II SAB/Po 76/12
WyrokWSA w Poznaniu2013-01-24
Skład orzekający: Maria Kwiecińska, Aleksandra Łaskarzewska, Danuta Rzyminiak-Owczarczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorstwo energetyczne będące podmiotem wykonującym zadania publiczne jest zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej dotyczącej decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na nieruchomości oraz czy skarga na bezczynność w tym zakresie jest dopuszczalna bez wcześniejszego wezwania do usunięcia naruszenia prawa?Ratio decidendi
Przedsiębiorstwo energetyczne wykonujące zadania publiczne jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej dotyczącej decyzji administracyjnych związanych z lokalizacją i budową linii elektroenergetycznych. Skarga na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej jest dopuszczalna bez konieczności wcześniejszego wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Organ zobowiązany powinien rozpatrzyć wniosek o udostępnienie informacji publicznej w ustawowym terminie, a brak takiego działania stanowi bezczynność podlegającą kontroli sądu administracyjnego.Stan faktyczny
Wnioskodawcy złożyli wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej decyzji administracyjnych stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na ich nieruchomości. Przedsiębiorstwo energetyczne, do którego skierowano wniosek, nie udostępniło żądanych dokumentów w formie kopii, oferując jedynie możliwość zapoznania się z dokumentacją w siedzibie. Po ponad roku bezczynności wnioskodawcy wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na bezczynność spółki w zakresie udostępnienia informacji publicznej.Rozstrzygnięcie
Uwzględnił skargę i zobowiązał przedsiębiorstwo energetyczne do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od doręczenia akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Stwierdził, że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Zasądził od spółki na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania w kwocie 357 zł.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 24 stycznia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2013 roku sprawy ze skargi I. M. i A. M. na bezczynność A. Sp. z o.o. [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej; I. zobowiązuje A. Sp. z o.o. [...] do załatwienia wniosku I. M. i A. M. z dnia 02 listopada 2011 roku w terminie 14 dni od dnia wpływu do siedziby Spółki akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku tutejszego Sądu, II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, [...],- ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W piśmie z dnia 2 listopada 2011 r. oznaczonym jako "Wezwanie do podjęcia negocjacji", I. i A. M. za pośrednictwem pełnomocnika wnieśli do przedsiębiorstwa energetycznego [...] sp. z o.o. w oparciu o art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. "a" tired pierwszy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej żądanie udostępnienia im wszelkich ewentualnych decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na działce o nr ewid. [...], położonej w Ł., a stanowiących ich własność. Wnieśli również o wyjaśnienie, czy w okresie od dnia budowy urządzeń do dnia obecnego zmieniono położenie urządzeń stanowiących część linii przesyłowej oraz kiedy to nastąpiło.
W odpowiedzi na powyższe, [...] sp. z o.o. w P. - [...], pismem z dnia 24 listopada 2011 r. poinformowała wnioskodawców, że urządzenia posadowione zostały na przedmiotowych nieruchomościach przez przedsiębiorstwo energetyczne po przeprowadzeniu stosownych procedur prawnych, w tym procedur administracyjnych, niezbędnych dla realizacji tego typu inwestycji, według stanu prawnego obowiązującego w okresie realizacji inwestycji, a to oznacza, że [...] sp. z o.o. w sposób legalny i w dobrej wierze korzysta z nieruchomości. Ponadto wskazano, [...] sp z o.o. nie jest organem administracji rządowej ani samorządowej w związku z czym nie jest zobowiązana do udzielenia informacji.
Następnie Pełnomocnik wnioskodawców wniosek ponowił w piśmie z dnia 10 lutego 2012 r.
W piśmie z dnia 5 marca 2012 r. [...] sp. z o.o. [...] podała, że nie przesyła kserokopii dokumentów związanych z lokalizacją oraz zmianą ich położenia, jednak w miarę możliwości udostępni pełnomocnikowi wnioskodawców powyższą dokumentację w siedzibie Spółki, po uprzednim ustaleniu terminu zapoznania się z dokumentacją z pracownikiem Spółki - [...].
Pismem z dnia 17 października 2012 r. I. i A. M., reprezentowani przez pełnomocnika, wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na bezczynność [...] sp. z o.o. w P. [...] poprzez nieudostępnienie informacji publicznej na ich wniosek z dnia 2 listopada 2011 r., przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania. Wnieśli o zobowiązanie wymienionej spółki do udzielenia powyższej informacji i w żądanej formie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi w pierwszej podano, że w przypadku skargi na bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, strona skarżąca nie jest związana jakimkolwiek terminem na jej wniesienie. Skarżący wyjaśnili, iż do dnia wniesienia przedmiotowej skargi nie uzyskali żądanej informacji. Podniesiono, że spółka jest zobowiązana do stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej, bowiem w myśl art. 4 ust. 1 pkt 5, zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej, oprócz władz publicznych, są również inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Wskazano, że pojęcie "zadania publiczne" ma na celu wyeliminowanie elementu podmiotowego oznaczając, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, są "zadaniami publicznymi" i w konsekwencji żądane informacje dotyczą "sprawy publicznej" oraz nakładają obowiązek jej udzielenia.
Wskazano, że skarga na bezczynność zobowiązanego w przedmiocie udzielenie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, bowiem celem ustawy o dostępie do informacji publicznej jest zagwarantowanie wnioskodawcy dostępu do informacji w określonym przez ustawę terminie i Kodeks postępowania administracyjnego nie ma do niej zastosowania, gdyż ustawa o dostępie do informacji zawiera odesłanie do stosowania tegoż kodeksu jedynie w odniesieniu do decyzji o odmowie udzielenia informacji, nie zaś do czynności materialno-technicznej polegającej na jej udzieleniu. Reasumując podano, że skoro skarga na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej zmierza do jak najszybszego rozpatrzenia wniosku, a ustawa nie stawia dodatkowych warunków do jej wniesienia, to może być ona wniesiona do sądu administracyjnego bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa.
W odpowiedzi na skargę [...] sp. z o.o. w P. [...] wniosła o jej oddalenie, ewentualnie umorzenie postępowania. Uzasadniając swe stanowisko Spółka przedstawiła przebieg postępowania, a następnie wskazała, że po zapoznaniu się z przedmiotową skargą dokonano szczegółowej analizy sprawy oraz ponownego badania będących w posiadaniu spółki dokumentów. Podjęte działania doprowadziły do odnalezienia dokumentu stanowiącego podstawę lokalizacji i budowy urządzeń elektroenergetycznych na działce nr [...]. W związku z tym wraz z pismem z dnia 15 listopada 2012 r. skarżącym doręczono decyzję stanowiącą podstawę lokalizacji i budowy ww. urządzeń elektroenergetycznych (decyzja Kierownika Urzędu Miejskiego w C. z dnia [...]1998 r. nr [...]). Spółka podniosła, że udzielona informacja usunęła ewentualny stan bezczynności podmiotu. Jednocześnie Spółka podniosła, że w swoim wcześniejszym piśmie w sprawie poinformował skarżących, iż udostępni posiadane przez siebie dokumenty w siedzibie Spółki. W tym stanie zdaniem spółki wniosek o umorzenie postępowania zasługuje na uwzględnienie.
Ponadto spółka wskazała, że żądanie udostępnienia informacji publicznej w formie doręczenia kopii wszelkich ewentualnych decyzji stanowiących podstawę lokalizacji urządzeń elektroenergetycznych na wskazanej działce, związana była z propozycją podjęcia negocjacji w przedmiocie ustanowienia służebności przesyłu oraz ustalenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie przez spółkę z gruntu skarżących. Świadczy to o zamiarze skarżących nadużycia ustawy o dostępie do informacji publicznej w prywatnym interesie bądź o braku podstaw dla zastosowania tej ustawy. Ponadto, zgodnie z art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej udostępnieniu podlega informacja publiczna m.in. o treści aktów administracyjnych, natomiast w katalogu określonym w tym przepisie nie ma kategorii "wszelkie posiadane dokumenty", co oznacza, że podmiot zobowiązany jest do udostępnienia jedynie takich dokumentów, które po pierwsze mają charakter dokumentu publicznego, a po drugie, które możliwe są do zindywidualizowania. W związku z tym, jako żądania złożonego na podstawie powyższej ustawy nie można oceniać żądania udostępnienia kserokopii "wszelkich ewentualnych decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy opisanych wyżej linii elektroenergetycznych".
Spółka wskazała też, że zgodnie z art. 3 powołanej ustawy prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, a nie prywatnego, podczas gdy okoliczności sprawy, w szczególności uzasadnienie żądania udostępnienia informacji wskazuje jednoznacznie na brak w sprawie warunku koniecznego, a mianowicie interesu publicznego i waloru "sprawy publicznej". Żądane przez skarżących dokumenty dotyczą nie sprawy publicznej, lecz gospodarczych interesów spółki i nie są informacją publiczną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje;
W ocenie Sądu skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. 2012r., poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. rozpatrywanie skarg na bezczynność organów. W takich przypadkach, kontroli poddany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu.
Wyjaśnić na wstępie należy, że skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ponieważ zgodnie z art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), dalej: udip, przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.) stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej, a zatem k.p.a. nie ma zastosowania do pozostałych czynności podejmowanych w trybie ustawy, które mają charakter czynności materialno - technicznych z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Wprawdzie art. 52 § 3 p.p.s.a. stanowi, że warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., jest wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jednak bezczynność nie wchodzi w zakres pojęcia "akty lub czynności", a skoro ustawa nie przewiduje żadnych dodatkowych środków prawnych przeciwko czynnościom podejmowanym przez organy w ramach udzielania informacji publicznej (poza odwołaniem od decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej oraz decyzji o umorzeniu postępowania), należy uznać, że skarga na bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej jest dopuszczalna bez wzywania do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 52 § 3 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006r. sygn. akt I OSK 601/05 LEX nr 236545).
Uwzględniając, iż niniejsza skarga jest dopuszczalna stwierdzić należy, że jej przedmiotem jest bezczynność [...] sp. z o.o. [...] w zakresie udostępnienia skarżącym decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na działce nr [...] w Ł.. Koniecznym do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest zatem ustalenie, czy żądane dokumenty (decyzje) są informacjami publicznymi oraz czy [...] sp. z o.o. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. W niniejszej sprawie należy również ustalić czy działania [...] sp. z o.o. nastąpiły w formie zgodnej z treścią wniosku o udzielenie informacji publicznej, a jeżeli nie, to czy działanie takie znajduje uzasadnienie w materiale dowodowym sprawy.
Pojęcie informacji publicznej określone jest w art. 1 ust. 1 udip, zgodnie z którym informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 udip. Ponieważ sformułowania te nie są zbyt jasne, należy przy ich wykładni kierować się treścią art. 61 Konstytucji RP, przewidującego prawo obywateli do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej i podmiotów wykonujących zadania publiczne. Prawo dostępu do informacji publicznej ma charakter powszechny, bowiem jest przyznane każdemu (art. 2 ust. 1 udip). Nie wymaga się zatem od osoby wykonującej to prawo wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Zgodnie jednak z art. 5 ust. 2 udip, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.
Rozważając przedmiotowy aspekt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 3 września 2007r. sygn. akt IV SAB/Gl 28/07, dostępny na stronie internetowej: http://orzecznia.nsa.gov.pl). W myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 udip, udostępnieniu podlega informacja publiczna m. in. o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Informacją publiczną jest treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich i są nimi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań nawet, jeżeli nie pochodzą wprost od nich. Niezależnie od powyższego, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, to musi się odnosić do sfery faktów.
Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że żądane przez skarżących informacje tj. decyzje stanowiące podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na wskazanej we wniosku działce są informacjami publicznymi w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, a zatem przedmiotowa ustawa znajduje w sprawie zastosowanie. Treść wniosku wskazuje bowiem, że dotyczy on udostępnienia informacji publicznej w postaci dokumentów znajdujących się w aktach sprawy administracyjnej (spraw administracyjnych), prowadzonej przez właściwy organ administracyjny, dotyczącej lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na wskazanych we wniosku nieruchomości. W ocenie Sądu treść wniosku z dnia 2 listopada 2011 r. pozwala na skonkretyzowanie aktów administracyjnych. Skarżący konsekwentnie wskazują bowiem, iż zakresem ich wniosku objęte są decyzje stanowiące podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na działce o nr ewid. [...] położonej w Ł., co stanowi wystarczającą podstawę do skonkretyzowania informacji objętych zakresem wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Należy dodać, że żądanej przez skarżących informacji publicznej – kserokopii decyzji, nie można było uznać za informacje przetworzone. Pojęcie informacji przetworzonej nie jest wprawdzie zdefiniowane w ustawie o dostępie do informacji publicznej, ale w orzecznictwie sądowym pojęcie to jest w przeważającym zakresie definiowane jako taka informacja publiczna, która została opracowana przez podmiot zobowiązany przy użyciu dodatkowych sił i środków, na podstawie kryteriów przez niego wskazanych. Informacja przetworzona będzie więc informacją, która została przygotowana specjalnie dla wnioskodawcy według podanych przez niego kryteriów (np. w formie tabelki). Wykaz taki byłby specjalnie stworzony na potrzeby wnioskodawcy według jego żądania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 lipca 2010 r., II SA/Wa 1942/09). "Przetworzenie" informacji, o jakim mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 udip polega na dokonaniu zmian w jej treści, a nie na odjęciu z jakiegoś dokumentu elementów niezwiązanych z jego treścią (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 30 stycznia 2009 r., II SA/Kr 1258/08, LEX nr 478697). Informacją przetworzoną będzie taka informacja, której podmiot zobowiązany do jej udzielenia nie dysponuje taką "gotową" informacją na dzień złożenia wniosku, ale jej udostępnienie wymaga podjęcia dodatkowych czynności polegających na sięgnięciu np. do dokumentacji źródłowej. Żądana informacja będzie miała charakter informacji przetworzonej, tj. takiej, która co do zasady wymaga dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych. Musi więc istnieć informacja źródłowa, podstawowa (prosta), której wykorzystanie w postaci zestawienia, obliczenia, itd. spowoduje powstanie informacji nowej już niejako "przetworzonej" (tak też WSA w Warszawie w wyroku z dnia 22 lutego 2006 r., II SA/Wa 1721/05).
Niewątpliwie w piśmie skarżących z dnia 1 sierpnia 2011 r., w którym powołują się oni na treść art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit.a tired pierwsze udip i w którym domagają się "kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych przebiegających na działce o nr ewid. [...] położonej w Ł." zawarty został wniosek o udostępnienie informacji publicznej, a przekazanie kserokopii opisanych wyżej decyzji ma charakter udzielenia informacji publicznej. W ocenie Sądu sporządzenie kopii określonych konkretnych dokumentów ma charakter informacji publicznej i nie powinno być zaliczane do informacji przetworzonej z tego względu, że ich sporządzenie nie prowadzi do powstania nowych informacji, składających się z cząstkowych informacji prostych. Niewątpliwie decyzje stanowiące podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych są dokumentami, w których posiadaniu pozostaje inwestor, a jeżeli inwestorem jest podmiot realizujący zadania publiczne, to i decyzje te służą realizowaniu zadań publicznych przez taki podmiot. Z tego względu dostęp do tego dokumentu należy traktować jako dostęp do informacji publicznej.
Odnosząc się do podmiotowego aspektu niniejszej sprawy należy stwierdzić, że kwestia statusu prawnego przedsiębiorstwa energetycznego w kontekście ustaleń, czy przedsiębiorstwo takie jest podmiotem obowiązanym do udzielania informacji publicznej była badana w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Z treści art. 4 ust. 1 udip wynika, że obowiązek udostępnienia informacji publicznej nałożony został na "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne". Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w całości pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r., I OSK 851/10 (publ. LEX nr 737513), że termin "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od terminu "zadań władzy publicznej" (art. 61 Konstytucji RP). Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyrażone unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne" użyte w art. 4 udip zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej" użytego w art. 61 Konstytucji RP ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego wymienia art. 9c ust. 3 Prawa energetycznego i z pewnością działalność przedsiębiorstwa energetycznego w tym zakresie dotyczy spraw publicznych w rozumieniu art. 4 udip. Jednak dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP, są "zadaniami publicznymi" i jedynie działalność przedsiębiorstwa energetycznego niemieszcząca się w katalogu wymienionym w art. 9c ust. 3 Prawa energetycznego, jeżeli dotyczy "sprawy publicznej", nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy. O obowiązku udostępniania przez przedsiębiorstwa energetyczne żądanej informacji decyduje zatem to, czy dotyczy ona "sprawy publicznej" w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej".
Nie budzi zatem wątpliwości, że przedsiębiorstwo energetyczne Enea Operator sp. z o.o. jest podmiotem obowiązanym do udzielania informacji publicznych.
Uznając, że decyzje stanowiące podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na działce wskazanej we wniosku stanowią informację publiczną, a [...] sp. z o.o. będąca przedsiębiorstwem energetycznym wykonującym zadania publiczne jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, ustalić należy, czy działania podjęte przez podmiot zobowiązany nastąpiły w formie adekwatnej do wskazanej przez skarżących.
Wniosek skarżących z dnia 2 listopada 2011 r. zainicjował postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej. Postępowanie to zostało uregulowane przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Postępowanie to ma charakter postępowania administracyjnego, które obejmuje zarówno postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej, jak i postępowanie w sprawie odmowy udzielenia takiej informacji. Okoliczność, że tylko odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 udip następują w drodze decyzji, do których stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (art. 16 ust. 1 i 2 udip), nie uprawnia do twierdzenia, że pierwszy etap postępowania w sprawie udzielenia informacji publicznej, tj. do momentu wszczęcia postępowania w sprawie jej odmowy, nie ma charakteru postępowania administracyjnego. W doktrynie wskazuje się zasadnie, że artykuł 16 udip wprowadza regulację drugiego, obok postępowania w sprawie udostępnienia informacji, postępowania administracyjnego: postępowania w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Jest ono wszczynane z urzędu przez podmiot, który był adresatem wniosku złożonego na podstawie art. 10 udip i stanowi kontynuację postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej (zob.: M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 59-60, M. Kłaczyński, S. Szuster, Komentarz do art.16 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej- Dz.U.01.112.1198, LEX 2003). Postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej jest zatem postępowaniem administracyjnym, uregulowanym zasadniczo przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej, do którego – w określonym zakresie mają również zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Nie jest zasadne stanowisko, że postępowaniem administracyjnym można nazwać jedynie takie postępowanie, o jakim mowa w art. 1 i 2 k.p.a. Przepisy art. 1 i 2 k.p.a. wskazują na postępowania, w których ma zastosowanie kodeks postępowania administracyjnego, z czego nie można wyprowadzać wniosku, że są to jedyne postępowania administracyjne. Jako przykład można wskazać, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem i poglądami doktryny postępowanie w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ma charakter postępowania administracyjnego, do którego nie mają zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Podobnie, do postępowań administracyjnych w sprawach podatkowych nie stosuje się kodeksu postępowania administracyjnego.
Powyższe oznacza, że [...] sp. z o.o. [...] powinna zakończyć wszczęte z wniosku z dnia 2 listopada 2011 r. postępowanie w sposób przewidziany prawem, tj. zasadniczo albo udzielić informacji publicznej albo wydać decyzję o jej odmowie bądź też w razie uznania, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej – udzielić wnioskodawcom odpowiedzi w formie zwykłego pisma.
Z treści pism z dnia 24 listopada 2011 r. i 5 marca 2012 r. adresowanych do pełnomocnika skarżących nie wynika, aby [...] sp. z o.o. [...] dokonała kwalifikacji wniosku skarżących z punktu widzenia oceny, czy obejmuje on żądanie udzielenia informacji publicznej. Podmiot zobowiązany w piśmie z dnia 24 listopada 2011 r. poza ustosunkowaniem się do kwestii roszczenia odszkodowawczego z tytułu korzystania z nieruchomości pod urządzeniami elektroenergetycznymi, ograniczył się do wskazania, że nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, o które wnioskują skarżący. Z kolei w piśmie z dnia 5 marca 2012 r. Spółka podała, że nie udostępni w żądanej formie (przesłanie kserokopii) dokumentów związanych z lokalizacją oraz zmianą położenia urządzeń elektroenergetycznych w m. Ł. dz. nr [...], jednocześnie wskazując, że w miarę możliwości udostępni pełnomocnikowi wnioskodawców powyższą dokumentację w siedzibie Spółki, po uprzednim pisemnym ustaleniu terminu.
Dodać należy, że nie można też uznać, by wraz z pismem z dnia 15 listopada 2012 r. (a więc już po wniesieniu skargi do Sądu) skierowanym przez Spółkę do pełnomocnika skarżących i dołączoną do niego decyzją doszło do załatwienia sprawy z wniosku skarżących z dnia 2 listopada 2011 r. W piśmie tym [...] sp. z o.o. podała, że po szczegółowej analizie obowiązków wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej informuje, że w zasobach dokumentacyjnych Spółki odnaleziono dokument, który można zidentyfikować wprost jako wnioskowana decyzja stanowiąca podstawę lokalizacji i budowy urządzeń i linii elektroenergetycznych przebiegających przez działkę nr [...], położonej w m. Ł.. W załączeniu Spółka doręczyła decyzję Kierownika Urzędu Miejskiego w C. z dnia [...] 1998 r. nr [...]. Zważyć jednak należy, że przedmiotem tejże doręczonej wnioskodawcom decyzji nie jest lokalizacja i budowa linii elektroenergetycznych na wskazanej działce, lecz zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie skarżącym pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wraz z przyłączami, przy czym z treści tego dokumentu nie wynika, czy decyzja obejmowała również budowę przyłącza energetycznego. Przypomnieć należy zaś, że żądanie skarżących zawarte we wniosku z dnia 2 listopada 2011 r. obejmowało udostępnienie kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych i słupów dla tych linii na działce nr [...] w Ł..
W rozpatrywanym przypadku żądaniem udostępnienia informacji objęto również informacje dotyczące roku budowy oraz lokalizacji spornych linii energetycznych. Udzielona odpowiedź kwestii tych nie wyjaśnia. Co prawda w skardze pełnomocnik skarżących w tym zakresie zarzutów nie formułuje, zauważyć jednakże należy, że Spółka zobowiązana była odnieść się do wszystkich żądań zawartych w piśmie inicjującym postepowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej.
W tym stanie rzeczy nie można uznać, by odpowiedź Spółki udzielona pismem z dnia 15 listopada 2012 r. dotyczyła treści wniosku skarżących złożonego w niniejszej sprawie. Podmiot zobowiązany powinien był zatem albo udostępnić żądaną informację, albo wydać decyzję o jej odmowie, jeżeli istniałyby ku temu podstawy prawne, ewentualnie pisemnie odpowiedzieć, że informacji żądanej nie posiada. Kierowane do pełnomocnika skarżących pisma nie spełniają tych wymogów.
Dodać należy, że informacja podana wraz z pismem z dnia 15 listopada 2012r. przeczy w istocie informacji udzielonej, choć niezgodnie z żądaniem skarżących, w piśmie z dnia 5 marca 2011 r. Powyższej okoliczności nie wyjaśniono w odpowiedzi na skargę. Wskazano w niej jedynie w jednym z akapitów, że do skarżących została skierowana w dniu 15 listopada 2012 r. informacja, że odnaleziono dokument stanowiący podstawę lokalizacji i budowy ww. urządzeń elektroenergetycznych. W rezultacie Spółka stwierdziła, iż uznaje z uwagi na tę okoliczność, że udzielona informacja usunęła ewentualny stan jej bezczynności. Spółka nie odniosła się przy tym do kwestii różnicy w treści wniosku i odpowiedzi udzielonej w piśmie z 15 listopada 2012 r. Powyższe nie pozwala uznać działania [...] w niniejszej sprawie za zgodne z przepisami ustawy.
Oznacza to, że [...] sp. z o.o. [...] do dnia rozprawy przed sądem administracyjnym nie zakończył postępowania zainicjowanego wnioskiem z dnia 2 listopada 2011 r. w żadnej z prawem przewidzianych form. Należy zatem stwierdzić, że podmiot ten pozostaje w bezczynności w kwestii rozpatrzenia przedmiotowego wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Skoro wniosek strony skarżącej nie został załatwiony w sposób wskazany w ustawie, zaś bezczynność nie ustała także po wniesieniu skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie I. sentencji wyroku, biorąc za podstawę art. 149 § 1 p.p.s.a., tj. uwzględnił skargę zobowiązując [...] sp. z o.o. [...] do załatwienia wniosku z dnia 2 listopada 2011 r. w terminie 14 dni od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem.
Odnosząc się zatem do kwestii, czy w niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa w zwłoce co do udostępnienia przez podmiot do tego zobowiązany żądanych przez skarżących informacji publicznej Sąd uznał, że naruszenie prawa w tym zakresie nie miało charakteru rażącego. Wprawdzie należy zauważyć, że wniosek skarżących z dnia 2 listopada 2011 r. powinien zostać rozpatrzony w ustawowym terminie wynoszącym co do zasady 14 dni (a maksymalnie i wyjątkowo 2 miesiące – art. 13 udip), to bezczynność [...] sp. z o.o. trwająca przeszło rok wynikała z przekonania spółki, że udzielając stronie odpowiedzi pismem z dnia 24 listopada 2011 r., iż nie uznaje się za zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej, a następnie pismem z dnia 5 marca 2012 r., iż w miarę możliwości umożliwi zapoznanie się z żądaną informacją w siedzibie Spółki, załatwił sprawę zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ponadto dostrzec należy, iż regulacje dotyczące udostępnienia informacji publicznej budzą wielokrotnie wątpliwości interpretacyjne, a zachowanie adresata wniosku w kontrolowanej sprawie świadczyło o błędnym interpretowaniu prawa i nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych na niego mocą ustawy o dostępie do informacji publicznej. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 149 § 1 zd. drugie p.p.s.a. orzekł jak w punkcie II. sentencji wyroku.
Na podstawie zaś art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 2 ust. 1 i 2, § 3 ust. 1 i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) Sąd zasądził od [...] sp. z o.o. [...] na rzecz skarżących kwotę 357 zł (100 zł – wpis od skargi, 240 zł – wynagrodzenie pełnomocnika i 17 zł – kwota opłaty skarbowej od pełnomocnictwa) tytułem zwrotu kosztów postępowania (punkt III. sentencji wyroku).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło