, Jolanta Szaniecka, Małgorzata Górecka, Wiesława Batorowicz, Barbara Drzazga, Edyta Podrazik i Elwira Brychcy złożyły oświadczenia zgodnie z treścią art. 22 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. dalej: P.p.s.a.). Rozpatrując wniosek o wyłączenie wyżej wymienionych sędziów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż prawomocnym postanowieniem z dnia 22 października 2008 r. sędzia Edyta Podrazik została wyłączona od rozpoznania przedmiotowej sprawy. Kolejny wniosek o wyłączenie sędziego, który został już wyłączony prawomocnym postanowieniem jest niedopuszczalny i podlegał odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 w związku z art. 64 § 3 P.p.s.a. W zawiązku z powyższym orzeczono jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. W pozostałym zakresie należy wskazać, iż prawomocnym postanowieniem z dnia 12 stycznia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił już raz wyłączenia m.in. sędziów Marii Kwiecińskiej, Aleksandry Łaskarzewskiej, Danuty Rzyminiak-Owczarczak, Jolanty Szanieckiej, Barbary Kamieńskiej, Małgorzaty Góreckiej, Wiesławy Batorowicz, Barbary Drzazgi a postanowieniem z dnia 31 marca 2010 r. ponownie odmówił wyłączenia sędziego Aleksandry Łaskarzewskiej. Wszystkie te postanowienia były wydane w wyniku wniosków o wyłączenie sędziów wniesionych przez W. E.. Stosownie do przepisu art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże między innymi sąd, który je wydał. Moc wiążąca określona w powołanym przepisie oznacza, że sąd musi przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 365; wyrok NSA z 28 maja 2009r., sygn. akt I FSK 613/08, Lex 551652). Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (wyrok NSA z 11 października 2007 r., sygn. akt I FSK 1358/06, Lex nr 418525). Natomiast zgodnie z art. 165 P.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przepis ów uchyla skutek związania sądu wydanym przez siebie postanowieniem niekończącym postępowanie w sprawie. Jednakże możliwość uchylenia lub zmiany postanowień niekończących postępowanie w sprawie, uwarunkowana jest i uzależniona od zmiany okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniały wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane (B. Dauter [w:] Prawo o postępowaniu /.../, jak wyżej, s. 358). Sąd badając wniosek z dnia 6 sierpnia 2010 r. uznał, że skarżąca częściowo przedstawiła nowe okoliczności, które jej zdaniem mogłyby stać się podstawą do wyłączenia sędziów wskazanych we wniosku. Zgodnie z treścią art. 19 P.p.s.a. niezależnie od przyczyn wymienionych w art.18 P.p.s.a. sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Z przepisu tego wynika, że wyłączenie sędziego następuje nie tylko z mocy ustawy, w przypadku zaistnienia przesłanek enumeratywnie wskazanych w art. 18 P.p.s.a. (wyłączenie bezwzględne), ale również na wniosek strony (uczestnika postępowania) lub sędziego w sytuacji zaistnienia okoliczności w nim wskazanych (wyłączenie względne). Jak wynika z treści art. 19 P.p.s.a. określenie tzw. przesłanek względnych nastąpiło poprzez użycie ogólnego sformułowania zaistnienia okoliczności, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności danego sędziego w konkretnej sprawie. Oznacza to, że będą to wszelkie obiektywnie zaistniałe okoliczności, dające podstawę do sformułowania uzasadnionych zastrzeżeń, co do bezstronności sędziego, przy rozstrzyganiu danej sprawy, w tym także okoliczności objętych art. 19 P.p.s.a. Podkreślenia wymaga, iż okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi faktycznie wystąpić, tzn. nie może mieć charakteru potencjalnego, tj. być jedynie uprawdopodobniona. Ponadto okoliczność ta może wystąpić zarówno w trakcie, jak i jeszcze przed wszczęciem danego postępowania. Wyjaśnić także należy, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego lub sędziów w danej sprawie, musi być realna, a zatem nie jest wystarczająca sama podejrzliwość strony, bądź utrata wiary w bezstronność sędziego, wynikająca z nadmiernej wrażliwości lub przeczuleń strony. Nie ma znaczenia subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziego wyznaczonego do rozpoznawania jej sprawy, lecz konieczne jest wskazanie poważnych powodów, które obiektywnie spowodowałyby utratę zaufania do bezstronności sędziego. Wobec powyższego wątpliwość co do bezstronności sędziego musi być uzasadniona, co wiąże się także z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie stanowią okoliczności uzasadniającej wątpliwość co do bezstronności sędziów, zarzuty co do czasu prowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego, stosowania przepisów procesowych oraz zasadności wydanego rozstrzygnięcia. Wszystkie podniesione przez wnioskodawczynię zarzuty naruszenia przepisów prawa powinny być podniesione w ramach środków odwoławczych przysługujących od orzeczeń sądu, bądź w skardze na przewlekłość postępowania sądowego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 sierpnia 2009 r., sygn. akt II OZ 651/09). Nie jest również dopuszczalne żądanie wyłączenia sędziego tylko z tego powodu, iż wnioskodawczyni kwestionuje zasadność rozstrzygnięć w innych sprawach, z udziałem tego sędziego (por.: postanowienie NSA z 18 września 2008 r., sygn. akt II OZ 979/08, Lex nr 527666). Okoliczność, że sędzia reprezentuje pogląd prawny niekorzystny dla strony, że wydaje odmienne z jej oczekiwaniami rozstrzygnięcia (także w innych sprawach, w których stroną jest wnioskodawczyni) nie stanowi podstawy jego wyłączenia. Wskazane przez W. E. naruszenia nie dają one podstawy do zastosowania art. 19 P.p.s.a. Z oświadczeń złożonych przez sędziów wynika niezbicie, iż brak jest obiektywnych przesłanek do ich wyłączenia. Również lektura akt nie dostarcza żadnych argumentów, na potwierdzenie tezy o negatywnym nastawieniu sędziów do którejkolwiek ze stron postępowania. Tym samym brak jest nawet uprawdopodobnienia istnienia okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziów w rozpatrywanej sprawie. W ocenie Sądu wnioskodawczyni nie wykazała więc, iż w tej konkretnej sprawie i w świetle całego stanu faktycznego zaistniały okoliczności tego rodzaju, że mogłyby budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności wskazanych we wniosku sędziów. Z tych względów Sąd na podstawie art.22 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art.19 i art.18 P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 2 sentencji postanowienia. /-/ D. Starosta /-/ J. Zieliński /-/ T. Świstak