II SAB/Po 34/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. sp. z o.o. z siedzibą w [...] na bezczynność Wojewody w przedmiocie wydania zezwolenia na pracę cudzoziemca postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącej kwotę [...](słownie: [...]) złotych tytułem wpisu uiszczonego od skargi. /-/ J. Szuma W dniu [...] grudnia 2021 r. K. sp. z o.o. wniosła za pośrednictwem ePUAP skargę na bezczynność Wojewody w sprawie udzielenia J. E. T. M. zezwolenia na pracę. W piśmie stanowiącym wiadomość ePUAP, objętym podpisem, wskazano jedynie, że składana jest skarga na bezczynność, natomiast sama treść skargi, w tym jej wnioski, zarzuty i uzasadnienie, została zawarta w załączniku (k. 6 akt sądowych) w formacie pliku .docx pozbawionym podpisu elektronicznego. Zarządzeniem z dnia [...] stycznia 2022 r. Przewodnicząca Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu poleciła wezwać K. sp. z o.o. – stosownie do art. 46 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej "P.p.s.a.") – do nadesłania skargi podpisanej przez stronę kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym względnie skargi wydrukowanej w formie papierowej i podpisanej (k. 1 akt sądowych). Wezwanie skierował do spółki sekretarz sądowy w piśmie z dnia [...] stycznia 2022 r. (k. 48 akt sądowych). Spółka odpowiedziała na wezwanie, jednak ponownie przesłała plik skargi bez podpisu (k. 54-67 akt sądowych). Zarządzeniem z dnia [...] lutego 2022 r. Przewodnicząca Wydziału poleciła ponownie wezwać K. sp. z o.o. do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie, przy czym wezwanie w tym przypadku miało zawierać obszerne wyjaśnienie prawne dotyczące sposobu wnoszenia pism drogą elektroniczną. Wskazano między innymi na wymogi określone w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] grudnia 2021 r., I FPS [...] (k. 70 akt sądowych). Powyższe zarządzenie wykonał sekretarz sądowy przesyłając K. sp. z o.o. za pośrednictwem ePUAP wezwanie datowane na [...] lutego 2022 r. (k. 71 akt sądowych). Powyższe wezwanie nie zostało odebrane, przez co wystąpił skutek jego doręczenia na zasadzie art. 74a § 8 P.p.s.a. ("W przypadku nieodebrania pisma, doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia"), a elektroniczny system doręczeń wygenerował Urzędowe Poświadczenie Doręczenia [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga K. sp. z o.o. podlega odrzuceniu z powodu nie uzupełnienia braków formalnych. Zgodnie z art. 46 § 2a P.p.s.a. w przypadku, gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ono zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Z kolei w myśl art. 46 § 2b P.p.s.a. "zasady podpisywania przewidziane w [art. 46] § 2a dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego". W orzecznictwie sądów administracyjnych zarysowała się rozbieżność, czy w kontekście regulacji zawartej w art. 46 § 2b P.p.s.a. w przypadku przesłania pisma będącego formularzem ePUAP, który jako taki jest należycie podpisany, załączniki do niego (pliki) wymagają opatrzenia ich odrębnym podpisem, czy też należy uznać, że podpis zawarty w samym formularz ePUAP je niejako "obejmuje". We wspomnianej już wyżej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] grudnia 2021 r., I FPS [...] wskazano, że "Zgodnie z art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 oraz art. 12b § 1 i art. 46 § 2a i 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.), skargę stanowiącą załącznik do formularza pisma ogólnego, podpisanego podpisem zaufanym, przesłanego przez platformę ePUAP, należy uznać za podpisaną jedynie wówczas, gdy została ona odrębnie podpisana podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym". Uchwała I FPS 2/21 na podstawie art. 269 P.p.s.a. pozostaje wiążąca dla Sądu w badanej sprawie i znajduje zastosowanie w sytuacji, z jaką mamy w niej do czynienia. Bazując na argumentach zawartych w uzasadnieniu przywołanej uchwały zwrócić należy uwagę, że w praktyce pismo ogólne wnoszone za pośrednictwem platformy ePUAP nie spełnia warunków "pierwszego pisma w sprawie", o ile nie zawiera wniosków i oświadczeń woli. K. sp. z o.o. nadała skardze właśnie taki charakter. W formularzu ogólnym ePUAP zaznaczono jedynie, że wnoszona jest skarga na bezczynność dotycząca zezwolenia na pracę określonej osoby, jednakże zabrakło w tym formularzu w szczególności wniosków i oświadczeń, skądinąd w sprawie ze skargi na bezczynność istotnych procesowo, gdyż wyznaczających zakres orzekania na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. Procesowo istotna treść skargi została umieszczona w załączniku .docx, ale załącznik ten nie został stosownie do art. 46 § 2b P.p.s.a. podpisany. W powołanej wyżej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na cel formalnego wymogu podpisania pisma strony w procesie sądowoadministracyjnym, a w szczególności pisma jakim jest skarga. Funkcją podpisu pod skargą jest legitymizacja jej treści przez stronę postępowania, co tyczy się wszystkich elementów tego pisma, takich jak zakres zaskarżenia czy wnioski procesowe. Wymóg podpisania skargi stanowi jej element konstrukcyjny, o którym mowa w art. 57 § 1 P.p.s.a. (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2021 r., sygn. akt III OZ 124/21). Wymóg podpisania skargi ma zatem na celu legitymizację jej treści przez skarżącego albo przez osobę działającą w jego imieniu. Podpisanie pisma procesowego, a w szczególności skargi, potwierdza wolę skierowania do sądu administracyjnego środka prawnego o określonej treści. Jak trafnie podkreślono w literaturze przedmiotu taka interpretacja zmierza do tego, aby nie było wątpliwości, czy w istocie strona załączyła do pisma ogólnego w platformie ePUAP zamierzoną treść skargi. Pewności tej brakuje, gdy podpisane zostało tylko pismo ogólne, które w swojej treści nie zawiera elementów skargi, ograniczając się do poinformowania o przesłaniu skargi jako załącznika do niego. Zatem interpretację przemawiającą za koniecznością odrębnego podpisania załącznika, a w szczególności skargi, wspiera wykładnia celowościowa. Jak zaznaczono, w niniejszej sprawie Przewodnicząca Wydziału zarządziła wezwać K. sp. z o.o. do podpisania skargi stosownie do art. 46 § 2a i 2b P.p.s.a. (w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). Wezwanie zostało doręczone spółce w trybie art. 76a § 8 P.p.s.a. i pozostało bez odpowiedzi. Skoro w tak oznaczonym terminie K. sp. z o.o. nie uczyniła zadość wezwaniu, to skutkować to musiało odrzuceniem skargi. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., orzekł jak sentencji postanowienia. Postanowienie mogło być wydane na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 58 § 3 P.p.s.a. O zwrocie wpisu od skargi w kwocie [...]zł, który został uiszczony przez skarżącą na rachunek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (zob. k. 2 akt sądowych,) Sąd orzekł w punkcie 2. postanowienia na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego. Również w tym przypadku zwrot wpisu następuje w drodze postanowienia, które może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 232 § 2 P.p.s.a.). /-/ J. Szuma