II SAB/Po 62/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi W. G. na bezczynność Burmistrza Miasta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie, II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Burmistrza Miasta na rzecz skarżącego kwotę 217zł (dwieście siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia 31 marca 2016 r., przesłanym za pośrednictwem operatora pocztowego, W. G. wystąpił do Burmistrza Miasta o udzielenie informacji publicznej poprzez udzielenie odpowiedzi czy Gmina S. wszczęła postępowanie egzekucyjne celem wyegzekwowania należności wynikających z orzeczenia Sądu Rejonowego w K. - nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia [...] 2014 r. sygn. akt I Nc [...], oraz w przypadku wszczęcia tego postępowania, o wskazanie jakie kwoty zostały dotychczas wyegzekwowane, ewentualnie wyjaśnienie przyczyn niewszczęcia postępowania egzekucyjnego, jeżeli nie zostało ono wszczęte. Ponadto zwrócono się o przesłanie kopii zawartych umów i wystawionych faktur dotyczących obsługi prawnej Gminy S. od 1 listopada 2015 r. do chwili obecnej. Pismem z dnia 28 kwietnia 2016 r. Burmistrz Miasta udzielił informacji w zakresie dotyczącym postępowania egzekucyjnego w związku z nakazem zapłaty wydanym przez Sąd Rejonowy w K. w postępowaniu upominawczym z dnia 17 listopada 2014 r., sygn. akt I Nc [...]. Jednocześnie przesłano wnioskodawcy kopię umowy dotyczącej obsługi prawnej Gminny i Miasta S. z 2 stycznia 2015 r. W dniu 23 lutego 2017 r. do Urzędu Gminy i Miasta S. wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniesiona przez W. G., reprezentowanego przez r.pr. M. R., na bezczynność Burmistrza Miasta w udostępnieniu informacji publicznej w zakresie udostępnienia kopii faktur dotyczących obsługi prawnej Gminy S.. Strona skarżąca domaga się zobowiązania Burmistrza do udzielenia żądanej informacji, stwierdzenia bezczynności organu i zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że do dnia złożenia skargi organ nie udostępnił mu wnioskowanej informacji, ani nie wydał decyzji o odmowie udzielenia informacji lub o umorzeniu postępowania. Podniósł, że prawo dostępu do informacji publicznej ma charakter powszechny, nie wymaga wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Zakres żądanych informacji objęty jest dyspozycją ustawy o dostępie do informacji publicznej, zaś Burmistrz Miasta był podmiotem zobowiązanym do jej udzielenia w ustawowym terminie. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta wniósł o oddalenie skargi i umorzenie postępowania. Organ wyjaśnił, iż nieudzielanie informacji publicznej w zakresie udostępnienia kopii faktur dotyczących obsługi prawnej Gminy było wynikiem niedopatrzenia. Organ wyjaśnił, iż po wniesieniu skargi kopie tych faktur zostały przekazane w wnioskodawcy w dniu 28 lutego 2017 r. Do odpowiedzi na skargę załączono pismo skierowane do W. G., informujące o przekazaniu kopii żądanych faktur VAT oraz dowód doręczenia tego pisma na adres wnioskodawcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., zwanej w dalszej części również: "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność. W takich przypadkach kontroli poddany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ administracji, względnie inny podmiot zobowiązany do określonego działania, miał obowiązek podjąć działanie w danej formie w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, przez które akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również, czy bezczynność spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. W dalszej kolejności wyjaśnić należy, że skarga do sądu administracyjnego na bezczynność podmiotu obowiązanego do udostępnienia informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ponieważ zgodnie z art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej oraz decyzji o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., a zatem K.p.a. nie ma zastosowania do pozostałych czynności podejmowanych w trybie ustawy, które mają charakter czynności materialno-technicznych z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Wprawdzie art. 52 § 3 P.p.s.a. stanowi, że warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., jest wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jednak bezczynność nie wchodzi w zakres pojęcia "akty lub czynności", a skoro ustawa nie przewiduje żadnych dodatkowych środków prawnych przeciwko czynnościom podejmowanym przez organy w ramach udzielania informacji publicznej (poza odwołaniem od decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej oraz decyzji o umorzeniu postępowania), należy uznać, że skarga na bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej jest dopuszczalna bez wzywania do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 52 § 3 P.p.s.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05 - dostępny pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uznając, że niniejsza skarga jest dopuszczalna stwierdzić należy, że jej przedmiotem jest bezczynność Burmistrza Miasta w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 31 marca 2016r. o udostępnienie informacji publicznej. Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1764 - dalej: "u.d.i.p."). Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Jak wynika przy tym z art. 2 ust. 1 u.d.i.p., każdemu co do zasady przysługuje prawo dostępu do informacji publicznej, przy czym od osoby wykonującej to prawo nie wolno w świetle art. 2 ust. 2 u.d.i.p. żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Nie ulega zatem wątpliwości, że W. G. był czynnie legitymowany do złożenia wniosku z dnia 31 marca 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej. Ustawodawca wskazuje zarazem w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., że obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a w szczególności organy władzy publicznej. Przepis ten bezspornie znajduje zastosowanie do Burmistrza Miasta jako organu jednostki samorządu terytorialnego zatem organ ten był co do zasady zobowiązany do udzielenia odpowiedzi na żądanie skarżącego z dnia 31 marca 2016 r. Sąd nie miał wątpliwości, iż żądana i nie udzielona w terminie informacja w postaci kopii faktur VAT wystawionych przez Gminę S. za obsługę prawną Gminy, stanowi informację publiczną dotyczącą z jednej strony sposobu organizacji obsługi prawnej Gminy S. (sposobu w jaki jest ona wykonywana) oraz majątku publicznego – majątku jednostki samorządu terytorialnego, gdyż stanowi podstawę do wydatkowania środków finansowych gminy. Żądana informacja stanowiła więc informację publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b i f oraz pkt 5 lit. c ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wobec powyższego zauważyć należy, iż zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnienie informacji publicznej na wniosek powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Niemniej jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w powyższym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Wyjątek od art. 13 ust. 1 u.d.i.p. został ponadto przewidziany w art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Jak wynika z tego ostatniego przepisu, jeżeli wnioskodawca domaga się udostępnienia informacji publicznej w formie, która wymaga poniesienia dodatkowych kosztów, organ administracji publicznej może pobrać tę opłatę od wnioskodawcy. W takim przypadku należy jednak w terminie 14 dni od złożenia wniosku powiadomić wnioskodawcę o wysokości opłaty. Udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek. Zwrócić jeszcze należy uwagę na przepis art. 14 ust. 1 i 2 u.d.ip., zgodnie z którym udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się. Jeśli więc organ jest w posiadaniu informacji publicznej, o którą zwróciła się strona, to ma obowiązek jej udzielić, chyba że nie może być ona udostępniona na skutek ograniczeń przewidzianych w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Poza sporem pozostaje, iż w rozpatrywanej sprawie na dzień wniesienia skargi Burmistrz Miasta pozostał bezczynny w zakresie udzielania informacji publicznej poprzez przesłanie kopii faktur VAT wystawionych przez Gminę S. za obsługę prawną od 1 listopada 2015 r. do dnia złożenia wniosku. Organ nie udzielił wnioskowanej informacji, jak też nie podjął czynności, o których mowa w ar 13 ust. 2, art. 14 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Nie wydano również decyzji o umorzeniu postępowania lub o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej – art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Niemniej z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że w dniu 28 lutego 2016 r. Burmistrz Miasta udostępnił W. G. żądaną informację publiczną – przesłał faktury VAT wystawione tytułem obsługi prawnej Gminy S. z okresu od listopada 2015 do stycznia 2017 r. Tym samym należy uznać, że w powyższym zakresie wniosek z dnia 31 marca 2016 r. został merytorycznie załatwiony. Ustała zatem w tej mierze bezczynność organu administracji publicznej, a tym samym niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe w zakresie zobowiązania organu administracji publicznej do podjęcia określonych działań. W tej sytuacji Sąd umorzył postępowanie sądowe w powyższym zakresie na mocy art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."). Sąd stwierdził także na podstawie art. art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a., że organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności, lecz stwierdzona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Niewątpliwe przekroczenie ustawowego terminu było znaczne, lecz w ocenie Sądu nie wiązało się z lekceważącym stosunkiem do przepisów prawa. Podkreślić należy, iż organ odpowiedział na wniosek skarżącego z 31 marca 2016 r. i pismem z 28 kwietnia 2016 r. udzielił mu pozostałych żądanych informacji, zatem Sąd dał wiarę organowi, iż bezczynność w zakresie udostępnienia żadnych faktur VAT była skutkiem zwykłego niedopatrzenia, a nie złą wolą organu, na co wskazuje także fakt, iż po wpłynięciu skargi Burmistrz w ciągu 7 dni udzielił żądnej informacji. Orzekając o kosztach Sąd zastosował przepis art. 206 p.p.s.a. zgodnie z którym sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu. Zdaniem Sądu, do uzasadnionych okoliczności, o jakich mowa w powołanym powyżej przepisie należy zaliczyć fakt, że wniesienie przedmiotowej skargi nie wymagało szczególnego nakładu sił i wiedzy pełnomocnika. Zauważyć należy, iż aktywność pełnomocnika w niniejszej sprawie sprowadzała się do napisania krótkiej skargi, o treści typowej dla spraw dotyczących bezczynności organów w udostępnieniu informacji publicznej. Sądowi wiadomym jest z urzędu, iż brzmienie tej skargi jest niemal identyczne z brzmieniem skargi z dnia 4 listopada 2016 r. wniesionej przez tego samego pełnomocnika reprezentującego W. G. przed tutejszym Sądem w sprawie o sygn. akt II SAB/Po 100/16 (powołanej zresztą w rozpatrywanej skardze), której przedmiotem również była bezczynności Burmistrza Miasta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Uznać należy zatem, iż nakład pracy pełnomocnika w niniejszej sprawie był niewielki, co uzasadniało miarkowanie wysokości kosztów zastępstwa procesowego przez Sąd (por postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 maja 2017 r. o sygn. akt I OZ 905/17 - dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl. ). Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 i art. 206 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804), zasądził od organu na rzec skarżącego zwrot kosztów postępowania w kwocie [...]- zł. na które składał się zwrot kosztów sądowych (wpisu sądowego) w kwocie [...]- zł zwrot kosztów zastępstwa procesowego w kwocie [...]- złotych odpowiadającej części przewidzianego prawem wynagrodzenia oraz zwrot kwoty opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie [...]- złotych.