II SAB/Po 20/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. E. o wyłączenie sędziego Aleksandry Łaskarzewskiej w sprawie ze skargi M. E. z dnia 4 maja 2005r. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych; oraz sprawy ze skargi M.E. z dnia 10 kwietnia 2006r. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem; postanawia oddalić wniosek. /-/ W. Batorowicz /-/ E. Brychcy /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak W dniu 26 marca 2010 r. M. E. reprezentowana przez pełnomocnika W.E. złożyła wniosek o wyłączenie od prowadzenia sprawy sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Aleksandrę Łaskarzewską. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, iż jej zdaniem sędzia Aleksandra Łaskarzewska zamiast pełnić funkcję sędziego pełni funkcję adwokata nieuczciwie postępujących urzędników i dewelopera; zamiast sprawować kontrolę działalności organów administracji publicznej pod względem przestrzegania prawa – sama prawo w sposób rażący i nagminny łamie. W ocenie skarżącej dla sędziego Aleksandry Łaskarzewskiej bez znaczenia są nie tylko przepisy prawa, ale też prawomocne orzeczenia polskich sądów, w tym sądu, w którym orzeka. Z uwagi na niewłaściwy stosunek sędziego Aleksandry Łaskarzewskiej do tej sprawy oraz ewidentne szkodzenie stronie skarżącej M. E. wniosła o jej wyłączenie. W dowód przedstawionych racji skarżąca przedłożyła: postanowienie WSA w Warszawie z 11 kwietnia 2007 r., sygn. VIII SA/Wa 305/06, postanowienie WSA w Warszawie z 9 lipca 2008 r. oraz postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 4 września 2008 r. sygn. II SAB/Po 12/06 o dopuszczeniu W. E. i C. E. do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika, postanowienie Sądu Rejonowego w P. z 24 sierpnia 2006 r. sygn. [...] zmieniające zarządzenie Prokuratora Rejonowego P. – [...] z dnia 27 stycznia 2006 r. o odmowie przyjęcia zażalenia W. E. na postanowienie o umorzeniu śledztwa w sprawie o sygn. [...] i przyjęciu zażalenia W. E., zażalenie W. E. na postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 24 listopada 2009r. w przedmiocie odmowy dopuszczenia W. E. i C. E. do udziału w sprawie o sygn. II SA/Po 350/06 w charakterze uczestników, pismo z października 2008r. wniesione w sprawie o sygn. II SAB/Po 12/06, zawiadomienie W. E. z dnia 15 lutego 2010 r. skierowane do Prokuratury Okręgowej w P. w sprawie niedopełnienia obowiązku z art. 3 § 1 i art. 155 § 1 p.p.s.a. oraz art. 304 § 2 kpa przez sędziów WSA w Poznaniu Aleksandrę Łaskarzewską, Marię Kwiecińską oraz Edytę Podrazik. Rozpatrując wniosek o wyłączenie sędziego WSA Aleksandry Łaskarzewskiej Sąd zważył, co następuje: Po pierwsze stwierdzić należy, iż Sąd orzekający w niniejszej sprawie badał już dwukrotnie kwestię wyłączenia sędziego Aleksandry Łaskarzewskiej od orzekania w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2007r. wydanym na wniosek skarżącej Sąd odmówił jej wyłączenia. Tej samej treści rozstrzygnięcie Sąd zawarł w postanowieniu z dnia 12 stycznia 2009r. wydanym na wniosek W. E., które to rozstrzygnięcie znalazło aprobatę Naczelnego Sądu Administracyjnego w postanowieniu z dnia 8 sierpnia 2009r. (sygn. akt II OZ 651/09). W powołanych orzeczeniach tak Wojewódzki Sąd Administracyjny, jak również Naczelny Sąd Administracyjny wskazały, że żadna ze wskazanych przez skarżącą przyczyn wyłączenia sędziego nie stanowi podstaw przewidzianych w art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., a wymienione przez nią okoliczności nie wyczerpują też dyspozycji art. 19 p.p.s.a. Okoliczność, że sędzia reprezentuje pogląd prawny niekorzystny dla strony, że wydaje odmienne z jej oczekiwaniami rozstrzygnięcia, nie stanowi podstawy wyłączenia sędziego. Zarzuty dotyczące wydanego w sprawie orzeczenia bądź opierające się na naruszeniu przepisów procesowych w toku postępowania mogą uzasadniać wniesienie środka odwoławczego (postanowienie NSA z 6 sierpnia 2009r., II OZ 651/09, w aktach sprawy). Skoro zaś wyłączenie sędziego na wniosek strony zależy od stopnia jego zainteresowania wynikiem postępowania, a sędzia Aleksandra Łaskarzewska oświadczyła, że między nią, a którąkolwiek ze stron nie zachodzi jakikolwiek stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego oraz brak jest innych okoliczności, które mogą mieć wpływ na ocenę bezstronności, to nie ma podstaw do jej wyłączenia (postanowienie z dnia 23 kwietnia 2007r., II SAB/Po 20/05, w aktach sprawy). Zważyć należy, iż stosownie do przepisu art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże między innymi sąd, który je wydał. Moc wiążąca określona w powołanym przepisie oznacza, że sąd musi przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, warszawa 2006, s. 365; wyrok NSA z 28 maja 2009r., sygn. akt I FSK 613/08, Lex 551652). Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (wyrok NSA z 11 października 2007 r., sygn. akt I FSK 1358/06, Lex nr 418525). Natomiast zgodnie z art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przepis ów uchyla skutek związania sądu wydanym przez siebie postanowieniem niekończącym postępowania w sprawie. Jednakże możliwość uchylenia lub zmiany postanowień niekończących postępowanie w sprawie uwarunkowana jest i uzależniona od zmiany okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniały wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane (B. Dauter [w:] Prawo o postępowaniu /.../, jak wyżej, s. 358). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, że skarżąca we wniosku z 26 marca 2010 r. nie przedstawiła żadnych nowych okoliczności, które mogłyby stać się podstawą do wyłączenia sędziego Aleksandry Łaskarzewskiej w oparciu o przepis art. 19 p.p.s.a. Przepis ten nakazuje wyłączenie sędziego na jego żądane lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wyjaśnić należy, iż przepis ten w pierwotnym brzmieniu został uznany za niezgodny z art. 45 ust. Konstytucji RP w zakresie, w jakim ograniczał przesłankę wyłączenia sędziego jedynie do stosunku osobistego, pomijając inne okoliczności, które mogą mieć wpływ na ocenę bezstronności sędziego (vide: wyrok TK z 13 grudnia 2005r., SK 53/04, OTK-A 2005, nr 11, poz. 134). Aktualnie przyczyna wyłączenia sędziego na wniosek jest jakakolwiek okoliczność, pod warunkiem, że wywołuje uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. i to niezależnie od tego, czy powstała ona u podmiotów zgłaszających wniosek, czy też u innych osób występujących w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz spoza tego postępowania. Określenie "uzasadniona wątpliwość" oznacza, że chodzi tu o wątpliwość co do bezstronności sędziego, uzasadnioną obiektywnymi powodami, tj. takimi, które pozostają w związku przyczynowym między ich wystąpieniem a powstaniem oceny, że prawdopodobne jest, iż w tych okolicznościach sędzia może okazać się nieobiektywny (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2010, s. 82). Tymczasem okoliczności przedstawione przez skarżącą sprowadzają się – poza epitetami (np. "pełni funkcje adwokata nieuczciwie postępujących urzędników i dewelopera") – do twierdzenia, że sędzia Aleksandra Łaskarzewska biorąc udział w wydaniu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 listopada 2009r. (w sprawie o sygn. akt II SA/Po 350/06) o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu w charakterze uczestników W.E. i C. E. naruszyła przepisy prawa, jak również nie uwzględniła treści prawomocnych orzeczeń sądowych. W dowód powyższego skarżąca przedłożyła postanowienia podjęte w innych sprawach (postanowienie WSA w Warszawie z dnia 11 kwietnia 20097r., sygn. akt VII SA/Wa 305/06, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 9 lipca 2008r., sygn. akt VII SA/Wa 1060/05 oraz postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 4 września 2008r.. sygn. akt II SAB/Po 12/06), którymi to dopuszczono W. E. i C .E. do udziału w tych postępowaniach. Podniesiony zarzut nie zasługuje na uwzględnienie. Fakt, iż skarżąca nie zgadza się z treścią postanowienia Sądu z dnia 24 listopada 2009 r. wydanego w innej, niż niniejsza, sprawie (sygn. akt II SA/Po 350/06) nie świadczy jeszcze o tym, że sędzia Aleksandra Łaskarzewska, która wzięła udział w wydaniu tamtego postanowienia może być bezstronna orzekając w niniejszej sprawie. Nie jest bowiem dopuszczalne żądanie wyłączenia sędziego tylko z tego powodu, iż wnioskodawczyni kwestionuje zasadność rozstrzygnięć w innych sprawach z udziałem tego sędziego (vide: postanowienie NSA z 18 września 2008 r., sygn. akt II OZ 979/08, Lex nr 527666). Jak już wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 6 sierpnia 2009r. (sygn. akt II OZ 651/09, w aktach sprawy) okoliczność, że sędzia reprezentuje pogląd prawny niekorzystny dla strony, że wydaje odmienne z jej oczekiwaniami rozstrzygnięcia, nie stanowi podstawy wyłączenia sędziego. Zarzuty dotyczące wydanego w sprawie orzeczenia bądź opierające się na naruszeniu przepisów procesowych w toku postępowania mogą uzasadniać wniesienie środka odwoławczego. Również dołączenie przez skarżącą do wniosku pism, którymi w lutym 2010 r. pełnomocnik skarżącej zawiadomiła Prokuratora Okręgowego w P. o niedopełnieniu przez sędziego Aleksandrę Łaskarzewska obowiązków wynikających z art. 155 § 1 p.p.s.a. bez podania konkretnych okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na ocenę bezstronności sędziego w niniejszej sprawie, nie stanowią przesłanki do wyłączenia sędziego w oparciu o przepis art. 19 p.p.s.a. Sądowi nie są bowiem znane jakiekolwiek okoliczności wskazujące na toczące się przeciwko sędziemu Aleksandrze Łaskarzewskiej postępowanie karne, czy dyscyplinarne. Poza tym wyjaśnić należy, iż aby sąd mógł zastosować przepis art. 155 § p.p.s.a. i poinformować organy właściwe organy lub organy zwierzchnie o uchybieniach konieczne jest uprzednie stwierdzenie w toku rozpoznawania sprawy istotnych naruszeń prawa lub okoliczności mających wpływ na ich powstanie. Tymczasem tutejszy Sąd w toku prowadząc niniejsze postępowanie nie stwierdził takich naruszeń. Co również istotne, sędzia Aleksandra Łaskarzewska oświadczyła, że w niniejszej sprawie nie zachodzą jakiekolwiek okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do jej bezstronności (art. 18 i art. 19 p.p.s.a.). Wnioskodawczyni nie przedstawiła zaś konkretnych faktów, czy okoliczności kwestionujących treść oświadczenia przedłożonego przez sędziego. W ocenie Sądu skarżąca nie wykazała więc, iż w tej konkretnej sprawie i w świetle całego stanu faktycznego zaistniały okoliczności tego rodzaju, że mogłyby budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego Aleksandry Łaskarzewskiej. Dlatego Sąd na podstawie art. 19 i art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia. /-/ W. Batorowicz /-/ E. Brychcy /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak