II SO/Po 13/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 października 2012 r. wniosku M.M. o wymierzenie grzywny Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] za nieprzekazanie w terminie skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy dotyczących skargi M. M. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w P. z dnia [...] 2012 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia żołnierza ze służby zawodowej postanawia: wymierzyć Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] grzywnę w wysokości 500,- zł (pięćset złotych). /-/ T.Świstak Pismem z dnia 24 sierpnia 2012 r. M. M. wniósł o wymierzenie Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w Poznaniu grzywny w związku z niezastosowaniem się do obowiązku przekazania do Sądu skargi wraz aktami sprawy w terminie 30 dni od wniesienia skargi. Wnioskodawca wskazał, iż przedmiotowa skarga został doręczona organowi w dniu 24 kwietnia 2012 r., a odpowiedź na skargę została sporządzona w dniu 24 lipca 2012 r. Odpowiadając na wniosek pełnomocnik Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w P. wniósł o jego oddalenie podnosząc, iż przekroczenie terminu do przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzą na skargę związane jest z redukcją etatów w Jednostce Wojskowej nr [...], w tym z likwidacją etatu referenta prawnego, który na bieżąco załatwiał korespondencję i wszystkie sprawy związane z tzw. obiegiem prawnym. Pełnomocnik organ wskazał jednocześnie, iż powstałe uchybienie nie ma wpływu na prawidłowy przebieg sprawy i skarga zostanie rozpoznana. Opóźnienie w przekazaniu skargi nie będzie też miało żadnych negatywnych skutków dla skarżącego, nie wpływa na jakiekolwiek jego uprawnienia finansowe czy też emerytalne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 202 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - dalej: p.p.s.a.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W myśl § 2 tego artykułu organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Z kolei zgodnie z treścią art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., to jest do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie w przedmiocie wymierzenia grzywny może zostać wydane na posiedzeniu niejawnym. Z powyższego wynika, iż wymierzenie organowi grzywny uzależnione jest od spełnienia dwóch warunków: stwierdzenia uchybienia przez organ terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę, bez względu na jego przyczyny oraz złożenie stosownego wniosku przez stronę. Bezspornym jest, że przesłanki te w niniejszej sprawie zostały spełnione - organ przekazał skargę Sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę po upływie ustawowego terminu (niemal 3 miesiące od dnia wniesienia skargi), a skarżący złożył stosowny wniosek. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest pełnienie funkcji dyscyplinującej, a także funkcji represyjnej. Funkcja represyjna realizowana poprzez wymierzenie grzywny, o której mowa w wymienionym przepisie służy bowiem ochronie konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Pomimo, iż przywołana regulacja konstytucyjna odnosi się do sądu, to jednak działanie sądu jest w tym wypadku uzależnione od wykonania przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Z tej przyczyny ponosi on odpowiedzialność za uniemożliwienie albo utrudnienie realizacji tego prawa przez stronę. Poza tym, grzywna z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie grzywną służy zapobieganiu naruszenia prawa celem przewlekania postępowania sądowoadministracyjnego. Zasada szybkości postępowania jest bowiem jedną z podstawowych zasad postępowania sądowoadministracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 25 sierpnia 2011 r. o sygn. I OZ 594/11 oraz z dnia 11 maja 2012 o sygn. I OZ 328/12 – oba dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Okoliczności, które spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi pozostają zatem bez znaczenia dla oceny dopuszczalności samego wymierzenia grzywny, bowiem wyłączną materialnoprawną przesłanką wymierzenia grzywny jest niewykonanie wskazanych w ustawie obowiązków. W ocenie Sądu w sprawie nie zachodzą przy tym takie szczególne okoliczności, które uzasadniałyby odstąpienie od wymierzenia organowi grzywny, albowiem właściwa organizacja pracy, w tym obiegu dokumentów w podległym urzędzie jest obowiązkiem osoby pełniącej funkcje organu. Natomiast okoliczności, które spowodowały nieterminowe przekazanie skargi sądowi niewątpliwie mają natomiast wpływ na wymiar grzywny, gdyż sądowi orzekającemu w przedmiocie wymierzenia grzywny ustawodawca pozostawił swobodny zakres ustalenia jej wysokości w ramach granic wynikających z art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. Pozwala to zatem na wymierzenie grzywny w wysokości adekwatnej do stopnia uchybienia przez organ obowiązkowi przesłania skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę w wyznaczonym w ustawie terminie, w tym uwzględnienia okresu, w jakim organ pozostawał w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi. Wymierzając organowi grzywnę w wysokości 500,- złotych Sąd wziął pod uwagę przede wszystkim okoliczność przekazania skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy, a także wskazywany przez organ fakt reorganizacji administracji w Jednostce Wojskowej nr [...] w Poznaniu oraz przede wszystkim stosunkowo niewielki okres przekroczenia ustawowego terminu. Istotną okolicznością uzasadniającą wymierzenie grzywny w dolnych granicach zagrożenia ustawowego był w szczególności fakt, iż do przekazania skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy doszło przed wywiedzeniem przez M. M. wniosku o wymierzenie organowi grzywny i od tegoż wniosku niezależnie. Dodać jeszcze należy, iż przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w roku poprzednim (Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2012 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2011 r., M.P. z 2012 r., poz. 63) wyniosło 3.399,52 zł. Z tych względów, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji. /-/ T.Świstak