II SAB/Po 55/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak po rozpoznaniu w dniu 09 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym skargi J. M. na bezczynność Burmistrza Miasta C. w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wypłaty odszkodowania oraz zamiany nieruchomości, zmniejszenia powierzchni nieruchomości postanawia skargę odrzucić /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak Przedmiotem zaskarżenia w rozpatrywanej sprawie jest bezczynność Burmistrza Miasta C.. Skarżący wyjaśnił, iż wnosi skargę na bezczynność Burmistrza "jako wykonawcy uchwał Rady Miejskiej nr XVII/178/2004" za brak realizacji przepisów art. 36 i 37 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym "przez zajęcie działki nr [...] na cel publiczny, niewyjaśnienie ubytku powierzchni [...] m2 oraz niedotrzymanie zobowiązania z dnia [...]lipca 2007 r., zawartego w piśmie nr [...]" (dowód: pismo z dnia [...] r. – karta nr 99 akt sądowych). W uzasadnieniu skargi J. M. podał, iż wywodzi skargę w oparciu o przepis art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym i wyjaśnił, iż wraz z żoną i córką są właścicielami działki położonej w C. przy ul B., o numerze ewidencyjnym [...], która na mocy uchwały Rady Miasta C. z dnia 26 maja 2004 r. Nr XVII/178/04 w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ul. Bluszczaka-Jagiełły-Młyńska działka nr [...] znalazła się na obszarze o przeznaczeniu UH2 "K" – teren urządzeń kanalizacji sanitarnej z dojazdem szerokości 6 m na zasadzie służebności wzdłuż działki i zgodnie z załączonym opisem oraz wyrysem nie może stanowić samodzielnej działki do scalenia. Wyjaśnił, iż działka ta została w [...] r. zakupiona przez matkę jego teściowej, a z treści umowy sprzedaży wynika, iż w dniu zakupu działka ta miała powierzchnię [...] m2 i od takiej powierzchni działki w różnych okresach opłacany był podatek od nieruchomości. Działkę o powierzchni [...] m2 odziedziczyła następnie jego teściowa, od tej wielkości działki opłaciła podatek spadkowy, lecz na przestrzeni lat późniejszych doszło do umniejszenia powierzchni tej działki, w okolicznościach nie znanych jego rodzinie i w konsekwencji na mocy umowy darowizny z dnia [...]września 2001 r. na własność skarżącego, jego żony i córki, przeszła działka o powierzchni [...] m2. Wyjaśnił, iż podjęte przez niego próby wyjaśnienia z jakich przyczyn i w jakich okolicznościach doszło do umniejszenia powierzchni działki nie przyniosły rezultatu, a Miasto odmówiło dokonania stosownych pomiarów geodezyjnych. Wyjaśnił, iż od 2004 roku ubiega się uporządkowanie wszystkich spraw związanych z przedmiotowa działką, a od poprzedniego Burmistrza uzyskał obietnicę zakończenia sporu na warunkach z nim uzgodnionych. Zdaniem skarżącego obecny Burmistrz nie kontynuuje starych zobowiązań. Podał, iż pismem z dnia [...]czerwca 2007 r. wystąpił do Burmistrza z "ofertą" na dokonanie zamiany przedmiotowej działki na inną nieruchomość, na warunkach do negocjacji, a pismem z dnia [...]lipca 2007 r. wraz z pozostałymi współwłaścicielami określił swoje oczekiwania co do działki, na którą gotowi byli zamienić działką nr [...]. Pismem z dnia [...]lipca 2007 r. wskazał Miastu działkę przy ul. K., jako spełniającą ich oczekiwania. Na powyższą ofertę Burmistrz odpowiedział pismem z dnia [...]sierpnia 2007 r. Nr [...], iż gmina nie dysponuje aktualnie działkami pod zabudowę, które spełniałyby oczekiwania, a działka przy ul. K. nr geod. [...] będzie przeznaczona do obrotu po likwidacji przebiegającej linii energetycznej. Burmistrz poinformował, iż w przypadku, gdy miasto będzie dysponowało nieruchomością spełniającą oczekiwania, propozycja działki zamiennej zostanie niezwłocznie skarżącemu i jego rodzinie przedstawiona. Pismem z dnia [...] sierpnia 2007 r. Burmistrz poinformował skarżącego, iż Miasto nie jest zainteresowane wydzierżawieniem nieruchomości przy ul. K., a także że zbycie nieruchomości stanowiących własność mienia komunalnego może nastąpić po podjęciu stosownej uchwały przez Radę Miejską. Następnie pismem z dnia [...] grudnia 2007 r. Burmistrz poinformował skarżącego, iż działka przy ul. K. przeznaczona jest do sprzedaży w drodze przetargu nieograniczonego. Pismem z dnia [...] kwietnia 2008 r. skarżący wystąpił do Urzędu Miejskiego w C. z żądaniem wypłaty odszkodowania w kwocie [...] zł za [...] m2 z ogólnej powierzchni działki nr [...], na co Burmistrz odpowiedział pismem z dnia [...]kwietnia 2008 r., iż badanie spraw dotyczących pomiarów geodezyjnych nie należy do kompetencji Burmistrza i tej sprawie powinien zwrócić się do Starosty C. Pismem z dnia [...] listopada 2008 r. skarżący zwrócił się do Burmistrza o realizację zobowiązania "w sprawie przyrzeczenia o zamianie, sprzedaży, dzierżawy działki". Do skargi załączył korespondencję dokumentującą powyższe. Skarżący zarzucił Burmistrzowi Miasta C., iż ten celowo nie kieruje na sesję Rady Miasta sprawy związanej z działką nr [...], a polityka gospodarowania mieniem komunalnym prowadzi do realizacji załatwiania spraw osób wybranych, o czym poinformował Wojewodę, Radę Miejską oraz Prokuraturę. Burmistrz Miasta C. przesyłając w trybie art. 54 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi akta sprawy wraz ze skargą na bezczynność polegającą na "niewykonaniu zobowiązań wynikających z art. 36 i 37 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80 poz. 717 ze zm. – dalej w skrócie ustawa o p.z.p.)". Burmistrz wyjaśnił, iż nie prowadzono postępowania administracyjnego w sprawach z art. 36 i 37 powołanej ustawy z uwagi na treść art. 37 ust. 10, natomiast w sprawie zmniejszenia powierzchni działki poinformowano skarżącego, iż organem właściwym w tym zakresie jest Starosta C.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Wniesiona skarga jest niedopuszczalna. Właściwość rzeczowa sądów administracyjnych, zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – dalej w skrócie ppsa) obejmuje sprawy sądowoadministracyjne, tj. sprawy z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jej przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (art.1). Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 tej ustawy sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości orzeka między innymi w zakresie skarg na bezczynność organów administracji, oceniając postępowanie organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Zgodnie z wskazanym przepisem kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego paragrafu. Zatem sąd rozpatruje skargi na bezczynność organu w sprawach dotyczących wydania decyzji administracyjnej, postanowienia wydawanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty, postanowienia wydawanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, czy też innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Mając powyższe na uwadze w przedmiotowej sprawie w pierwszej kolejności ustalenia wymagało, czy zarzuty bezczynności Burmistrza dotyczą kwestii wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4 ppsa. W ocenie Sądu w świetle argumentacji skargi oraz treści załączonej do akt sprawy korespondencji należało uznać, iż wolą skarżącego było spowodowanie, aby doszło do zamiany nieruchomości, której jest współwłaścicielem, na nieruchomość stanowiąca mienie komunalne. Uprawnienie do wystąpienia z żądaniem zamiany nieruchomości skarżący wywodzi z treści uchwały Rady Miejskiej w C. z dnia 26 maja 2004 r. Nr XVII/178/04 w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ul. Bluszczaka-Jagiełły-Młyńska, która określiła możliwy sposób zagospodarowania działki nr [...], a jako materialnoprawną podstawę do wystąpienia z żądaniem skarżący wskazał przepisy art. 36 i art. 37 ustawy o p.z.p. Zgodnie z art. 36 ust. 1 tej ustawy jeżeli, w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone, właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości może, z zastrzeżeniem ust. 2, żądać od gminy odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę (pkt 1) albo wykupienia nieruchomości lub jej części (pkt 2). Jednocześnie zgodnie z ust. 2 tego przepisu realizacja roszczeń, o których mowa w ust. 1, może nastąpić również w drodze zaoferowania przez gminę właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu nieruchomości zamiennej, a z dniem zawarcia umowy zamiany roszczenia wygasają. Zgodnie z art. 37 ust. 10 spory w sprawach, o których mowa w art. 36 ust. 1-3 rozstrzygają sądy powszechne. W świetle powyższych regulacji właściciel (użytkownik wieczysty), który na skutek wejścia w życie nowych regulacji planistycznych nie może korzystać ze swojej nieruchomości w dotychczasowy sposób, a chce z tego tytułu uzyskać stosowne odszkodowanie, musi sam uruchomić postępowanie w celu dochodzenia swoich praw przed sądem powszechnym. Tym samym w powyższym zakresie skarga jest niedopuszczalna, bowiem Burmistrz Miasta C. nie był zobligowany do wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego w związku z żądaniem strony skarżącej, w konsekwencji nie był zobligowany do wydania decyzji administracyjnej lub jakiegokolwiek innego aktu administracyjnego. W tych okolicznościach uznać należy, iż skarga na bezczynność Burmistrza Miasta C. "jako wykonawcy uchwał Rady Miejskiej nr XVII/178/2004 za brak realizacji przepisów art. 36 i 37 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez zajęcie działki nr [...] na cel publiczny" wniesiona została w sprawie nie podlegającej kognicji sądu administracyjnego, stąd jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Również zarzut bezczynności w zakresie niewyjaśnienia przez Burmistrza kwestii umniejszenia powierzchni działki skarżącego, jako dotyczący materii o charakterze cywilnoprawnym, nie może zostać skutecznie podniesiony w skardze skierowanej do sądu administracyjnego. W sytuacji, gdy skarżący wywodzi, iż w wyniku bezprawnych działań organów administracji doszło do umniejszenia jego własności, ochrony w pierwszej kolejności może dochodzić w procesie windykacyjnym na podstawie art. 222 §1 ustawy Kodeks cywilny, przy czym wskazać należy, iż udowodnienie przez powoda i ustalenie przez sąd orzekający prawa własności jako podstawy roszczenia windykacyjnego następuje w tym właśnie procesie windykacyjnym. Właściciel, który podnosi, że doszło do pozbawienia własności, może także wystąpić z procesem o odszkodowanie. Wskazana cywilna droga postępowania w tym zakresie także wyklucza możliwość wniesienia skargi na bezczynność. Skarżący swoją skargę oparł na przepisie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz.U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1591 ze zm.). Przepis ten stanowi, iż każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej może, po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu. Przedmiotowa skarga nie została nakierowana na uchwałę Rady Miejskiej w C. z dnia 26 maja 2004 r. Nr XVII/178/04 w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ul. Bluszczaka-Jagiełły-Młyńska, a sam skarżący nie wyczerpał określonego w tym przepisie trybu zaskarżenia i odpowiednio nie wezwał Rady Miejskiej w C. do usunięcia naruszenia prawa. Z tych przyczyn nawet gdyby uznać, iż wolą skarżącego było zweryfikowanie przez sąd administracyjny wskazanej uchwały, choć w świetle treści skargi i późniejszych wyjaśnień skarżącego (nadesłanych na żądanie Sądu) założenie takie jest pozbawione podstaw, tak określona skarga podlegałaby odrzuceniu, jako wniesiona z naruszeniem trybu określonego w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. W związku z powyższym skargę J. M. uznać należało za niedopuszczalną i jako taka podlega ona odrzuceniu. Z tych względów, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 § 3ppsa, Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak