II SAB/Po 64/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant St. sekretarz sądowy Katarzyna Sierszeńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2011 r. sprawy ze skargi R. K. na bezczynność Zarządu Cechu Rzemiosł Drzewnych w P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej; I. zobowiązuje Cech Rzemiosł Drzewnych w P. do rozpoznania wniosku R. K. z dnia 29 października 2009 r. o udzielenie informacji publicznej, na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001r. Nr 112 poz. 1198) w terminie 14 dni od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku, II. zasądza od Zarządu Cechu Rzemiosł Drzewnych w P. na rzecz skarżącego kwotę 100,- zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ E. Podrazik /-/ J. Zieliński /-/ B. Drzazga Pismem z dnia 29 października 2009r R. K. skierował do Zarządu Cechu Rzemiosł Drzewnych w P. wniosek o udostępnienie informacji publicznej, na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej, (Dz. U. z 2001r, nr 112, poz. 1198, zwanej dalej u.d.i.p.) w zakresie informacji dotyczącej: - protokołu z Walnego Zgromadzenia członków Cechu Rzemiosł Drzewnych w P. z dnia 24 maja 2004r; - protokołu ze spotkania w Cechu Rzemiosł Drzewnych w P., a dotyczącego sytuacji rzemiosł artystycznych z dnia 24 czerwca 2004r; - protokołu z Walnego Zgromadzenia członków Cechu Rzemiosł Drzewnych w P.dnia 27 kwietnia 2005r; - protokołu ze spotkania w Izbie Rzemieślniczej z przedstawicielami zarządu Cechu Rzemiosł Drzewnych w P. dotyczącego rzemiosł artystycznych i nieprawidłowości w działaniu zarządu Cechu Rzemiosł Drzewnych w P.z dnia 14 czerwca 2005r; - Protokołu z Walnego Zgromadzenia członków Cechu Rzemiosł Drzewnych w P. z dnia 30 maja 2006r. Powyższy wniosek został nadany przesyłką poleconą w urzędzie pocztowym w dniu 2 listopada 2009r. Pismem z dnia 5 stycznia 2010r, nadanym listem poleconym w dniu 7 stycznia 2010r. R. K. ponowił swój wniosek o udzielenie informacji publicznej. Pismem z dnia 22 marca 2010r. R. K. wezwał Zarząd Cechu Rzemiosł Drzewnych do usunięcia naruszenia prawa i udzielenie mu żądanej informacji publicznej. Pismo to zostało doręczone adresatowi (Cechowi Rzemiosł Drzewnych w P.) w dniu 30 marca 2010r. Pismem z dnia 17 maja 2010r. R. K. wniósł skargę na bezczynność Zarządu Cechu Rzemiosł Drzewnych w P., żądając zobowiązania Zarządu ww. Cechu do udostępnienia informacji publicznej, o którą wcześniej wnioskował. Skarżący wniósł również o zasądzenie na jego rzecz od organu – Zarządu Cechu Rzemiosł Drzewnych – kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi R. K. podniósł, iż organ nie udostępnił mu żądanych informacji, do czego był zobligowany zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej, nadto w żaden sposób nie odpowiedział na kierowane przez skarżącego wnioski. Pismem z dnia 6 grudnia 2010r. stanowiącym odpowiedź na skargę, Zarząd Cechu Rzemiosł Drzewnych wniósł o oddalenie skargi, wskazując w uzasadnieniu, iż skarżący R. K. został wykluczony z członkostwa w Cechu, ostatecznie z dniem 30 maja 2006r. Zarząd wskazał także, że prawo wglądu do protokołów z walnego zgromadzenia członków Cechu przysługuje wyłącznie członkom Cechu, a zatem skarżącemu jako osobie trzeciej nie przysługuje prawo wglądu do dokumentacji wewnętrznej Cechu. Wszelkie istotne informacje publikowane są w Krajowym Rejestrze Sądowym, a pozostałe informacje nie mają publicznego charakteru. Zarząd Cechu zobowiązał się – po uzyskaniu zgody członków Cechu – do udzielenia w drodze wyjątku żądanych przez skarżącego informacji, pod warunkiem uiszczenia przez niego zaległych składek wraz z ustawowymi odsetkami, (k. 93-94). Zarząd Cechu załączył do odpowiedzi na skargę kopie dokumentów dotyczących wykluczenia R. K. z członkostwa w Cechu. Pismem z dnia 15 grudnia 2010r. skarżący R. K. podtrzymał swoje wnioski zawarte w skardze na bezczynność, podkreślając, że jego działania zawsze nakierowane były na ratowanie rzemiosła artystycznego. Do ww. pisma skarżący dołączył między innymi dokumenty związane z jego członkostwem w Cechu oraz działań podejmowanych na rzecz tej organizacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga okazała się zasadna. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Przy czym owo "każdy" należy rozumieć jako każdy człowiek (osoba fizyczna) lub podmiot prawa prywatnego. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Oczywiście ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W ich świetle informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Uwzględniając wszystkie te aspekty, można zatem przyjąć, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacją publiczną jest treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, które na gruncie tej ustawy zostały zobowiązane do udostępnienia informacji, które mają walor informacji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części ich dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od nich. Art. 4 ust. 1 ustawy stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Niewątpliwie do kategorii wymienionych w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. należy Cech Rzemiosł Drzewnych w P., stanowiący samorząd zawodowy. Tym samym wbrew twierdzeniom zawartym w odpowiedzi na skargę, organy tego Cechu były zobowiązane do rozpatrzenia wniosku R. K. o udostępnienie informacji publicznej. Skoro wniosek R. K. o udostępnienie informacji publicznej nie został przez Cech Rzemiosł Drzewnych rozpoznany, to pozostawał on w tym zakresie w bezczynności. Stwierdzając powyższe Sąd podzielił stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zawarte w wyroku z dnia 10 stycznia 2008r, (II SAB/Łd 29/07; LEX nr 505423), iż Skoro podmiot zobowiązany nie udostępnia informacji, do której każdemu służy prawo z mocy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.), nie wydaje decyzji odmownej (bo twierdzi, że w świetle ustawy nie ma do tego uprawnień), to pozostaje w bezczynności. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. osobie, która nie uzyskała informacji służy więc skarga na bezczynność. Zapewnia ona ochronę w sytuacji, gdy zainteresowany nie uzyskuje ani dostępu do informacji, który winien mieć zapewniony ex lege, ani decyzji odmownej. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 149 p.p.s.a. zobowiązał Cech Rzemiosł Drzewnych w P. do rozpoznania w terminie 14 dni od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku, wniosku R. K. o udzielenie informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd nie był przy tym władny określić zakresu tej informacji. Będzie to musiał uczynić organ Cechu w oparciu o przepisy ustawy. Już w tym miejscu jednak należy podkreślić, iż skarżący ma prawo do informacji publicznej, a więc informacji związanych wyłącznie z działalnością publiczną Cechu. Informacja ta podlega ograniczeniom przewidzianym w cytowanym powyżej art. 61 Konstytucji RP oraz art. 5 u.d.i.p., przewidującym, iż prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych, nadto prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa Należy również zauważyć, iż możliwe jest, iż część żądanych przez skarżącego informacji została już opublikowana, np. na stronach internetowych. W takiej sytuacji wystarczającym jest odesłanie przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, do takiej publikacji, poprzez wskazanie np. strony internetowej, na której informacja została już udostępniona. W tym zakresie Sąd podzielił stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 sierpnia 2005r. (II SAB/Wa 80/05, (LEX nr 188308), iż dysponent informacji publicznej jest zobowiązany do jej udostępnienia tylko wtedy, gdy informacja ta nie została wcześniej udostępniona i nie funkcjonuje w obiegu publicznym, co nie pozwala zainteresowanemu zapoznać się z jej treścią inaczej niż wskutek złożenia wniosku do odpowiedniego organu (bądź podmiotu niebędącego organem władzy publicznej) o udzielenie informacji. Również w zakresie formy udostępnienia informacji publicznej należy zauważyć, iż ustawa o dostępie do informacji publicznej zawiera w tym zakresie ograniczenia, związane z technicznymi i finansowymi możliwościami podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, (art. 14 i 15 u.d.i.p.). Najkrócej rzecz ujmując należy zauważyć, iż słowo "udostępnienie" nie musi oznaczać udzielenia w formie pisemnej żądanej informacji. Udostępnieniem będzie między innymi również umożliwienie zapoznania się przez zainteresowanego z danym dokumentem w siedzibie podmiotu. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 p.p.s.a., zasądzając od Cechu Rzemiosł Drzewnych na rzecz skarżącego kwotę 100,- zł, na którą złożyła się kwota uiszczonego wpisu. /-/ Barbara Drzazga/ /-/ Jakub Zieliński/ /- /Edyta Podrazik/