II SAB/Po 68/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Jakub Zieliński Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi Fundacji "X" w W. na bezczynność Rektora Uniwersytetu Medycznego im. [...] w P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Rektora Uniwersytetu Medycznego im. [...] w P. do załatwienia sprawy z wniosku Fundacji "X" w W. z dnia [...] lutego 2013 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku, II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, III. zasądza od Rektora Uniwersytetu Medycznego im. [...] w P. na rzecz skarżącej Fundacji kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarżący Fundacja "X" w W. w dniu 19 lutego 2013 r. złożył do Rektora Uniwersytetu Medycznego w P. wniosek o udostępnienie informacji publicznych. Przedmiotem wniosku były następujące informacje: 1. kopie umów z instytucjami świadczącymi usługi medyczne na terenie nieruchomości należących do Uniwersytetu Medycznego im. [...] w P. (zwanego dalej Uczelnią); 2. kopie zawartych przez Uczelnię umów lub porozumień dotyczących świadczenia usług medycznych dla swoich studentów, doktorantów lub pracowników (odnoszące się do wszystkich wymienionych grup łącznie lub do którejkolwiek z nich); 3. kopie zawartych przez Uczelnię umów lub porozumień dotyczących promowania usług medycznych, informowania o usługach medycznych, udostępniania powierzchni reklamowych podmiotom świadczącym usługi medyczne w: pomieszczeniach uczelni lub na terenie należących do niej nieruchomości lub wśród studentów/doktorantów/pracowników Uczelni. Skarżący wnioskował o przekazanie informacji w formie wydruków poświadczonych podpisem upoważnionego pracownika Uczelni i przesłanie ich pocztą tradycyjną wskazując adres korespondencyjny Fundacji "X". Pismem z dnia 20 marca skarżący otrzymał pismo z Uniwersytetu o treści: Uprzejmie informuję, że zgodnie z opinią Kancelarii Prawnej, współpracującej z Uniwersytetem Medycznym im.[...] w P., Uczelnia nie ma obowiązku udostępniania danych, o które prosicie Państwo w piśmie z 19 lutego 2013 roku. Wobec powyższego stanowiska Skarżący, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność bez uprzedniego składania zażalenia ani też wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący domaga się zobowiązania Rektora Uniwersytetu Medycznego do wykonania wniosku z dnia 19 lutego 20013 r. i zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący argumentował, że podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznej, podejmując decyzję administracyjną o odmowie jej udostępnienia, związany jest regułami postępowania administracyjnego, określającymi jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania. W szczególności winien on uwzględnić interes strony, gdy nie sprzeciwia się temu interes społeczny, winien odpowiednio informować stronę o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania, musi wreszcie w sposób wyczerpujący uzasadnić swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 Kpa. W myśl art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 Ustawy o dostępie do informacji publicznej każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie. Na podst. art. 4 ust. 1 pkt 5 Ustawy obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W związku z powyższym ciąży na nich wynikający z przepisów prawa obowiązek wszczęcia postępowania i podjęcia w nim stosownego rozstrzygnięcia lub stosownej czynności. W ocenie skarżącego czynności takie nie zostały podjęte. Dalej podano, że Uniwersytet Medyczny jest uczelnią publiczną, działa na podstawie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, wykonuje szereg zadań publicznych, dysponuje środkami publicznymi. Organem jednoosobowym uczelni - na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym - jest rektor. Ustawa przypisuje rektorowi szereg kompetencji i zadań - kieruje on uczelnią, odpowiada za realizację zadań publicznych i wydatkowanie środków z budżetu państwa przekazywanych uczelni. W Prawie o szkolnictwie wyższym nie ma przepisów odmiennie regulujących dostęp do informacji publicznej w przypadku uczelni. Uczelnie - zarówno publiczne jak i niepubliczne - powinny udzielać informacji publicznych, gdyż wykonują zadania publiczne i korzystają z majątku publicznego. Takie stanowisko w odniesieniu do uczelni można odnaleźć w licznych wyrokach sądów administracyjnych, np. II SAB/Łd 83/12, II SAB/Gd40/12, II SAB/Gd 42/12, II SAB/Wa 232/12, II SAB/Wa 264/12. Skarżący stoi na stanowisku, że wszystkie informacje, o dostęp do których wystąpił są informacjami publicznymi zgodnie z Ustawą o dostępie do informacji publicznych. Ponadto, w art. 6 Ustawy, wymieniono kategorie informacji, o które wniesiono w piśmie z 19 lutego 2013 r, czyli informacje o podmiotach (art. 6 ust. 1 pkt. 2 Ustawy) i o majątku publicznym (art. 6 ust. 1 pkt. 5 ustawy. Nawet jeśli jakaś z informacji nie należy do przywołanych kategorii, to należy pamiętać, że katalog wskazany w art. 6 Ustawy ma charakter otwarty - stanowi więc jedynie wskazówkę, a nie pełen zbiór możliwych informacji publicznych. Treści umów, o przekazanie których wniesiono dotyczą wydatkowania środków publicznych, dysponowania mieniem publicznym lub realizacji zadań publicznych i podlegają udostępnieniu. Odwołując się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11.09.2012 r. Sygn. I OSK 916/12 skarżący wskazywał, że informacja publiczną jest też treść umów cywilno prawnych dotyczących majątku publicznego. W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu Medycznego w P. nie zgadzając się z zarzutami skargi wniósł o jej oddalenie. Organ nie zgodził się z zarzutem, że pozostaje w bezczynności ponieważ pismem z dnia 20 03.2013 r. Rektor jako organ Uniwersytetu powiadomił skarżącego, że nie jest zobowiązany do udzielania żądanych informacji. Ubocznie w odpowiedzi na skargę wyrażono pogląd, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. Wskazano, że oprócz dotacji z budżetu uczelnia osiąga własne dochody, które nie mają statusu środków publicznych. Informacje o umowach z podmiotami medycznymi działającymi na terenie Uniwersytetu nie dotyczą wykonywanych zadań z zakresu edukacji. Zapytanie o podmioty funkcjonujące na nieruchomościach Uniwersytetu uznano za zapytanie dotyczące jej własnych, nie zaś publicznych nieruchomości i w związku z tym informacja nie podlega udostępnieniu. Analogicznie odnośnie umów dotyczących świadczenia przez Uniwersytet usług medycznych wskazano ,że to nie dotyczy zadań Uniwersytetu w zakresie kształcenia lub dysponowania majątkiem publicznym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne orzekają, w zakresie swojej właściwości, m. in. w zakresie skarg na bezczynność organów, w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 (art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), oceniając postępowanie organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Właściwość Sądu dotyczy zatem niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych. W przypadku skargi na bezczynność organu, przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Dostęp do informacji publicznej został zagwarantowany w art. 61 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.), który stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (ust. 1). Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje m.in. dostęp do dokumentów. Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy, natomiast art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.) stanowi, że każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej (...). Zgodnie z art. 1 ust. 1 powołanej ustawy, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Ustawa o dostępie do informacji publicznej w art. 6 ust. 1 określa w sposób przykładowy zakres przedmiotowy pojęcia informacji publicznej. Katalog ten nie ma charakteru zamkniętego, na co wskazuje użycie przez ustawodawcę zwrotu "w szczególności" i nie stanowi definicji informacji publicznej, która to definicja zawarta jest w art. 1 ust. 1 powołanej ustawy. W rozpoznawanej sprawie należało odpowiedzieć na dwa kluczowe pytania, a mianowicie, czy żądane przez skarżącego informacje stanowią informację publiczną i czy podmiot, do którego skarżący wystąpił, jest podmiotem obowiązanym w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, który stanowi, że obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej (...). Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b), pkt 3 lit. d) i pkt 5 lit. d) i lit. g) powołanej ustawy, udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o organizacji, sposobie przyjmowania i załatwiania spraw, majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5, pochodzącym z zadysponowania majątkiem, o którym mowa w lit. a) - c), oraz pożytkach z tego majątku i jego obciążeniach oraz pomocy publicznej. Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.), przepisy ustawy stosuje się do publicznych i niepublicznych szkół wyższych. W niniejszej sprawie żądane informacje, stanowią informację publiczną i nie ma racji organ prezentując w odpowiedzi na skargę pogląd, że z racji iż Uczelnia ma oprócz dotacji budżetowej także swoje dochody z różnych innych źródeł to informacja w tej części nie jest informacja publiczną. Przeciwnie adresat wniosku o udzielenie informacji publicznej dysponuje majątkiem publicznym, na co wskazują wprost przepisy ustawy o szkolnictwie wyższym ( art. 94, art.95 ust.4, 4a, 5 ,6 i art. 176 ). W konsekwencji Rektor Uniwersytetu zobowiązany jest do rozpoznania wniosku skarżącego zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej. Nie trafny jest pogląd, że pismo Uczelni z dnia 20.03.2013 r. niweluje stan bezczynności organu. W orzecznictwie sądów administracyjnych przesądzone zostało, że udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno- techniczną. Skoro przesądzone zostało, że informacja której domaga się wnioskujący jest informacją publiczną, a podmiot do którego z wnioskiem się zwrócono jest podmiotem zobowiązanym do jej udzielenia, bo tymi informacjami dysponuje, to organ winien podjąć czynności materialno-techniczne dla udzielenia tychże informacji. W sytuacji gdy organ czynności matarialno-technicznych nie podejmuje to pozostaje w bezczynności. W ocenie Sądu orzekającego w okolicznościach niniejszej sprawy nie ma mowy o rażącej bezczynności, ponieważ postępowanie Rektora Uczelni wynika z odmiennej interpretacji obowiązujących przepisów prawa i nie ma charakteru rażącego. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu , na podstawie art. 149 § 1 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.