II SAB/Po 87/03

PostanowienieWSA w Poznaniu2004-01-16

Skład orzekający: Rafał Batorowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu dotycząca uregulowania stanu prawnego nieruchomości, gdzie nieruchomość jest użytkowana bez tytułu prawnego, może być rozpoznana przez sąd administracyjny, jeśli żądanie strony nie odnosi się do konkretnej instytucji z zakresu administracji publicznej, a urząd gminy nie jest organem administracji publicznej?
Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu przysługuje jedynie w sprawach z zakresu administracji publicznej. W sytuacji, gdy żądanie strony dotyczy uregulowania stanu prawnego nieruchomości użytkowanej bez tytułu prawnego, a urząd gminy nie jest organem administracji publicznej, skarga taka podlega odrzuceniu. Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw cywilnoprawnych, takich jak sprzedaż, zamiana nieruchomości czy wykup, nawet jeśli dotyczą one sytuacji faktycznych związanych z administracją publiczną.
Stan faktyczny
R. P. złożył skargę na bezczynność Urzędu Miasta i Gminy w S. w sprawie uregulowania stanu prawnego nieruchomości, która była użytkowana przez urząd bez tytułu prawnego od 1987 r. Urząd Miasta i Gminy w S. wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że wniosek skarżącego dotyczy spraw cywilnoprawnych, a nie administracyjnych. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Batorowicz po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2004 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. P. w przedmiocie uregulowania stanu prawnego nieruchomości; postanawia: odrzucić skargę /-/R.Batorowicz, R. P. wniósł skargę na bezczynność podmiotu określonego jako Urząd Miasta i Gminy w S. podnosząc, że w dniu [...] stycznia 2003 r. złożył wniosek o uregulowanie stanu prawnego nieruchomości o powierzchni [...] ha położonej w S. G. (działka nr [...]), która to nieruchomość miała zostać zajęta w 1987 r. przez Miasta i Gminę S. bez tytułu prawnego, po czym przeznaczona na ogrody działkowo - rekreacyjne. Miasto i Gmina S. wniosło o odrzucenie skargi wywodząc, że przedmiot wniosku nie odpowiadał pojęciu sprawy administracyjnej. Podnosiło w szczególności, że wniosek dotyczyć mógł jedynie instytucji cywilnoprawnych z art. 231 § 2 kc względnie wykupu nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych (Dz. U. z 1996 r. nr 85, poz. 390 ze zm.). Kwestionowało natomiast możność wiązania wniosku z instytucją zgłaszania wywłaszczenia. Dołączony do odpowiedzi na skargę materiał dowodowy i bezsporne okoliczności wskazywały, że Miasto i Gmina S. użytkuje nieruchomość skarżącego bez tytułu prawnego uiszczając wynagrodzenie z tego tytułu. Na nieruchomości tej urządzono ogrody działkowe. W 1995 r. proponowano poprzednikowi prawnemu skarżącego zamianę nieruchomości, do czego jednak nie doszło. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jak wynika z art. 3 § 2 pkt 1 - 4 i pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) skarga na bezczynność organów przysługuje jedynie wtedy gdy zarzut bezczynności dotyczy sprawy, w której wydawane są akty lub dokonywane są czynności z zakresu administracji publicznej. Równocześnie z art. 61 § 1 kpa wyprowadzić należy wniosek, że przedmiot postępowania innego niż wszczynane z urzędu określa żądanie strony. W sprawie niniejszej skarżący niezwykle ogólnikowo określił przedmiot żądania jako dotyczący "uregulowania stanu prawnego nieruchomości" nie odnosząc się do żadnej instytucji należącej do właściwości administracji publicznej. Okoliczności faktyczne oraz stan prawny związany z użytkowaniem nieruchomości bez tytułu prawnego sprawiały, że żądanie rozumieć należało jako zaproszenie do rokowań zmierzających do nabycia własności nieruchomości poprzez umowę sprzedaży lub zamiany względnie przeniesienia własności za wynagrodzeniem w trybie art. 231 § 2 kc. Te bowiem instytucje z zakresu prawa cywilnego odpowiadały istocie żądania "uregulowania stanu prawnego" w sytuacji użytkowania nieruchomości bez tytułu prawnego i to pod ogrody działkowe (art. 7 ustawy o pracowniczych ogrodach działkowych). Podkreślenia wymagało, że skarżący reprezentowany był w postępowaniu przez doświadczonego adwokata co przemawiało za odczytywaniem wniosku zgodnie z jego rzeczywistą treścią i sprzeciwiało się korzystaniu z art. 64 § 2 kpa. Z tej też przyczyny nie sposób było doszukiwać się elementu dotyczącego ewentualności odwoływania się do trybu wywłaszczeniowego stanowiącego instytucję dalece specyficzną. Trudno było przy tym przyjąć by podmiot reprezentowany przez adwokata skierował żądanie wywłaszczenia do niewłaściwego organu - art. 4 pkt 9 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. nr 46, poz. 543). Niezależnie od powyższego stwierdzić należało, że podmiot, któremu zarzucono bezczynność, to jest urząd gminy, nie stanowi organu administracji publicznej - art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 159 ze zm.), wobec czego czynności tego podmiotu nie odpowiadają pojęciu sprawy administracyjnej. Z wymienionych powodów odrzucono skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/R.Batorowicz KB/

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło