II SAB/Po 21/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant St. sekretarz sąd. Katarzyna Sierszeńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2014 r. sprawy ze skargi J. K. na bezczynność Szefa Wojskowego Zarządu Infrastruktury w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej; I. umarza postępowanie, II. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa, III. zasądza od Szefa Wojskowego Zarządu Infrastruktury na rzecz skarżącego kwotę [...] ,- zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarżący J. K pismem datowanym na dzień 22 stycznia 2014r. skierowanym do Szefa Wojskowego Zarządu Infrastruktury w dniu 24 stycznia 2014r. wniósł o dostępowanie informacji publicznej w postaci zapisanych na płycie CD zanonimizowanych kopii wyroków wraz z uzasadnieniami we wszystkich sprawach rozpoznawanych przez Sąd Okręgowy w Poznaniu oraz Sąd Apelacyjny w Poznaniu, których przedmiotem było roszczenie odszkodowawcze lub roszczenie o wykup nieruchomości związane z ustanowieniem obszaru ograniczonego użytkowania wokół lotniska wojskowego, a stroną pozwana był Skarb Państwa – Szef Wojskowego Zarządu Infrastruktury. W dniu 18 lutego 2014r. J.K. reprezentowany przez r. pr. B. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Szefa Wojskowego Zarządu Infrastruktury zarzucając nieudzielanie informacji publicznej zgodnie z wnioskiem. Skarżący domagał się zobowiązania organu do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się orzeczenia. Skarżący podnosił, że wyrok sądowy stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, który wraz z usuniętymi danymi osobowymi nie stanowi informacji przetworzonej. Powinien być zatem udostępniony niezwłocznie. Pismem z [...] lutego 2014r. Wojskowy Zarząd Infrastruktury w załączeniu do pisma przesłał 2 płyty zanonimizowanych wyroków wraz z uzasadnieniami we wszystkich sprawach prowadzonych przez Sąd Okręgowy i Apelacyjny w Poznaniu, których przedmiotem było roszczenie odszkodowawcze lub roszczenie o wykup nieruchomości związane z ustanowieniem obszaru ograniczonego użytkowania wokół lotniska wojskowego. W odpowiedzi na skargę z 3 marca 2014r. Szef Wojskowego Zarządu Infrastruktury wniósł o odrzucenie skargi, a w przypadku nieuwzględniania powyższego wniosku wniósł o oddalenie skargi. Organ argumentował, że w przypadku skargi na bezczynność należy w pierwszej kolejności wyczerpać tryb środków odwoławczych, czego skarżący w niniejszej sprawie nie uczynili. Nadto organ wskazał, że zakres wniosku obejmuje znaczną ilość dokumentów, na która składa się pond 200 wyroków z uzasadnieniem, co oznacza, że żądana informacja jest informacją przetworzoną, co w konsekwencji wymaga wykazania interesu publicznego, czego skarżący nie wykonał. Tym niemniej organ poinformował, że w dniu 25 lutego 2014r. przekazał skarżącemu żądaną informację w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Postępowanie podlega umorzeniu. W pierwszej kolejności Sąd pragnie zaznaczyć, że podziela stanowisko, iż skarga na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. W odniesieniu do aktów z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270, dalej: ".p.s.a.") środka zaskarżenia należy poszukiwać w art. 52 § 3 p.p.s.a., przy czym ustawa z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001r., nr 112, poz. 1198 ze zm.) tego typu środków zaskarżenia nie przewiduje, a w odniesieniu do aktów i czynności z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. nie przewiduje ich również k.p.a. Zauważyć należy, że przepis z art. 52 p.p.s.a. uzależnia uruchomienie drogi postępowania sądowoadministracyjnego od wyczerpania środków zaskarżenia. Ma to jednak miejsce wówczas, gdy takie środki przysługują, czy to na podstawie k.p.a. czy to przepisów szczególnych. Jak wyżej wskazano środków takich nie przewiduje zarówno ustawa o dostępie do informacji publicznej, jak i w zakresie aktów i czynności k.p.a. Wykładnia językowa art. 52 § 3 p.p.s.a. upoważnia do stwierdzenia, ze przepis ten odnosi się do skarg na akty i czynności, a nie bezczynności w zakresie wydawania aktów. Uwagi te dotyczą także art. 52 § 4 p.p.s.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lipca 2011r., w sprawie o sygn. I OSK 667/11 i z dnia 3 sierpnia 2010r. w sprawie o sygn. I OSK 757/10, dostępne na stronie: http:/orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec powyższego niezasadny jest zarzut organu prowadzący do odrzucenia skargi. Skarga w niniejszej sprawie do sądu administracyjnego na bezczynność organu jest dopuszczalna. Wyjaśnić należy, iż instytucja skargi na bezczynność organu, o której mowa w art. 149 p.p.s.a., ma na celu ochronę strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie oraz ustaleniu czy bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Dalej zauważyć trzeba, iż w sytuacji, gdy organ administracji publicznej, którego dotyczyła skarga na bezczynność, od daty orzekania przez sąd administracyjny wyda akt lub podejmie czynność, której domagała się strona, to organ nie przestaje tkwić w bezczynności. Tymczasem zgodnie z brzmieniem art. 149 p.p.s.a. (zdanie pierwsze) rozpatrzenie i uwzględnienie skargi na bezczynność organu może doprowadzić jedynie do zobowiązania organu do załatwienia sprawy w określonym terminie, gdyż rozpoznanie skargi na bezczynność w żadnym razie nie może wkraczać w kwestie merytoryczne dotyczące przyszłego rozstrzygnięcia. Uznać zatem należy, iż w sytuacji, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność, organ wyda akt lub dokona czynności, której domagała się strona, co do których pozostawał w bezczynności, to postępowanie przed sądem administracyjnym – w zakresie orzeczenia o zobowiązaniu organu do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa – staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2008r. w sprawie o sygn. I OPS 6/08, dostępna na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednak aby mogło dojść do umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., konieczne jest stwierdzenie, że zanim organ wydał akt lub dokonał czynności, były podstawy do zastosowania art. 149 zdanie pierwsze p.p.s.a., a więc uwzględnienia skargi na bezczynność (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2012r. w sprawie o sygn. I FSK 1803/11, dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpatrywanej sprawie, w dniu 24 stycznia 2014r. do Szefa Wojskowego Zarządu Infrastruktury wpłynął wniosek skarżącego o udzielenie informacji publicznej w postaci zapisanych na płycie CD zanonimizowanych kopii wyroków wraz z uzasadnieniami we wszystkich sprawach rozpoznawanych przez Sąd Okręgowy w Poznaniu oraz Sąd Apelacyjny w Poznaniu, których przedmiotem było roszczenie odszkodowawcze lub roszczenie o wykup nieruchomości związane z ustanowieniem obszaru ograniczonego użytkowania wokół lotniska wojskowego. Zdaniem Sądu za informację publiczną uznać należy informacje wytworzone przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publiczny, jak też informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie przez kogo zostały wytworzone (por. wyr. NSA z 30 października 2002r., II SA 181/02; wyr. NSA z 20 października 2002r., II SA 1956/02). Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4a ustawy o dostępie do informacji publicznej udostępnieniu podlega informacja w szczególności o danych publicznych, w tym treść rozstrzygnięć tych organów. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, iż skoro informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona przez władze publiczne, będąca w posiadaniu tych organów to wyroki sądowe wraz z uzasadnieniami stanowią taką informację publiczną to wydanie przez organ kopii takich dokumentów jest informację publiczną. Nie budzi też wątpliwości, że Szef Wojskowego Zarządu Infrastruktury jest organem władzy publicznej zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dlatego też zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej od 24 stycznia 2014r. zaczął biec czternastodniowy termin do udzielenia stronie wnioskowanej informacji, względnie do dokonania czynności, o których mowa w art. 13 ust. 2, art. 14 ust. 2 lub art. 15 ust 2 ustawy lub wydania decyzji o której mowa w art. 16 ust. 1 ustawy. Pismem przesłanym 25 lutego 2014r. organ udzielił stronie informacji poprzez przesłanie 2 płyt CD zawierających żądane wyroki. W tej dacie organ załatwił wniosek strony. Sąd podziela prezentowane w orzecznictwie stanowisko, iż dochowanie czternastodniowego terminu do rozpoznania wniosku o udzielenie informacji publicznej rozumieć należy nie doręczenie stronie wnioskowanej informacji, względnie pisma o powodach niemożności udzielenia tej informacji bądź decyzji o odmowie jej udzielenia, lecz nadanie (wyekspediowanie) informacji (pisma, bądź decyzji) w sposób zawnioskowany przez podmiot domagający się udzielenia mu informacji publicznej (por. postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 26 lipca 2012r. o sygn.. akt II SAB/Po 18/12 – dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym załatwienie wniosku skarżącego nastąpiło niewątpliwie z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, który upłynął z dniem 7 lutego 2014r. Jednocześnie wskazać trzeba, iż skarga na bezczynność organu została wniesiona w dniu 18 lutego 2014r., a zatem po upływie terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż w chwili złożenia skargi organ pozostawał w bezczynności. Niemniej nadanie w dniu 25 lutego 2014r. pisma załatwiającego wniosek strony czyni niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne bezprzedmiotowym w zakresie rozstrzygnięcia o zobowiązaniu organu do udzielania żądanej informacji publicznej, gdyż na dzień orzekania przez Sąd organ nie pozostaje już w tym zakresie w bezczynności. W tej sytuacji Sąd umorzył postępowanie sądowe na podstawie art. 161 § 3 p.p.s.a., jak orzekł w punkcie I wyroku. Niemniej Sąd ma również na względzie, iż przepis art. 149 p.p.s.a. w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy było to z rażącym naruszeniem prawa albo nie mało charakteru rażącego. Użycie w zdaniu drugim § 1 art. 149 p.p.s.a. wyrazu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Mając powyższe na względzie Sąd wydał również rozstrzygniecie, o którym mowa w art. 149 p.p.s.a. zdanie drugie i stwierdził w punkcie II sentencji wyroku, iż bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Sądu dla oceny, czy w rozpoznawanej sprawie miało miejsce rażące naruszenie prawa, nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów. Musi być ono znaczne bądź też wręcz przejawiać się w braku reakcji organu na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Zdaniem Sądu fakt, iż organ przekroczył termin zaledwie o 10 dni świadczy o braku rażącego naruszenia prawa. Na podstawie art. 149 §1 zd. 2 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w punkcie II wyroku. Sąd orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 201 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2013r., poz. 490), jak w punkcie III wyroku.