II SAB/Po 90/17

WyrokWSA w Poznaniu2017-06-07

Skład orzekający: Elwira Brychcy, Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Tomasz Świstak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Burmistrz Miasta i Gminy pozostawał w bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej daty wszczęcia i zakończenia postępowania podatkowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Burmistrz Miasta i Gminy dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, ponieważ nie udostępnił żądanych informacji ani nie wydał decyzji o odmowie ich udzielenia w ustawowym terminie. Informacje dotyczące daty wszczęcia i zakończenia postępowania podatkowego zostały uznane za informacje publiczne. Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni, jednocześnie stwierdzając, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Stan faktyczny
A. K. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej daty wszczęcia i zakończenia postępowania podatkowego wobec J. W. Burmistrz Miasta i Gminy uznał, że żądane informacje nie mają charakteru informacji publicznych. W odpowiedzi na skargę Burmistrz argumentował, że informacje te są objęte tajemnicą skarbową. A. K. wniósł skargę na bezczynność organu, zarzucając naruszenie przepisów o dostępie do informacji publicznej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zobowiązał Burmistrza Miasta i Gminy do rozpoznania wniosku skarżącego w terminie 14 dni, stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oraz zasądził od Burmistrza na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi A. K. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej; I. zobowiązuje Burmistrza Miasta i Gminy do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] marca 2017 r. w trybie przewidzianym przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w terminie 14 (czternastu) dni od daty zwrotu akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem, II. stwierdza, że bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Burmistrza Miasta i Gminy na rzecz skarżącego kwotę [...]- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. Pismem z dnia [...] listopada 2016 r. A. K. zwrócił się do Burmistrza Miasta i Gminy z pytaniem, na jakim etapie jest postępowanie administracyjne wszczęte przez organ wobec J. W. w sprawie uszczuplenia przez nią danin publicznoprawnych na rzecz W. w związku z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą. W treści pisma wyjaśnił, że w dniu [...] sierpnia 2016 r. zawiadomił organ o świadczeniu przez J. W. na terenie W. usług wynajmu pokoi i domków letniskowych, z jednoczesnym zaniechaniem przez nią obowiązków prawnych polegających m.in. na rejestracji działalności gospodarczej i uiszczaniu odpowiednich danin publicznoprawnych na rzecz W.. Zaniechanie wykonania powyższych obowiązków skutkuje m.in. umniejszeniem należności publicznoprawnych. W odpowiedzi z dnia [...] grudnia 2016 r. Burmistrz Miasta i Gminy poinformował, że postępowanie administracyjne w sprawie podatku od nieruchomości zostało wszczęte. Dalej organ wskazał, że A. K. nie jest stroną postępowania, co jest równoznaczne z brakiem obowiązku informowania go o przebiegu postępowania. Pismem z dnia [...] marca 2017 r. A. K. zwrócił się do Burmistrza W. z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w zakresie daty wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie podatku od nieruchomości, dotyczącego części nieruchomości położonej w S. (teren Ośrodka Wypoczynkowego), będącej w posiadaniu J. W. oraz odpowiedzi na pytanie czy postępowanie powyższe zostało zakończone, a jeśli tak to wskazanie daty jego zakończenia. W uzasadnieniu wnioskodawca przytoczył treść art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej z dnia 6 września 2001 r. (tj. z dnia 13 października 2016 r., Dz. U. z 2016 r. poz. 1764 ze zm.) oraz podniósł, że akta postępowań prowadzonych przez organy administracji są informacją publiczną, ponieważ odnoszą się do działań organów publicznych. Przyjąć więc należy, że co do zasady każdy zainteresowany ma prawo dostępu do akt postępowania administracyjnego, chyba że informacje te podlegają ochronie na mocy odrębnych przepisów. Stwierdził, że ochronie tej nie podlega informacja o samej dacie wszczęcia postępowania w sprawie oraz o jego ewentualnym zakończeniu. Organ jest bowiem zobowiązany do informowania o swojej działalności i podejmowanych przez siebie czynnościach, także w sprawach indywidualnych. Argumentował, że informacja o dacie wszczęcia postępowania i jego ewentualnym zakończeniu nie stanowi również naruszenia prawa do prywatności J. W., zwłaszcza że organ poinformował już o samym fakcie wszczęcia takiego postępowania. Podkreślił, że jest to jedynie informacja o sposobie i terminie działania organów, do której każdy obywatel ma prawo. Burmistrz Miasta i Gminy zajmując odpowiadając na powyższy wniosek pismem z dnia [...] marca 2017 r. przywołał art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Wskazał, że prawo do uzyskania informacji publicznej obejmuje również uzyskanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Warunkiem udzielenia żądanej informacji jest ustalenie czy dana informacja jest informacja publiczną. Organ uznał, że charakter żądanych informacji zawartych we wniosku o udostępnienie informacji publicznej w zakresie realizowanego przez Gminę i Miasto W. postępowania administracyjnego w sprawie podatku od nieruchomości, dotyczących działalności prowadzonej przez J. W., nie pozwala na stwierdzenie, iż informacje te są publicznymi. Pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. A. K. wniósł do wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy. Jako podstawę prawną skargi jej autor wskazał art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4, art. 50 § 1 i art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. z dnia 10 maja 2016 r., Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zarzucił organowi naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP i art. 4 ust 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (tj. z dnia 13 października 2016 r.; Dz. U. z 2016 r. poz. 1764 ze zm.) i wniósł o zobowiązanie Burmistrza Miasta i Gminy do rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku. W uzasadnieniu skarżący streścił stan sprawy oraz przedstawił swój pogląd, zgodnie z którym informacja o wszczęciu postępowania (która została mu udzielona w piśmie z dnia [...] grudnia 2016 r. i w piśmie z dnia [...] lutego 2017 r.) oraz informacja o dacie wszczęcia tego postępowania i dacie jego ewentualnego zakończenia są informacjami publicznymi w rozumieniu art 1 ust. 1 oraz art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wskazał na orzecznictwo, zgodnie z którym pod pojęciem informacji o sprawie publicznej należy rozumieć każdą czynność i każde działanie organu władzy publicznej w sferze prawa administracyjnego, czy w sferze prawa cywilnego. Informacją taką są zarówno treści dokumentów bezpośrednio wytworzonych przez organ, jak i te, których organ używa przy realizacji przewidzianych prawem zadań, a także te, które tylko w części dotyczą organu, nawet gdy nie pochodzą wprost od niego. Istotne jest bowiem, iż organ używa ich do zrealizowania powierzonych prawem zadań. Wskazał, że decyzja o wszczęciu postępowania po odpowiednim usunięciu z niej danych podlegających ochronie, traci bowiem swój indywidualny charakter i podlega ujawnieniu jako informacja publiczna - jest bowiem ważną informacją o sposobie działania organu administracji oraz o treści i formie podejmowanych przez ten organ rozstrzygnięć. Co więcej, w orzecznictwie utrwalony jest też pogląd, że akta sprawy administracyjnej jako odnoszące się do działania podmiotów publicznych, stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Powołał się także na art. 61 Konstytucji RP, zgodnie z którym obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne (ust. 1), a jednym z przejawów prawa jest dostęp do dokumentów (ust. 2). Wskazał także, że otrzymując informację o datach wszczęcia i zakończenia postępowania może kontrolować działalność organu. Uznał, że Burmistrz dopuścił się bezczynności w zakresie złożonego przeze niego wniosku z dnia [...] marca 2017 r., ponieważ w terminie 14 dni nie udostępnił żądanych informacji. W odpowiedzi na skargę Burmistrz wniósł o oddalenie skargi. Organ nie zgodził się zarzutem skargi o pozostawanie przez organ w bezczynności. Na poparcie powyższego przytoczył daty korespondencji wymienionej między organem a skarżącym oraz podkreślił, że wnioskowane informacje są objęte tajemnicą skarbową. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej zwana P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a P.p.s.a. Oznacza to, że w sprawach indywidualnych, w których wydawane są decyzje oraz postanowienia, jak też w sprawach, w których wydawane są inne akty z zakresu administracji publicznej albo podejmowane czynności materialnotechniczne - możliwe jest zaskarżenie braku działania wymaganego od organu administracji. W przypadku skargi na bezczynność przedmiotem kontroli nie jest bowiem określony akt lub czynność organu administracji publicznej, lecz obowiązek ich wydania w ustawowym terminie. Z kolei w myśl art. 149 § 1 i § 1a P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności albo stwierdzenia bądź uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, a nadto rozstrzyga w kwestii, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności wynikającej z przepisów prawa, przez zobowiązany do tego organ. Uwzględniając skargę na bezczynność Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. W myśl art. 149 P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd oddala natomiast skargę w przypadku stwierdzenia, że na dzień jej wniesienia organ nie pozostawał w bezczynności. W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu była bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy w sprawie dotyczącej sposobu rozpatrzenia wniosku skarżącego, złożonego w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198, ze zm., dalej jako u.d.i.p.), a dotyczącego udostępnienia informacji o datach wszczęcia i zakończenia przez ten organ postępowania wobec J. W. w sprawie należnego podatku od nieruchomości. Oceniając w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi, wskazać trzeba, że wniesienie skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie zostało przez ustawodawcę ograniczone terminem, jak również nie musi być poprzedzone żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, czy też wezwaniem wskazanym w art. 52 § 3 P.p.s.a. Stąd też Sąd uznał, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie była dopuszczalna i mogła podlegać merytorycznemu rozpoznaniu. Dalej zauważyć trzeba, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (T. Woś, H. Krysiak - Molczyk i M. Romańska. Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wydawnictwo Prawnicze "Lexis-Nexis", Warszawa 2005, str. 86). Wniesienie skargi na "milczenie władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydawnictwo "Lexis – Nexis", Warszawa 2006, str. 37). Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. W przypadku dostępu do informacji publicznej bezczynność może wystąpić wówczas, gdy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy i jednocześnie żądanie jej udzielenia skierowane jest do podmiotu zobowiązanego w ustawie do udostępniania informacji publicznych. Jej zaistnienie związane jest przy tym z brakiem podjęcia przez zobowiązany organ czynności ostatecznie zmierzających do rozpoznania wniosku. Przy czym należy mieć na uwadze, że nawet jeśli wnioskowane informacje publiczne nie mogą zostać ujawnione ze względu na ochronę wyrażoną w innych przepisach prawa, organ zobowiązany jest wydać decyzję o odmowie udzielenia informacji publicznej. W świetle art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy nie budzi wątpliwości, co zresztą nie było kwestionowane w niniejszej sprawie, że Burmistrz Miasta i Gminy, jako organ władzy publicznej jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Jednakże aby stwierdzić, czy Burmistrz Miasta i Gminy jako podmiot zobowiązany w sprawie udostępnienia informacji publicznej pozostaje w bezczynności, niezbędne jest jednocześnie dokonanie oceny tego, czy żądana przez skarżącego informacja stanowi informację publiczną. W przypadku ustalenia, że wnioskowana przez skarżącego informacja posiada walor informacji publicznej organ zobowiązany byłby do rozpoznania wniosku skarżącego w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej i związany byłby regulacjami prawnymi wynikającymi z tego aktu. Odnosząc się do powyższego zagadnienia zauważyć należy, iż pojęcie informacji publicznej określone jest w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Informacją publiczną jest zatem każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 września 2007 r., sygn. IV SAB/Gl 28/07, dostępny w CBOSA). Jednocześnie art. 3 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego oraz wglądu do dokumentów urzędowych. Dalej wskazać należy, iż pomocnym dla określenia zakresu pojęcia informacji publicznej może być także, art. 6 ust. 1 u.d.i.p. stanowiący, że udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o: 1) polityce wewnętrznej i zagranicznej, w tym o: a) zamierzeniach działań władzy ustawodawczej oraz wykonawczej, b) projektowaniu aktów normatywnych, c) programach w zakresie realizacji zadań publicznych, sposobie ich realizacji, wykonywaniu i skutkach realizacji tych zadań; 2) podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o: a) statusie prawnym lub formie prawnej, b) organizacji, c) przedmiocie działalności i kompetencjach, d) organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach, e) strukturze własnościowej podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3-5, f) majątku, którym dysponują; 3) zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o: a) trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych, b) trybie działania państwowych osób prawnych i osób prawnych samorządu terytorialnego w zakresie wykonywania zadań publicznych i ich działalności w ramach gospodarki budżetowej i pozabudżetowej, c) sposobach stanowienia aktów publicznoprawnych, d) sposobach przyjmowania i załatwiania spraw, e) stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania, f) prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych, g) naborze kandydatów do zatrudnienia na wolne stanowiska, w zakresie określonym w przepisach odrębnych, h) konkursie na wyższe stanowisko w służbie cywilnej, w zakresie określonym w przepisach odrębnych; 4) danych publicznych, w tym: a) treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: - treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, - dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających, – treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu, b) stanowiska w sprawach publicznych zajęte przez organy władzy publicznej i przez funkcjonariuszy publicznych w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, c) treść innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej, d) informacja o stanie państwa, samorządów i ich jednostek organizacyjnych; 5) majątku publicznym, w tym o: a) majątku Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych, b) innych prawach majątkowych przysługujących państwu i jego długach, c) majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządów zawodowych i gospodarczych oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego, a także kas chorych, d) majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5, pochodzącym z zadysponowania majątkiem, o którym mowa w lit. a-c, oraz pożytkach z tego majątku i jego obciążeniach, e) dochodach i stratach spółek handlowych, w których podmioty, o których mowa w lit. a-c, mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów Kodeksu spółek handlowych, oraz dysponowaniu tymi dochodami i sposobie pokrywania strat, f) długu publicznym, g) pomocy publicznej, h) ciężarach publicznych. Pamiętać przy tym należy, iż sposób sformułowania powyższego przepisu i użycie w nim zwrotu, że "udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o (...)" jednoznacznie wskazuje, iż zawarte w nim wyliczenie nie ma charakteru enumeratywnego, a jedynie przykładowy. Inaczej rzecz ujmując każda informacja wprost wskazana w tym przepisie niewątpliwie stanowi informację publiczną, jednocześnie brak wskazania w nim określonego rodzaju informacji nie przesądza o tym, iż pozbawiona jest ono przymiotu bycia informacja publiczną, a jedynie powoduje konieczność jej oceny pod kątem art. 1 ust. 1 u.d.i.p. oraz art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, celem zweryfikowania czy jest ona informacją o sprawach publicznych, względnie informacją o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Przypomnieć należy, że skarżący zażądał informacji o dacie wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie ustalenia wysokości podatku od konkretnej nieruchomości należącej do określonej osoby fizycznej, informacji czy postępowanie to zostało zakończone, a jeśli tak to wskazania daty jego zakończenia. Zestawiając treść żądania skarżącego z przywołanymi wyżej przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej nie budzi wątpliwości Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę, iż wszystkie żądane informacje posiadały przymiot bycia informacjami publicznymi w rozumieniu przepisów tej ustawy, albowiem dotyczyły szeroko rozumianych informacji o ciężarach publicznych i oraz treści aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć wydawanych w związku z postępowaniami prowadzonymi w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości (por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Opolu z dnia 2 czerwca 2013 r., sygn. II SA/Op 52/13 i w Poznaniu z dnia 13 kwietnia 2016 r., sygn. II SA/Po 123/16 – dostępne w CBOSA). Co za tym idzie do rozpatrzenia wniosku skarżącego winien zostać zastosowany tryb postępowania przewidziany w u.d.i.p. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej na wniosek winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy. Ustawa nie przewiduje żadnej szczególnej formy udzielenia informacji publicznej na wniosek, stąd jej udostępnienie ma formę czynności materialno-technicznej. Jednocześnie jednak w art. 16 ust. 1 ustawy dla odmowy udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 ustawy przewidziana została forma decyzji. Przypomnieć w tym miejscu należy, że warunkiem istnienia obowiązku udostępnienia informacji publicznej przez organ władzy publicznej jest jej posiadanie (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Odmowa udostępnienia informacji ma charakter aktu woli, co oznacza, iż odmówić można wyłącznie udostępnienia informacji, którą podmiot zobowiązany posiada, jeżeli zaś adresat wniosku nie dysponuje żądanymi informacjami publicznymi, nie wydaje wówczas decyzji odmownej, lecz jego obowiązkiem jest udzielenie wnioskodawcy pisemnej informacji o ich nieposiadaniu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 851/09, LEX nr 586432 oraz z dnia 27 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 156/12, LEX nr 1264575 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 stycznia 2017 r., sygn. II SA/Po 102/16 dostępny w CBOSA). Na tej też podstawie przyjąć należy, że bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej wystąpi wówczas, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot, będący w jej posiadaniu, nie podejmuje w przewidzianym w ustawie terminie odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia, bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy. Dla stwierdzenia bezczynności nie mają znaczenia okoliczności, z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną czy też niezawinioną opieszałością organu. Bezczynność zaistnieje zarówno wtedy, gdy nie zostanie dotrzymany termin załatwienia sprawy, jak i w razie odmowy podjęcia określonego działania, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby podmiot mylnie sądził, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej lub innego aktu czy czynności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 675/15 dostępny w CBOSA). Podsumowując stwierdzić należy, iż zarówno informacja co do daty wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie podatku od nieruchomości należnego od J. W. oraz co do biegu tegoż postępowania i daty jego zakończenia stanowiły informacje o charakterze informacji publicznej. Powyższe przyznał pośrednio w odpowiedzi na skargę organ, wskazując odmiennie niż w piśmie z dnia [...] marca 2017 r., że przesłanką odpowiedzi negatywnej udzielonej wnioskodawcy było objęcie żądanych informacji tajemnicą skarbową, a nie brak charakteru informacji publicznych. Powyższe oznacza, że w wymaganym terminie, wynikającym z art. 13 ustawy, organ nie rozpoznał złożonego wniosku w sposób przewidziany prawem, gdyż nie ani nie udostępnił żądanej informacji, jak też nie wydał decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej. Uznać tym samym należało, że organ ten dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, który to stan nie ustał do daty wyrokowania. Wobec tego, że bezczynność nie ustała do daty wyrokowania, w sprawie konieczne stało się zobowiązanie organu do wydania aktu lub dokonania czynności załatwiających wniosek skarżącego, w trybie przewidzianym przepisami ustawy, o czym na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzeczono, w punkcie I wyroku. Podkreślić w tym miejscu należy, że w wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność Sąd nie może określić sposobu rozpoznania sprawy, w której dany podmiot pozostaje w bezczynności. Przy rozpoznaniu skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej rola Sądu sprowadza się jedynie do oceny, czy wniosek o udzielenie informacji podlegał rozpatrzeniu w trybie przepisów ustawy oraz czy został on w tym trybie załatwiony przez jego adresata. Uwzględnienie skargi może zatem polegać jedynie na zobowiązaniu adresata wniosku do jego załatwienia w sposób zgodny z przepisami ustawy. Sąd, nie może natomiast na tym etapie postępowania ingerować w uprawnienia podmiotu zobowiązanego do udostępniania informacji publicznej, w ramach których pozostawiona jest ocena, czy określona informacja publiczna, będąca w posiadaniu tego podmiotu, może być udostępniona, czy też zachodzą podstawy do odmowy jej udostępnienia. Z tego też powodu, w niniejszej sprawie Sąd, dokonując wykładni przepisów prawa, nie dokonał wiążącej oceny wyrażanych w pismach procesowych składanych w toku postępowania sądowego stanowisk stron co do tego czy przedmiotowa informacja, jest, czy też nie jest objęta tajemnicą skarbową. Ocena w tym zakresie powinna zostać dokonana przez organ w trybie prawem przewidzianym i w zależności od jej wyniku skutkować udostępnieniem żądanych informacji lub wydaniem w tym przedmiocie odpowiedniej decyzji, która stosownie do art. 107 K.p.a. powinna spełniać wymogi przewidziane dla decyzji administracyjnej, w tym zawierać uzasadnienie przedstawiające ocenę organu. Dopiero na etapie ewentualnej kontroli decyzji o odmowie udostępnienia informacji ze względu na ochronę tajemnic ustawowo chronionych sąd administracyjny byłby uprawniony do oceny prawidłowości podjętego w tym zakresie rozstrzygnięcia. Jednocześnie Sąd, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając tę kwestę Sąd miał na uwadze, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa, czy opóźnienia w podejmowanych czynnościach pozbawionego jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, nie sposób dopatrzyć się w działaniu organu rażącego naruszenia prawa. Brak jest bowiem podstaw do stwierdzenia, że zaniechanie organu było zamierzone, czy też miało na celu utrudnienie skarżącemu dostępu do informacji publicznej. Po otrzymaniu wniosku organ podjął czynności związane z jego załatwieniem i wystosował do skarżącego pismo z dnia [...] marca 2017 r. W sprawie nie zachodził zatem przypadek oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności, czy też lekceważenia wniosku skarżącego. Stwierdzona bezczynność wynikała natomiast z błędnej wykładni przepisów ustawy i nieprawidłowego przeświadczenia organu, że postępowanie mogło zakończyć się powiadomieniem skarżącego o braku uwzględnienia wniosku. Jednocześnie, skoro zaistniała bezczynność nie miała kwalifikowanego charakteru, w ocenie Sądu, tym samym niecelowe było orzekanie na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. o wymierzeniu organowi grzywny. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 w punkcie III wyroku. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 oraz art. 120 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło