II SAB/Po 44/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak po rozpoznaniu w dniu 29 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym skargi T. K. na bezczynność Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w P. w przedmiocie statusu bezrobotnego postanawia skargę odrzucić /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak Skargą datowaną na dzień 3 czerwca 2011 r. T. K. zażądał zobowiązania Powiatowego Urzędu Pracy w P. do wydania decyzji w przedmiocie odmowy zarejestrowania go jako osoby bezrobotnej oraz odmawiającej dopuszczenia go do samej czynności rejestracji. W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że w dniu (...) kwietnia 2011 r. zgłosił się w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. celem zarejestrowania i uzyskania statusu osoby bezrobotnej. Nie mógł jednakże przystąpić do samej rejestracji, bowiem pracownik PUP wydający numerki (bilety) uprawniające do późniejszego stawienia się, w określonym czasie, do odpowiedniego stanowiska do rejestracji. Pracownik ten skierował go do informacji, gdzie w związku z brakiem kompletu dokumentacji wymaganej do zarejestrowania poinformowano go, że nie może przystąpić do rejestracji i zostać zarejestrowany. Zdaniem skarżącego odmowa zarejestrowania powinna mieć formę decyzji administracyjnej, której w tym przypadku nie wydano, a pracownik PUP nie jest uprawnionym do decydowania, komu przysługuje prawo do zarejestrowania. W konsekwencji uniemożliwiono mu przystąpienie do rejestracji, na którym to etapie powinno zostać stwierdzone, czy jakie dokumenty musi przedłożyć do rejestracji oraz czy może uzyskać status osoby bezrobotnej. Przekazując skargę do sądu administracyjnego Z-ca Dyrektora PUP wniosła o jej oddalenie i wyjaśniła, że zgodnie z ustaloną w PUP procedurą osobom zgłaszającym się do rejestracji pracownik recepcji zadaje pytanie odnośnie posiadanych dokumentów. W przypadku kiedy osoba twierdzi, że posiada komplet dokumentów wymaganych do rejestracji, zostaje jej wydany imienny bilet do rejestracji na dzień bieżący lub w przypadku braku wolnych miejsc w danym dniu, na pierwszy wolny dzień. Natomiast w przypadku braku wymaganych dokumentów, osoba taka kierowana jest do Punktu informacyjnego w PUP w celu uzyskania informacji o przedłożeniu w dniu rejestracji niezbędnych dokumentów do dokonania rejestracji i ustalenia statusu osoby bezrobotnej. Niewydanie biletu do rejestracji następuje wyłącznie w przypadku, gdy osoba zgłaszająca się podaje, że nie posiada przy sobie wymaganych dokumentów. Wymagane do rejestracji dokumenty określone są w §3 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 26 listopada 2004 r. w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy (Dz.U. Nr 262 poz. 2607 ze zm.), dostępnych na stronach internetowych PUP, oraz w ulotce informacyjnej wydawanej osobom zgłaszającym się do PUP celem dokonania rejestracji. O dnia 1 lutego 2011 r. ulotka ta w pkt 11 przedstawia również informacje o rodzajach dokumentów, jakie powinna przedłożyć osoba, która wcześniej dokonała wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, a następnie działalność gospodarczą zawiesiła lub wpis do ewidencji wykreśliła. Zgodnie z § 4 rozporządzenia, w przypadku nieprzedłużenia wymaganych dokumentów rejestracji nie dokonuje się, a podjęte czynności nie były decyzjami w myśl przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem organu, niedokonanie rejestracji nie skutkuje wydaniem decyzji administracyjnej, na co wskazują przepisy ww. rozporządzenia oraz określony przepisem art. 9 ust. 1 pkt 14 katalog decyzji wydawanych przez powiatowy organ zatrudnienia. Sprawdzenie, czy dana osoba ma wszystkie wymagane do rejestracji dokumenty jest czynnością techniczną, służącą ustaleniu, czy osoba taka może zostać zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy. Zgodnie z przyjętą w PUP procedurą czynności te wykonywane są przez pracowników recepcji, którzy wydają imienny bilet do rejestracji tym osobom, które posiadają wymagane do rejestracji dokumenty. W przypadku braku kompletu dokumentów bilet do rejestracji nie jest wydawany. W tej sytuacji zdaniem organu skarga jest bezzasadna, gdyż organ zatrudnienia nie posiada uprawnień do wydawania decyzji w przedmiotowej sprawie. Pismem wniesionym do Sądu w dniu 20 lipca 2011 r. skarżący T. K. zaprzeczył, jakoby pracownikowi PUP powiedział, że nie ma wszystkich wymaganych do rejestracji dokumentów. Podniósł, że wszystkie dokumenty posiadał przy sobie i zamierzał je okazać podczas rejestracji, co mu uniemożliwiono, nie wydając biletu uprawniającego do przystąpienia do rejestracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że Sąd z urzędu bada w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. – dalej w skrócie "p.p.s.a."). Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), wniesienie po terminie (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5) oraz niedopuszczalność z innych przyczyn (pkt 6). Warunkiem skutecznego wniesienia skargi na bezczynność jest wypełnienie wymogów formalnych, w tym uprzednie wyczerpanie środków zaskarżenia przed organem właściwym w sprawie, zgodnie art. 52 § 1 p.p.s.a. Niedopełnienie tego wymogu skutkuje koniecznością odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej. W przypadku skarg na bezczynność takim środkiem jest zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie (art. 37 k.p.a.) lub też wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Przedmiotowa skarga, jak wynika z jej treści, wniesiona została w związku z uniemożliwieniem skarżącemu przystąpienia w dniu 1 kwietnia 2011 r. do czynności zarejestrowania go jako osoby bezrobotnej w PUP, co w konsekwencji skutkowało niemożnością uzyskania przez niego decyzji w przedmiocie statusu bezrobotnego – pozytywnej lub negatywnej. Zważyć należy, iż przystąpienie do rejestracji jest warunkiem przeprowadzenia przez organ oceny dokumentów przedkładanych do rejestracji, co skutkuje wydaniem decyzji o uznaniu danej osoby za bezrobotnego i uzyskaniem przez nią statusu osoby bezrobotnej, zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 14 powołanej wyżej ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tj. Dz.U z 2008r. Nr 69. poz. 415 ze zm.). Procedury obowiązujące w PUP w Poznaniu pozwalają uznać, że zarzucana bezczynność dotyczy szeroko pojętej czynności (aktu) rejestracji osób bezrobotnych w powiatowym organie zatrudnienia. Czynności te podejmowane są w oparciu o przepisy powołanej ustawy, a rejestracja osoby bezrobotnej skutkuje wydaniem decyzji o uzyskaniu przez nią statusu bezrobotnego lub wydaniem decyzji o odmowie uzyskania takiego statusu, zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 14 powołanej wyżej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Przedmiotowa skarga wniesiona została w przedmiocie bezczynności Dyrektora PUP w związku z ubieganiem się przez skarżącego o uzyskanie takiego statusu. Taka sprawa, jak wyżej wskazano, podlega rozpatrzeniu w formie decyzji, a zatem warunkiem dopuszczalności wniesienia skargi na bezczynność jest wniesienie zażalenia do organu administracji publicznej wyższego stopnia na działania Dyrektora PUP, zgodnie z art. 37 k.p.a. (por. postanowienie NSA z dnia 21 grudnia 2009 r. sygn. I OSK 1635/09 – dostępne w Bazie orzeczeń NSA, na stronie internetowej NSA). Z akt sprawy wynika, iż skarżący w rozpatrywanym przypadku nie dochował wymogu uprawniającego do skutecznego złożenia skargi na bezczynność organu, albowiem przed jej wniesieniem nie złożył do Wojewody zażalenia na bezczynność Dyrektora PUP. W ocenie Sądu treść pisma skarżącego z dnia (...) kwietnia 2011 r. nie pozwala uznać, iż pismo to jest zażaleniem, o jakim mowa w art. 37 k.p.a, o tym, z jakim środkiem prawnym mamy do czynienia, rozstrzyga bowiem treść pisma. Przedmiotowa skarga poprzedzona została "wezwaniem do wydania zaświadczenia", które to pismo z datą (...) kwietnia 2011 r. skarżący skierował do PUP, żądając wydania decyzji uzasadniającej odmowę zarejestrowania go w dniu (...) kwietnia 2011 r. Skoro więc przedmiotowa skarga została wniesiona z pominięciem uprzedniego złożenia do Wojewody zażalenia na działania Dyrektora PUP, to skarga podlega odrzuceniu z mocy art. 52 § 1 p.p.s.a. Wobec odrzucenia skargi ocenie merytorycznej Sądu nie podlegają podniesione w niej zarzuty. Na marginesie Sąd jednakże wskazuje, że wniesienie zażalenia na działania organu I instancji pozwoliłoby zbadać przez wskazany organ nadzoru, czy sytuacja opisana przez skarżącego miała miejsce oraz ocenić, czy stosowane w PUP procedury są do zaakceptowania z punktu widzenia interesów klientów tego urzędu. Kwestie te mogą ponadto zostać wyjaśnione w trybie skargi powszechnej, uregulowanej przepisami działu VII K.p.a., co jednakże nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Stąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak