II SAB/Po 43/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor sądowy WSA Jacek Rejman po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. M. na bezczynność Rady Miejskiej w przedmiocie rozpatrzenia petycji postanawia odrzucić skargę. W piśmie z dnia 7 stycznia 2026 r. P. M. wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Rady Miejskiej w przedmiocie rozpatrzenia jego petycji z dnia 2 maja 2025 r., doręczonej organowi 6 maja 2025 r., dotyczącej uchwalenia przez Radę Miejską prawa miejscowego w celu ochrony obyczajności publicznej. Skarżący wniósł o zobowiązanie Rady Miejskiej do rozpoznania jego petycji oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że w dniu 2 maja 2025 r. złożył petycję do Rady Miejskiej w zakresie ustanowienia prawa miejscowego w drodze uchwały, chroniącego obyczajność publiczną. Stwierdził, że organ nie odpowiedział na jego petycję w ustawowym terminie. Zauważył też, że rejestru petycji nie ma także na stronie Urzędu Miejskiego, w zakładce BIP, co wskazuje na dokonanie obrazy przepisów ustawy o petycjach. Skarżący wskazał również na to, że wcześniej wniósł skargę na bezczynność organu, którą przesłał do Rady Miejskiej w dniu 15 października 2025 r., a mimo upływu kilku miesięcy nie otrzymał informacji w tym zakresie, zaś z pisma Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 grudnia 2025 r. uzyskał informację, że skarga taka nie wpłynęła. W związku z tym stwierdził, że w takiej sytuacji Rada Miejska "ponownie dokonała obrazy praworządności". Na koniec swoich rozważań skarżący stwierdził, że wnosi o rozstrzygnięcie co do pozostawania organu w bezczynności oraz zobowiązanie do rozpatrzenia petycji. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta i Gminy, reprezentujący Radę Miejską, wniósł o odrzucenie skargi, względnie jej oddalenie, gdyż bezczynność organu w rozpatrzeniu petycji nie podlega kontroli sądów administracyjnych. Nadto organ wyjaśnił, że wcześniej wniesiona skarga z dnia 14 października 2025 r. była przez Przewodniczącego Rady Miejskiej przedstawiona w dniu 24 października 2025 r. na wspólnym posiedzeniu komisji stałych Rady Miejskiej i "pozostała bez dalszego biegu". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143) - dalej: p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest każdorazowo badaniem dopuszczalności jej wniesienia, obejmującym również ocenę tego, czy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego. Negatywny wynik tej oceny uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego w zakresie skarg na bezczynność określa art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. Wniesienie skargi na bezczynność organu czy przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie do sądu administracyjnego decyzji, postanowienia lub innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej. Natomiast bezczynność organu zachodzi wówczas, gdy w ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie i pomimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie stosownego aktu albo nie podjął odpowiedniej czynności. Przedłożona Sądowi skarga dotyczy bezczynności organu jednostki samorządu terytorialnego w rozpoznaniu petycji skarżącego z dnia 2 maja 2025 r. (data wpływu do organu: 6 maja 2025 r.). Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach (Dz.U. z 2018 r., poz. 870), sposób załatwienia petycji nie może być przedmiotem skargi. Z kolei w myśl art. 15 tej ustawy, w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie do petycji stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Zawiadomienie o sposobie załatwienia petycji nie jest decyzją, postanowieniem ani aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącej przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Oznacza to, że w odniesieniu do prawa petycji wykonywanego w trybie ustawy o petycjach nie ma zastosowania sądowa kontrola administracji publicznej (por. postanowienie NSA z dnia 15 stycznia 2025 r. sygn. akt III OSK 2878/24 - to i kolejne powoływane w sprawie orzeczenia dostępne w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji, kontroli sądów administracyjnych na podstawie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak i przepisów szczególnych nie została poddana bezczynność organów władzy publicznej w przedmiocie rozpatrzenia petycji (patrz np. postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 27 stycznia 2026 r. - i powołane tam orzecznictwo). Należy również dodać, że jakkolwiek skarżący wskazuje także na okoliczności dotyczące nieprzekazania do Sądu jego wcześniejszej skargi z dnia 14 października 2025 r. na bezczynność Rady Miejskiej w załatwieniu jego petycji z dnia 2 maja 2025 r., to rozpatrywana w niniejszej sprawie skarga z dnia 7 stycznia 2026 r. jednoznacznie dotyczy bezczynności organu w zakresie załatwienia tejże petycji. Nie jest to wniosek o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. za nieprzekazanie w terminie skargi do sądu administracyjnego. Niezależnie jednak od tej uwagi porządkującej trzeba podkreślić, że wniosek o wymierzenie grzywny organowi za nieprzekazanie skargi w terminie wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę może być rozpoznany jedynie wówczas, gdy skarga dotyczy spraw, o których mowa w art. 3 p.p.s.a., zaś skarga stanowi pismo procesowe, o którym mowa w art. 3 § 2 i art. 50 p.p.s.a. Przepisy te wyznaczają zakres właściwości sądów administracyjnych, które sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej. Katalog zawarty w art. 3 § 2 powołanej ustawy jest katalogiem zamkniętym, zaś odesłanie do przepisów szczególnych zamieszczone w § 3 tejże ustawy ma zastosowanie jedynie wówczas, gdy przepisy te w sposób wyraźny wskazują, że dla rozpoznania sprawy właściwym będzie sąd administracyjny. W konsekwencji, jeżeli wniosek o wymierzenie grzywny wpłynie w sprawie pozostającej poza zakresem kognicji sądów administracyjnych, to należy go odrzucić (por. np. postanowienia NSA z dnia 19 kwietnia 2007 r. sygn. akt I OZ 264/07 i 24 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OZ 590/11). Mając wszystko powyższe na uwadze, skargę należało na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. odrzucić, jako wniesioną w sprawie nienależącej do właściwości sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy Sąd na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.) orzekł, jak w sentencji.