II SAB/Po 54/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant St. sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 04 marca 2009 r. sprawy ze skargi Z. B. na bezczynność Starosty O. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego; I. nakazuje Staroście O. załatwienie w terminie 1 miesiąca od dnia uprawomocnienia się wyroku wniosku Z. B. z dnia (...) o wznowieniu postępowania administracyjnego, II. zasądza od Starosty O. na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu wpisu. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ W. Batorowicz /-/ E. Podrazik Decyzją nr (...)z dnia (...) września 2007 r. Starosta O. zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. i M. K. pozwolenia na budowę garażu dwustanowiskowego na działce nr (...) przy ul (...) w O.. Pismem z dnia (...) października 2007 r. Z. B. wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego opisaną wyżej decyzją Starosty O. z dnia (...) września 2007 r. Wnioskodawca podniósł, że przedmiotowe pozwolenie umożliwia lokalizację inwestycji w granicy z działka nr (...), której jest on, jako spadkobierca po M. G., współwłaścicielem. Wnioskodawca zamieszkuje na powyższej nieruchomości i ją użytkuje. Zakwestionowana decyzja została wydana z ominięciem wnioskodawcy, na podstawie zgody udzielonej inwestorom przez S. S., który nie miał prawa do złożenia powyższego oświadczenia. Starosta O. wezwał Z. B. pismem z dnia (...) listopada 2007 r., do przedstawienia, w terminie 14 dni, dowodów potwierdzających okoliczności podniesione we wniosku, w szczególności postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub innych dokumentów świadczących o prawie do dysponowania nieruchomością pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 i art. 63 § 2 kpa. W odpowiedzi Z. B. pismem z dnia (...) listopada 2007 r., wskazał, iż jest współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości, bowiem jest spadkobiercą ustawowym po swojej babci M. G. oraz matce T. B., przyznając jednocześnie, że nie przeprowadzono dotychczas postępowania spadkowego w sprawie stwierdzenia nabycia spadku po powyższych osobach. Do pisma załączono akty urodzenia i zgonu T. B. (matki wnioskodawcy), jak również akt urodzenia wnioskodawcy. Pismem z dnia (...) lutego 2008 r. Starostwo Powiatowe w O. wyjaśniło Z. B. że z uwagi na fakt, iż nie przeprowadzono postępowania spadkowego co do nieruchomości oznaczonej jako działka nr (...), uznano, iż S. S. zamieszkały na przedmiotowej działce był stroną postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na budowę i miał co najmniej prawo do zarządzania nieruchomością upoważniające go do składania oświadczeń woli i dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Pismem do Wojewody Z. B. zwrócił się o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia (...) września 2007 r. udzielającej pozwolenia na budowę oraz wniósł o zobowiązanie organu administracji I instancji do formalnego rozstrzygnięcia jego wniosku z dnia (...) października 2007 r. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego opisaną powyżej decyzją. Wnioskodawca podniósł, iż do momentu złożenia powyższego pisma, jego wniosek o wznowienie postępowania nie został formalnie rozpatrzony, bowiem pismo z dnia (...) lutego 2008 r. nie mogło stanowić sposobu załatwienia sprawy. Wojewoda pismem z dnia (...) lipca 2008 r. wyjaśnił, iż nie widzi podstaw do spełnienia żądania zobowiązania organu I instancji do rozstrzygnięcia wniosku z dnia (...) października 2007 r. o wznowienie postępowania. Wojewoda wskazał, iż zgodnie z art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w przypadku, gdy podanie nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, a wnoszący pismo nie uzupełni jego braków w zakreślonym terminie, pismo pozostawia się bez rozpoznania, co nie musi mieć ani formy decyzji, ani postanowienia. Dlatego też Starosta nie miał obowiązku formalnego rozstrzygnięcia wniosku. Równocześnie Wojewoda poinformował Z. B., że w przypadku pozostawienia sprawy bez rozpoznania osobie, która zarzuca organowi naruszenie przepisów prawa polegające na bezczynności organu wobec zaniechania wszczęcia postępowania na podstawie wniesionego podania, przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W dniu (...) lipca 2008 r. Z. B. złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym, za pośrednictwem Wojewody, skargę na bezczynność organów administracji "w osobach Wojewody i Starosty O." oraz wniósł o zobowiązanie organów do wydania w określonym terminie decyzji administracyjnej rozstrzygającej wniosek skarżącego o wznowienie postępowania administracyjnego. Skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, jak również podniósł, że brak rozstrzygnięcia sprawy uniemożliwia usunięcie z obrotu prawnego decyzji wadliwej, wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Skarga powyższa została w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zarejestrowana jako skarga na bezczynność Wojewody pod sygnaturą II SAB/Po 38/08, zaś w zakresie, w jakim dotyczyła bezczynności Starosty O. zarejestrowano ją w dzienniku korespondencji ogólnej i przekazano ją Staroście zgodnie z art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 06 listopada 2008 r., sygn. akt II SAB/Po 38/08, odrzucił skargę na bezczynność Wojewody wskazując, iż była ona niedopuszczalna, bowiem dotyczyła bezczynności organu właściwego to rozpoznania zażalenia na bezczynność organu I instancji. Pismem z dnia (...) listopada 2008 r. Starosta O. wniósł odpowiedź na skargę Z. B. dotyczącą bezczynności Starosty, wnosząc o jej oddalenie. W opinii organu skarżącemu nie przysługiwał w przedmiotowej sprawie przymiot strony w rozumieniu ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. nr 156 poz. 1118). Starosta wskazał, iż pomimo wezwania skarżący nie był on w stanie przedstawić dokumentów wskazujących na fakt bycia współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości. Sprawa ze skargi Z. B. na bezczynność Starosty O. została, po otrzymaniu odpowiedzi na skargę, zarejestrowana pod sygnaturą II SAB/Po 54/08. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania jest nadzwyczajnym postępowaniem umożliwiającym wzruszenie ostatecznej decyzji administracyjnej. Możliwość podważenia zapadłego rozstrzygnięcia jest dopuszczalna jedynie w przypadku zaistnienia kwalifikowanej wady wynikającej wprost z przepisów prawa. Ustawodawca kształtując powyższą procedurę liczył się z możliwością wystąpienia w trakcie trwania procesu administracyjnego wad, usprawiedliwiających podważenie ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnych. Zapewnienie prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia umożliwia realizację zasad sprawiedliwości proceduralnej oraz podnosi zaufanie obywateli do organów administracji. Tym samym postępowanie w przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania musi być prowadzone w sposób wykluczający jakiekolwiek wątpliwości, co do możliwości pozostawienia kwalifikowanych wad określonych w art. 145 i art. 145a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa). Zgodnie z regulacją zawartą w art. 149 § 1 kpa wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Dopiero wydania powyższego postanowienia, zgodnie z § 2 powyższego artykułu daje możliwość przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do możliwości rozstrzygnięcia istoty sprawy. Jak wskazuje ugruntowana praktyka sądowa, kwestia badania, czy dany podmiot posiada interes prawny, stanowi kwestię ustaleń i oceny w postępowaniu prowadzonym już po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 295/07, Lex nr 339449). Tym samym zasadność złożonego wniosku o wznowienie postępowania, w przypadku twierdzenia wnioskodawcy, że był on stroną zakończonego postępowania i bez własnej winy nie brał w nim udziału, może być przedmiotem badania przez organ administracji dopiero po wydaniu postanowienia, o którym mowa w art. 149 § 1 kpa. Podkreślić również należy, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie precyzują specjalnych wymagań, jakie musi zawierać wniosek o wznowienie postępowania. Samo sformułowanie zarzutu i złożenie wniosku we właściwym organie administracji publicznej powoduje obligatoryjną konieczność posłużenia się normą zawartą w art. 149 kpa. W przedmiotowej sprawie Starosta O. dopuścił się naruszenia art. 149 § 1 i § 3 kpa poprzez nie wydanie postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania lub odmowy wznowienia. Postanowienie powyższe powinno zostać wydane po wniesieniu przez Z. B. wniosku o wznowienie postępowania. Dopiero w trakcie formalnego trwania postępowania wznowieniowego organ byłby uprawniony do wezwania wnioskodawcy do przedstawienia dowodów wskazujących na zasadność jego żądania. Jak wyżej wskazano pismo zawierające wniosek o wznowienie postępowania nie musi zawierać dowodów potwierdzających stanowisko wnioskodawcy. Kwestia rozstrzygnięcia, czy skarżący legitymuje się interesem prawnym dającym mu przymiot strony postępowania i czy wniosek o wznowienie postępowania był wnioskiem zasadnym, może zostać wyjaśniona jedynie w trakcie trwania postępowania zapoczątkowanego wnioskiem o wznowienie postępowania, prowadzonego w oparciu o formalne ramy zakreślone przepisami Kodeksu. Brak było więc podstaw do zastosowania przez organ I instancji trybu z art. 64 § 2 kpa, a pozostawienie wniosku skarżącego o wznowienie postępowania bez rozpoznania uznać należy w okolicznościach niniejszej sprawy za bezskuteczne. Tym samym organ I instancji nie dochował ustawowego terminu do załatwienia sprawy określonego w art. 35 kpa. Reasumując powyższe rozważania Sąd stwierdza, iż wobec braku podjęcia przez Starostę O. przewidzianych prawem środków dla rozpatrzenia wniosku Z. B. z dnia (...) października 2007 r. o wznowienie postępowania, Starosta O. pozostawał w bezczynności. W tym stanie rzeczy skarga na bezczynność Starosty O. uznać należało za zasadną i stąd na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt. 1 sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 wymienionej ustawy. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ W.Batorowicz /-/ E.Podrazik MK