II SO/Po 15/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. G. o wymierzenie grzywny Rektorowi Uniwersytetu/Politechniki/Akademii w [...] w związku z niezastosowaniem się do obowiązku przekazania sprzeciwu od decyzji oraz akt sprawy sądowi postanawia: 1. wymierzyć Rektorowi Uniwersytetu/Politechniki/Akademii w [...] grzywnę w wysokości 200 zł (dwieście złotych), 2. zasądzić od Rektora Uniwersytetu/Politechniki/Akademii w [...] na rzecz wnioskodawcy kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ J. Szuma M. G. w piśmie z dnia 14 grudnia 2018 r. (naniesiona w nagłówku data "14 października 2018 r." jest błędna – skarżący sprostował ją w kolejnym piśmie, zob. k. 37 akt sądowych) wystąpił o wymierzenie Rektorowi Uniwersytetu/Politechniki/Akademii w [...] (zwanego dalej "Rektorem") grzywny z tytułu niewykonania obowiązków określonych w art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej "P.p.s.a.") (k. 3 akt sądowych II SO/Po 15/18). Wyjaśnił, że dnia 21 października 2018 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zgodnie z art. 54 § 1 P.p.s.a. sprzeciw od decyzji z dnia [...] października 2018 r., [...] za pośrednictwem Rektora. Organ sprzeciwu tego nie przesłał jednak sądowi. M. G. do wniosku dołączył kopię sprzeciwu wraz z dowodem jej nadania oraz dowodem zwrotnym potwierdzeniem doręczenia (k. 4-8 akt sądowych II SO/Po 15/18). W tym miejscu trzeba uczynić uwagę, że pisma M. G., o których mowa w niniejszym uzasadnieniu, tytułowane były jako "skarga". Skarżący jednak w piśmie z dnia 27 stycznia 2019 r., na wezwanie Sądu, oświadczył i skorygował, że jego intencją w sprawie było wniesienie "sprzeciwu od decyzji" i prosił o takie właśnie traktowanie jego wystąpienia (k. 92-94 akt sądowych II SA/Po 1074/18). Również organ ostatecznie opowiedział się za koniecznością takiego traktowania działań M. G. (zob. oświadczenie na k. 46 akt sądowych II SA/Po 1074/18). Z tego powodu w dalszych rozważaniach – w celu uniknięcia dwuznaczności – będą one określane jednolicie jako "sprzeciw". W odpowiedzi na wniosek pełnomocnik Rektora wniósł o jego oddalenie (k. 31-33 akt sądowych II SO/Po 15/18). Zauważył, że M. G. złożył dwa sprzeciwy na decyzję z dnia [...] października 2018 r., [...] – tożsame co do istoty. Pierwszy z nich, opatrzony datą "21 października 2018 r.", został doręczony Rektorowi 23 października 2018 r. Później jednak – 9 listopada 2018 r. wpłynął do Rektora drugi sprzeciw tej samej treści (tyle, że z datą "2 listopada 2018 r."). Został on przekazany przez Sąd, jako że wcześniej go bezpośrednio doń złożono. Rektor wyjaśnił wreszcie, że pierwszy sprzeciw stał się częścią akt uczelnianych M. G. (zob. k. 300-302 akt administracyjnych przy sprawie II SA/Po 1074/18). Organ zauważył dalej, że przedmiotem obu sprzeciwów była ta sama decyzja i oba miały identyczną treść. Uznał więc, że skarżący miał intencje uruchomienia postępowania sądowego w drodze wniesienia sprzeciwu, który skierował bezpośrednio do Sądu. Na taki sprzeciw organ odpowiedział. W piśmie z dnia 31 stycznia 2019 r. M. G. podkreślił, że sprzeciw z dnia 21 października 2018 r. skierował Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu za pośrednictwem Rektora, a ten nie udzielił na niego odpowiedzi, do czego był zobowiązany (k. 37-38 akt sądowych II SO/Po 15/18). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jak odnotowano w części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia wniosek o wymierzenie grzywny dotyczy nieprzekazania przez Rektora Sądowi sprzeciwu od decyzji z dnia [...] października 2018 r., [...], a nie skargi. Ma to znaczenie, gdyż wbrew wskazaniom M. G. zawartym we wniosku o wymierzenie Rektorowi grzywny właściwą podstawą prawną do rozpatrzenia tego wniosku nie będzie art. 55 § 1 P.p.s.a., a art. 64c § 6 P.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 64c § 6 P.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w § art. 64c § 4 P.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z kolei art. 64c § 4 P.p.s.a. przewiduje, że organ przekazuje sprzeciw od decyzji sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy w terminie czternastu dni od dnia jego otrzymania. Termin ten stosuje się również w przypadku, gdy sprzeciw od decyzji wniesiono bezpośrednio do sądu, z tym, że w tym przypadku termin na przekazanie akt przez organ biegnie od dnia otrzymania wezwania sądu w tym przedmiocie. Wysokość grzywny wskazanej w art. 154 § 6 P.p.s.a. określa się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Przesłankami uprawniającymi sąd do wymierzenia grzywny organowi jest stosowny wniosek skarżącego oraz stwierdzenie niezastosowania się przez organ do obowiązków z art. 64c § 4 P.p.s.a. Podnieść także należy, że sąd orzeka o grzywnie według swego uznania i wymierza ją w wysokości adekwatnej do stopnia niewypełnienia przez organ obowiązku przesłania sprzeciwu od decyzji wraz z aktami sprawy w terminie, z uwzględnieniem okresu, w jakim organ pozostawał w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi. Oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 64c § 4 P.p.s.a. (podobnie jak w przypadku art. 55 § 1 P.p.s.a.) pełni bowiem również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy więc także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy (zob. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., II GPS 3/09, ONSA/WSA 2010/1/2). Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione przesłanki wymierzenia organowi grzywny. M. G. złożył za pośrednictwem Rektora do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu sprzeciw opatrzony datą "21 października 2018 r.". Ten wpłynął do organu 23 października 2018 r., co potwierdza datownik na egzemplarzu sprzeciwu (k. 300 akt administracyjnych przy sprawie II SA/Po 1074/18) jak i pieczęć wpływu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki, w której go nadano (nadesłanym jako załącznik do wniosku o wymierzenie organowi grzywny – zob. k. 8 akt sądowych II SO/Po 15/18). Oznacza to, że najpóźniej 6 listopada 2018 r. Rektor powinien był przekazać sprzeciw Sądowi zgodnie z art. 64c § 4 P.p.s.a. Na podstawie akt administracyjnych przy sprawie II SA/Po 1074/18, w których utrwalono przebieg czynności organu, można wywieść, że po dacie wniesienia wymienionego sprzeciwu opatrzonego datą "21 października 2018 r." nie podjęto w terminie żadnej z czynności otwierających tok postępowania sądowoadministracyjnego (art. 64c § 4 P.p.s.a.). Dla unaocznienia całokształtu sytuacji odnotować warto też, że: - złożony przez M. G. sprzeciw ma jednoznaczną treść, to jest skierowano go do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i powołano w niej podstawę prawną (m.in. art. 3 § 1 pkt 1 P.p.s.a.); - pismem z dnia 30 października 2018 r. (sprostowanym drugim pismem z tego samego dnia – zob. k. 305-306 akt administracyjnych przy sprawie II SA/Po 1074/18) skarżący informował Dziekana Wydziału Lekarskiego I, że złożył za pośrednictwem Rektora sprzeciw datowany na "21 października 2018 r.", a ten ostatni powinien postąpić zgodnie z art. 54 § 2 i 3 P.p.s.a. (powinno być art. 64c § 4 P.p.s.a. – uw. Sądu). Z adnotacji Dziekana na piśmie wynika, że 31 października 2018 r. przekazano je radcy prawnemu uczelni; - pismem z dnia 2 listopada 2018 r. M. G. przypomniał o ustawowym terminie przekazania jego sprzeciwu datowanego na 21 października 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (k. 307 akt administracyjnych przy sprawie II SA/Po 1074/18). Z danych jakimi dysponuje Sąd wynika, że pośrednio działanie samego skarżącego spowodowało nadanie biegu jego sprzeciwowi od decyzji z dnia [...] października 2018 r., [...] Otóż tenże złożył bezpośrednio do Sądu kolejny egzemplarz już wniesionego sprzeciwu, z tą tylko różnicą, że egzemplarz ten opatrzył datą "2 listopada 2018 r." (k. 2-17 akt sądowych). Organ odpowiedź na sprzeciw złożył dopiero 7 grudnia 2018 r., po tym, jak wniesiony bezpośrednio do Sądu przez M. G. drugi egzemplarz sprzeciwu został mu przekazany (k. 18 i 29 akt sądowych). Mając na względzie przywołane okoliczności sprawy, wskazać należy, że wniosek o wymierzenie grzywny zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ nie przekazał sprzeciwu do Sądu w terminie, o którym mowa w art. 64c § 4 P.p.s.a. Jak wskazano Rektor nie zareagował na wniesienie przez M. G. sprzeciwu datowanego na 21 października 2018 r. (k. 300 akt administracyjnych przy sprawie II SA/Po 1074/18), a w odpowiedzi na obecny wniosek o wymierzenie grzywny przyznał wręcz wprost, że ten egzemplarz sprzeciwu włączono li tylko do akt administracyjnych. Przekazanie Sądowi sprzeciwu od decyzji nastąpiło w efekcie działań samego skarżącego. Rektor przesłał akta administracyjnego bowiem dopiero, gdy otrzymał od Sądu kolejny egzemplarz sprzeciwu M. G. (wniesiony przez tego ostatniego bezpośrednio do Sądu). Nie ulega wątpliwości, że organ uchybił czternastodniowemu terminowi do nadesłania Sądowi sprzeciwu od decyzji wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy. Dodać też trzeba, że Rektora nie usprawiedliwia to, iż sprzeciw od początku mylnie określany był jako "skarga". Uchybiono bowiem również terminowi trzydziestodniowemu, jaki obowiązywałby, gdyby złożony środek zaskarżenia traktować jako skargę. Należałoby wówczas przyjąć, że skarga wraz z aktami sprawy powinna zostać przesłana do Sądu do 22 listopada 2018 r. (art. 54 § 2 P.p.s.a.), tymczasem – jak wyjaśniono – akta administracyjne sprawy złożono w siedzibie Sądu dopiero 7 grudnia 2018 r. Podkreślić też należy, że nie usprawiedliwia Rektora fakt, iż drugi, bezpośrednio wniesiony do Sądu egzemplarz skargi, został mu przekazany 9 listopada 2018 r. Nie można bowiem abstrahować od faktu, że od 23 października 2018 r. zalegał w aktach organu sprzeciw od decyzji (zatytułowany skargą), któremu nie w terminie nadano mu właściwego biegu stosownie do art. 64c § 4 P.p.s.a. (przepis o sprzeciwie od decyzji), względnie choćby art. 54 § 2 P.p.s.a. (przepis o skardze). Miarkując wysokość grzywny Sąd brał pod uwagę fakt, że ostatecznie Rektor przesłał Sądowi sprzeciw i nie uczynił tego z rażącym opóźnieniem. Jak już podkreślono, choć organu nie usprawiedliwia fakt, że M. G. nazywał początkowo sprzeciw skargą, to jednak należy wziąć pod uwagę, że gdy Rektor otrzymał od Sądu kolejny egzemplarz środka zaskarżenia, to stosunkowo sprawnie odpowiedział na niego i przesłał Sądowi akta sprawy. Ostatnie więc działania organu nie mogą być poczytywane jako nakierowane intencjonalnie na utrudnienie M. G. dostępu do wymiaru sprawiedliwości. Zaznaczyć też trzeba, że sprzeciw od decyzji Rektora z dnia 5 października 2018 r., [...] jest zarejestrowany obecnie pod sygnaturą II SA/Po 1074/18, a postępowanie nim zainicjowane jest w toku. Wobec powyższego orzeczono na podstawie art. 64c § 6 P.p.s.a. w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a., jak w punkcie 1 postanowienia. W przedmiocie kosztów postępowania, obejmujących wpis od wniosku w wysokości 100 zł (czyli o wysokości określonej zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), orzeczono na podstawie art. 200 (w zw. z art. 64 § 3) P.p.s.a. /-/ J. Szuma