II SO/Po 13/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku G. D. i J. D. o wymierzenie Burmistrzowi Miasta i Gminy K. grzywny w związku z niezastosowaniem się organu do obowiązku przekazania skargi oraz akt sprawy i odpowiedzi na skargę postanawia 1. wymierzyć Burmistrzowi Miasta i Gminy K. grzywnę w wysokości 300 zł (słownie: trzystu złotych); 2. zasądzić od Burmistrza Miasta i Gminy K. na rzecz wnioskodawców kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ J.Zieliński W skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosku z dnia 9 listopada 2015 r. G. i J. D. (dalej: wnioskodawcy), reprezentowani przez pełnomocnika procesowego (radcę prawnego), domagali się wymierzenia Burmistrzowi Gminy K. (dalej również: Burmistrz) grzywny za nieprzekazanie do tutejszego Sądu wniesionej w dniu 9 sierpnia 2015 r. skargi na bezczynność organu w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy na wniosek skarżących z dnia 28 kwietnia 2014 r. Podnieśli, że skarga wpłynęła do organu w dniu 12 sierpnia 2014 r. i pomimo wielokrotnych interwencji, a w tym wyznaczonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze dodatkowego terminu załatwienia sprawy, wniosek nie został załatwiony, a pracownik organu nie potrafił wytłumaczyć przyczyn, dla których skarga nie została przekazana do sądu administracyjne go w ustawowym terminie. Ponadto domagali się zasądzenia od organu kosztów postępowania. Wniosek został opłacony wpisem w wysokości 100 zł, zaś pełnomocnictwo procesowe opłatą skarbową w wysokości 17 zł. Do wniosku została dołączona uwierzytelniona przez pełnomocnika kopia skargi z dnia 9 sierpnia 2015 r. na bezczynność organu w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, na której widnieje prezentata Urzędu Miejskiego w K. wskazująca na wpłynięcie skargi do organu w dniu 12 sierpnia 2015 r. Sąd przekazał organowi odpis wniosku w dniu 20 listopada 2015 r. (k. 17 akt sąd.). W złożonej w Biurze Podawczym tutejszego Sądu w dniu 30 listopada 2015 r. odpowiedzi na wniosek Burmistrz Gminy K. wniósł o oddalenie wniosku, względnie o wymierzenie grzywny w minimalnej wysokości. Organ nie zaprzeczył faktowi wniesienia przez wnioskodawców skargi na bezczynność z dnia 9 sierpnia 2015 r. i jej wpływu do organu w dniu 12 sierpnia 2015 r., natomiast wskazał na fakultatywny charakter wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm. – dalej: P.p.s.a.). Organ opisał uwarunkowania organizacyjne Wydziału Planowania Przestrzennego i bardzo duże obciążenie pracą osoby merytorycznie zajmującej się przedmiotową sprawą, jak również ograniczone możliwości zatrudniania dodatkowych osób oraz obciążenie obowiązki pracowników w innych wydziałach. Zarazem organ wyjaśnił, że zostały podjęte działania mające usprawnić pracę Wydziału Planowania Przestrzennego w celu wyeliminowania takich przypadków. Burmistrz podniósł, że wraz z odpowiedzią na wniosek o wymierzenie grzywny organ w odrębnym piśmie przesłał do tutejszego Sądu odpowiedź na skargę w przedmiocie bezczynności oraz akta sprawy. Nie zgadzając się z oceną sprawy przedstawioną przez wnioskodawców, organ zarazem podniósł, że w przypadku uwzględnienia wniosku o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a. wymierzenie grzywny w najwyższej wysokości mijałoby się z funkcją prewencyjną grzywny, ograniczając się tylko do skutku represyjnego, co nie było intencją ustawodawcy. Skarga z dnia 9 sierpnia 2015 r. na bezczynność bliżej opisaną we wstępnej części uzasadnienia, która wpłynęła do organu w dniu 12 sierpnia 2015 r., została przekazana tutejszemu Sądowi w dniu 30 listopada 2015 r. wraz z aktami administracyjnymi – i została zarejestrowana pod sygn. II SAB/Po 128/15. Termin rozprawy został wyznaczony na 27 stycznia 2015 r. (okoliczność znana Sądowi z urzędu, tzw. notoria urzędowa). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Wniosek jest zasadny. Zgodnie z art. 54 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (§ 2). Z kolei stosownie do treści art. 55 § 1 P.p.s.a. – w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Z treści przytoczonego art. 55 § 1 P.p.s.a. wynika, że wyłączną, materialnoprawną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu grzywny jest niewypełnienie przez organ obowiązków wynikających z art. 54 § 2 P.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie. Podkreślić należy, że wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne. Użycie przez ustawodawcę słowa "może" oznacza, że sąd, wydając orzeczenie w tym przedmiocie, powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w szczególności przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków związanych z przekazaniem skargi, jaki zachowanie organu po wpłynięciu wniosku o wymierzenie grzywny, czas jaki upłynął od wniesienia skargi oraz to, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Ukaranie organu grzywną ma służyć także zapobieganiu naruszenia prawa w przyszłości, zatem niewątpliwie tego rodzaju środek pełni przede wszystkim funkcję dyscyplinującą, a w dalszej kolejności prewencyjną i represyjną (por. postanowienie NSA z dnia 25 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OZ 597/11 dostępny w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że skarga na bezczynność Burmistrza wpłynęła do siedziby organu w dniu 12 sierpnia 2015 r., a więc 30-dniowy termin, o którym mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., upłynął w dniu 11 września 2015 r., tymczasem skarga została przekazana tutejszemu Sądowi dopiero w dniu 30 listopada 2015 r. 2015 r., a więc z ponad 2,5-miesięcznym opóźnieniem. Stosownie do postanowień art. 154 § 6 w zw. z art. 55 § 1 P.p.s.a. grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Określając wysokość orzeczonej grzywny w przedmiotowej sprawie, Sąd wziął pod uwagę z jednej strony istotne przekroczenie ustawowego terminu przekazania skargi do sądu administracyjnego, ale zarazem uwzględnił, że finalnie skarga została przekazana tutejszemu Sądowi niezwłocznie po doręczeniu organowi odpisu wniosku o wymierzenie grzywny, co miało miejsce w dniu 25 listopada 2015 r. i skardze został sprawnie nadany dalszy bieg. Wniosek o wymierzenie grzywny doprowadził tym samym do tego podstawowego skutku, jakim jest poddanie skargi kognicji sądu administracyjnego. Skarżony organ – jak to wynika z jego wyjaśnienia zawartego w odpowiedzi na skargę – podjął także we własnym zakresie kroki zmierzające do zreorganizowana pracy wydziału Urzędu, w którym jest rozpatrywana sprawa w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, co niewątpliwe może przyczynić się do zapobieżenia powtórzenia się takiej sytuacji w przyszłości. W takiej sytuacji danie pierwszeństwa jedynie funkcji represyjnej i orzeczenie wysokiej grzywny nie byłoby zasadne. Dodać należy, że w zasadzie już sam wniosek o wymierzenie organowi grzywny odniósł skutek dyscyplinujący, zatem Sąd przy ustalaniu wysokości grzywny kierował się przede wszystkim względami prewencyjności. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 55 § 1 oraz art. 154 § 6 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji (pkt 1). Na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a. Sąd orzekł o kosztach postępowania (pkt 2 sentencji), uwzględniając wysokość kosztów sądowych uiszczonych przez stronę (wpis) oraz fakt korzystania z pomocy prawnej (radcy prawnego). Dodać należy, że Sąd zastosował w tym wypadku stawkę minimalną określoną w § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c poprzednio obowiązującego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2013 r. poz. 490, z późn. zm.), a to z uwagi na brzmienie przepisu przejściowego –§ 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. (§ 23). /-/ J.Zieliński