II SO/Po 4/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 lipca 2014 r. sprawy z wniosku J. L. o wymierzenie grzywny Rektorowi Uczelni A w związku z niezastosowaniem się do obowiązku przekazania skargi oraz akt sprawy i odpowiedzi na skargę w sprawie o sygn. akt II SA/Po 873/13 ze skargi J. L. na decyzję Rektora Uczelni z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów postanawia oddalić wniosek. /-/ W. Batorowicz W dniu 7 lutego 2014 r. (data nadania pocztowego) J. L. wniósł na podstawie art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o wymierzenie grzywny Rektorowi Uczelni A za nieprzekazanie skargi z dnia [...] marca 2013 r. na decyzję Rektora z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów - wraz z załącznikiem w postaci wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i oświadczenia majątkowego. W piśmie tym wskazał sygnaturę postępowania sądowego: II SAB/Po 97/13, którą oznaczona została sprawa ze skargi na przewlekłość Rektora [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów - w zakresie przekazania do tutejszego Sądu skargi z dnia [...] marca 2013 r. na decyzję Rektora [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w sprawie skreślenia z listy studentów, którą złożył w siedzibie organu w dniu [...] marca 2013 r. Sprawa o sygn. akt II SAB/Po 97/13 została zakończona prawomocnym postanowieniem tutejszego Sądu z dnia 5 listopada 2013 r. o odrzuceniu skargi ze względu na jej niedopuszczalność. Następnie w piśmie z dnia 31 marca 2014 r., domagając się wystąpienia sygnalizacyjnego w trybie art. 155 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm. [dalej: P.p.s.a.]) J. L. wskazał na naruszenie przez Rektora przepisu art. 54 § 2 P.p.s.a. polegające na przekazaniu niekompletnych akt sprawy i nieprzekazaniu w terminie do tutejszego Sądu m.in. skargi w sprawie o sygn. akt II SA/Po 873/13. Skargę z dnia [...] marca 2013 r. na decyzję Rektora [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w sprawie skreślenia z listy studentów Rektor [...] przekazał do tutejszego Sądu w dniu 9 sierpnia 2013 r. Sprawa z tej skargi została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Po 873/13. W tej sprawie Sąd postanowieniem z dnia 12 grudnia 2013 r. odrzucił skargę ze względu na brak uiszczenia wpisu, a następnie postanowieniem z dnia 19 maja 2014 r. przywrócił skarżącemu termin do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia o odrzuceniu skargi. W odpowiedzi na wniosek skarżącego organ, reprezentowany przez pełnomocnika procesowego, wniósł o oddalenie wniosku. W uzasadnieniu wyjaśnił, że to sposób działania skarżącego doprowadził do sytuacji, w której organ opóźnił się w przekazaniu skargi wraz odpowiedzią na nią do tutejszego Sądu. Podniósł, ze w dniu [...] marca 2013 r. skarżący złożył kilka pism, w tym dwa, które były skargami, jednakże pisma te nie różniły się między sobą treścią z wyjątkiem drobnych elementów; organ omyłkowo potraktował te dokumenty jako odpisy wcześniej złożonej skargi i dopiero ponowna ich analiza związana z wniesieniem skarg na bezczynność organu ujawniła zaistniałą pomyłkę. Wobec tego organ uznał, że nieprzekazania do tutejszego Sądu skargi w terminie nie wynikło z zaniedbania czy opieszałości organu, a z faktu wprowadzenia organu w błąd przez wnioskodawcę. W załączeniu organ przekazał kserokopie dwóch różnych dokumentów złożonych w tym samym dniu, które wskazują na przyczyny zaistnienia opóźnienia W piśmie procesowym z dnia 9 czerwca 2014 r. [data wpływu do Sądu: 12 czerwca 2014 r.] pełnomocnik procesowy ustanowiony dla skarżącego z urzędu, zarzucił organowi naruszenie art. 52 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270, z późn. zm. [aktualnie: Dz.U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.] - dalej: p.p.s.a.), poprzez niedopełnienie obowiązku przekazania skargi z dnia [...] marca 2013 r. oraz odpowiedzi na skargę i akt sprawy do tutejszego Sądu w terminie 30 dni od dnia wniesienia skargi i wniósł o wymierzenie grzywny organowi na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. oraz zasądzenia kosztów postepowania, ewentualnie "zasądzenia od Skarbu Państwa (...) na rzecz pełnomocnika z urzędu kosztów zastępstwa procesowego (...)". W uzasadnieniu podniósł, że przesłanką wymierzenia grzywny z art. 55 p.p.s.a. jest niewypełnienie obowiązków z art. 54 § 2 p.ps.a., a to, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi w terminie, pozostaje bez zaznaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, może mieć wpływ jedynie na jej wysokość. Ponadto przedstawił powody, dla których uzasadnione jest żądanie wymierzenia grzywny w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. nie jest obligatoryjne. Użycie przez ustawodawcę słowa "może" oznacza, że sąd winien, nawet przy przekroczeniu terminu, uwzględniać specyfikę i charakter danej sprawy, a także rozmiary opóźnienia w przekazaniu skargi (patrz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2011 r. sygn. akt I OZ 841/11, LEX nr 1069754; orzeczenie dostępne w Internecie pod adresem: http://orzeczneia.nsa.gov.pl) oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 259). Okoliczność nieprzekazania skargi z dnia [...] marca 2013 r. na decyzję Rektora [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w sprawie skreślenia z listy studentów Rektor [...] do tutejszego Sądu (wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami postępowania) w terminie wskazanym w art. 54 § 2 p.p.s.a. jest oczywista, strony zajęły jednak przeciwne stanowiska co do konsekwencji takiego stanu rzeczy. Nie ulega również wątpliwości, że organ przekazał przedmiotową skargę tutejszemu Sądowi w dniu 9 sierpnia 2013 r., a sprawa z tej skargi została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Po 873/13 i został jej nadany dalszy bieg. W tej sprawie Sąd postanowieniem z dnia 12 grudnia 2013 r. odrzucił skargę, a następnie postanowieniem z dnia 19 maja 2014 r. przywrócił skarżącemu termin do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia o odrzuceniu skargi. Organ przekazał tutejszemu Sądowi przedmiotową skargę związku z informacjami, jakie uzyskał w toku postępowania sądowego o sygn. akt II SAB/Po 97/13 w sprawie przewlekłości Rektora [...] - w zakresie przekazania do tutejszego Sądu skargi z dnia [...] marca 2013 r. na decyzję Rektora [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w sprawie skreślenia z listy studentów. Postępowanie to zakończone zostało prawomocnym postanowieniem z dnia 5 listopada 2013 r. o odrzuceniu skargi ze względu na jej niedopuszczalność. Organ podał również wiarygodne przyczyny, dla których nie przekazał w terminie skargi, a następnie niezwłocznie po stwierdzeniu faktu nieprzekazania skargi dopełnił obowiązków w tym zakresie. Wielość i zewnętrzna postać graficzna składanych pism procesowych oraz okoliczności ich wnoszenia (jednocześnie kilka pism) mogły doprowadzić do pomyłki organu co do liczby składanych skarg i charakteru poszczególnych pism. Jakkolwiek omyłki w kwestii kwalifikowania pism z punktu widzenia celowości działania nie powinny mieć miejsca, to jednak obiektywnie mogą występować i nie zawsze z przyczyn leżących wyłącznie po stronie organu. W sprawie istotna jest również właściwa reakcja organu i przekazanie tutejszemu Sądowi przedmiotowej skargi na decyzję w przedmiocie skreślenia z listy studentów niezwłocznie po wniesieniu przez stronę skargi na przewlekłość Rektora Uczelni A w przedmiocie skreślenia z listy studentów - w zakresie przekazania tutejszemu Sądowi skargi z dnia [...] marca 2013 r. na decyzję Rektora [...] z dnia [...] lutego 2013 r. w sprawie skreślenia z listy studentów. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu wniosek o wymierzenie grzywny w niniejszej sprawie nie był zasadny. Należy bowiem podkreślić, że wymierzenie grzywny, o jakiej mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., służy przede wszystkim przymuszeniu organów administracji publicznej do przekazania skargi i w dalszej perspektywie do przestrzegania przepisów procedury sądowoadministracyjnej. Cele te zostały już jednak zrealizowane w rozpatrywanej sprawie bez konieczności sięgania do środków o charakterze represyjnym. W niniejszej sprawie organ ostatecznie wypełnił bowiem ciążący na nim obowiązek przekazania skargi do sądu skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Organ nie dochował wprawdzie terminu przewidzianego do dokonania tej czynności, jednakże opóźnienie to (wprawdzie kilkumiesięczne) nie wywołało niekorzystnych skutków po stronie skarżącej i nie uzasadnia w tym przypadku wymierzenia organowi grzywny. Opóźnienie organu nie miało również wpływu na możliwość rozpoznania sprawy, skoro organ przekazał Sądowi skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę wiele miesięcy przed skierowaniem wniosku o wymierzenie grzywny. Ewentualne zarzuty skarżącego co do charakteru wniesionych pism i kompletności skargi (jak należy domniemywać, co tego, czy przy skardze złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy) dotyczą okoliczności, które mogą zostać rozstrzygnięte w sprawie o sygn. akt II SA/Po 873/13, która jest aktualnie w toku. W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. /-/ W. Batorowicz