II SAB/Po 232/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak po rozpoznaniu w dniu 17 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na bezczynność Burmistrza Miasta S. w przedmiocie modernizacji sieci wodociągowej postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Pismem z dnia 22 lipca 2025 r. J. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Burmistrza Miasta S. w przedmiocie modernizacji sieci wodociągowej na ul. [...] w S. w celu zapewnienia wydajności hydrantu przeciwpożarowego. W odpowiedzi na skargę Burmistrz wniósł o jej odrzucenie z uwagi na brak kognicji sądu administracyjnego w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Wskazać należy, iż uprawnienia sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego - art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.) oraz art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2024 poz. , 1267). Stosownie do treści art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Stosownie do § 2a p.p.s.a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. Zaś zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Tak więc uprawnienia sądów administracyjnych są ograniczone ustawowymi ramami, które limitują zakres kognicji sądów, gdyż ustawodawca ściśle wskazał w jakich sprawach właściwe są sądy administracyjne. Sądy administracyjne nie posiadają natomiast kompetencji do kontrolowania działalności organów administracji w innym zakresie. Z treści skargi oraz skierowanego do Burmistrza S. pisma z dnia 14 marca 2025 r. wynika, że skarżący domaga się by Sąd zobowiązał Burmistrza do wydania aktu administracyjnego lub podjęcia działań w przedmiocie modernizacji sieci wodociągowej poprzez wybudowanie w okolicy jego nieruchomości (działka nr [...] w S.) hydrantu o odpowiednich parametrach. Zatem należało ustalić, czy sprawa, w której skarżący zarzuca bezczynność Burmistrza, podlega załatwieniu przez ten organ w jednej z form wymienionych w art. 3 § 2 -3 p.p.s.a., gdyż tylko bezczynność w takiej sprawie podlega kontroli sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tj. Dz.U. z 2024 r. poz. 757 ze zm.) - dalej jako "uzzw", zbiorowe zaopatrzenie w wodę jest zadaniem własnym gminy. Jednocześnie jest to zadanie, które nie ma charakteru obowiązkowego, gdyż ustawodawca nie nadał mu takiego charakteru (brak przepisu szczególnego o którym mowa w art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Tylko bowiem zadania obowiązkowe (przykładowo wymienione w ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty – Dz.U. z 2025 poz. 881 ze zm., ustawie z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej – Dz. U. z 2024 r., poz. 87, ustawie z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach – Dz. U. z 2025 r., poz. 733 ze zm., ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej – Dz. U. z 2025 r. poz. 1214 ze zm., ustawie z dnia 29 października 2021 r. o ułatwieniu w prowadzeniu handlu w piątki i soboty przez rolników i ich domowników – tj. Dz.U. z 2021 poz. 2290) muszą być zrealizowane, dlatego też to na takie zadania gmina musi znaleźć i przeznaczyć odpowiednie środki finansowe. Zatem przyjęcie przez ustawodawcę, że zbiorowe zaopatrzenie w wodę (w szczególności budowa urządzenia wodnego – sieci wodociągowej - art. 2 pkt 16 uzzw) jest wyłącznie zadaniem, jest istotne z punktu widzenia możliwości dochodzenia od gminy jego realizacji. Skoro polskie prawo nie przewiduje możliwości żądania do gminy wykonania tego zadania, dlatego też właściciel nieruchomości nie ma możliwości żądania wykonania przez gminę sieci wodociągowej czy budowy urządzeń wchodzących w skład takiej sieci - w tym hydrantu o określonych parametrach, a zadanie to powinno być zrealizowane przez gminę w miarę możliwości (w ramach posiadanych środków finansowych) oraz w ramach ustalonych priorytetów. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 lipca 2009 r., sygn. akt II SAB/Kr 49/09 (dostępne na stronach internetowych Naczelnego Sadu Administracyjnego w: CBOSA) stanowiącym, że z art. 3 ust. 1 uzzw nie można wyprowadzić wniosku, aby na Wójcie Gminy spoczywał obowiązek wydania stosownego zarządzenia, czy też wydania jakiegoś aktu administracyjnego. Skoro sprawa w której skarżący zarzuca bezczynność nie podlega załatwieniu przez organ administracji w drodze aktu administracyjnego czy też w drodze innej czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, to tym samym nie jest sprawą wymienioną w art. 3 § 2 pkt 1-9 p.p.s.a., zatem domaganie się kontroli czy zachodziła w niej bezczynność czy też przewlekłego prowadzenia postępowania, na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. a contrario jest niedopuszczalne. W związku z tym, że skarga na bezczynność została wniesiona w sprawie, która nie może być załatwiona w drodze administracyjnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji postanowienia. O zwrocie skarżącemu uiszczonego wpisu sądowego, Sąd na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. postanowił jak w pkt II sentencji.