II SO/Po 6/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Edyta Podrazik po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. D. o wymierzenie Prokuratorowi Okręgowemu [...] grzywny w związku z niezastosowaniem się do obowiązku przekazania skargi oraz akt sprawy i odpowiedzi na skargę postanawia oddalić wniosek. /-/ E. Podrazik Pismem z dnia [...] marca 2021 r. A. D. działając na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosek o wymierzenie Prokuratorowi Okręgowemu [...] grzywny w wysokości [...] zł za nieprzekazanie do sądu jego skargi na "bezczynność Prokuratury w udzieleniu informacji publicznej co dzieje się z jego zawiadomieniem o popełnieniu przestępstwa z dnia [...] września 2020 r." Do wniosku A. D. dołączył kopię skargi z dnia [...] lutego 2021 r. W odpowiedzi na wniosek Naczelnik Wydziału [...] Śledczego Prokuratury Okręgowej [...] wyjaśnił, że A. D. pismem z dnia [...] września 2019 r. złożył w Prokuraturze Okręgowej [...] zawiadomienie o przestępstwie z art. 207 § 1 k.k. Doniesienie to zostało w dniu [...] października 2020 r. przekazane celem rozpoznania Prokuraturze Rejonowej w Ś., gdzie zarejestrowano je pod sygnaturą [...] Pismo z dnia [...] lutego 2021 r. zawierało w swojej treści zarzuty i zastrzeżenia dotyczące sposobu procedowania w sprawie [...] Prokuratury Rejonowej w Ś., wobec czego, stosownie do art. 118 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1987 ze zm.), zostało ono przekazane Prokuratorowi Rejonowemu w Ś. celem stosownego rozpoznania w ramach prowadzonego postępowania. Organ wskazał, że w związku z prowadzonym postępowaniem przygotowawczym A. D. kierował do różnych urzędów i organów państwowych obszerną i liczną korespondencję (w tym z dnia [...] listopada, [...] grudnia 2020 r. i [...] lutego 2021 r.), określaną przez niego jako wnioski, skargi, monity lub ponaglenia. Organ dodał także, że w świetle uregulowań art. 3 P.p.s.a. brak jest podstaw do rozpoznania przedmiotowego pisma jako skargi na bezczynność. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne nie obejmuje bowiem czynności i działań podejmowanych przez organy prowadzące postępowanie przygotowawcze na podstawie stosownych przepisów kodeksu postępowania karnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wniosek A. D. o wymierzenie organowi grzywny okazał się niezasadny. Zgodnie z art. 54 § 1 P.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 P.p.s.a.). W przypadku skargi w przedmiocie dostępu do informacji publicznej, termin ten wynosi 15 dni od dnia otrzymania skargi, co wynika z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. dostęp do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 2176; dalej: "u.d.i.p."). Stosownie do art. 55 § 1 P.p.s.a., w razie niedochowania powyższego obowiązku, sąd – na wniosek skarżącego – może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., to jest do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Wyłączną przesłanką materialnoprawną wymierzenia grzywny jest niewypełnienie obowiązków wymienionych w art. 54 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p., czyli nieprzekazanie przez organ skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz przekroczenie 15-dniowego terminu przekazania sądowi tych wszystkich dokumentów, a termin ten liczony jest od dnia doręczenia skargi organowi. Co przy tym istotne, obowiązek ten jest niezależny także od tego, czy organ władzy publicznej, którym niewątpliwie jest Prokurator Okręgowy, jest organem administracji publicznej. Pojęcie organu wskazane w przepisie art. 54 § 2 P.p.s.a. nie jest bowiem ograniczone do organu administracji publicznej, lecz należy przez nie rozumieć organ w subiektywnym znaczeniu, czyli podmiot, o którym skarżący twierdzi, że jest organem władzy publicznej, względnie inny podmiotem, którego działanie lub bezczynność poddana jest kognicji sądów administracyjnych. Obowiązek przekazania skargi sądowi spoczywa przy tym na organie niezależnie od tego, czy uznaje on skargę za dopuszczalną oraz czy – w jego ocenie – przedmiotem zaskarżenia jest podlegający kognicji sądu administracyjnego akt, czynność, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania. O dopuszczalności skargi wniesionej do sądu administracyjnego może rozstrzygać wyłącznie ten sąd, nie zaś organ, za pośrednictwem którego powyższy środek prawny został wniesiony. Nawet uzasadnione przekonanie organu, że skarga jest niedopuszczalna, gdyż np. sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych zarówno z przyczyn podmiotowych, jak i przedmiotowych, nie zwalnia organu od obowiązku jej przekazania, wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, do sądu administracyjnego, bowiem to nie organ, lecz sąd dokonuje oceny przekazanej mu skargi pod względem formalnym, a także pod kątem jej dopuszczalności (por. postanowienie NSA z dnia 18 listopada 2016 r., sygn. akt I OZ 1234/16, dostępny pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec tego stanowisko organu odnośnie braku obowiązku przekazania pisma skarżącego z dnia [...] lutego 2021 r. zatytułowanego "skarga na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej" wyrażone w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny jest błędne. Organ niewątpliwie wkroczył bowiem w kompetencje sądu administracyjnego, który z mocy prawa rozstrzyga o dopuszczalności skargi. Tym niemniej w realiach rozpoznawanej sprawy należało mieć na względzie, że skarżący do wniosku o wymierzenie organowi grzywny z dnia [...] marca 2021 r. dołączył kopię skargi z dnia [...] lutego 2021 r., a także pozostałe dokumenty powiązane z wniesioną skargą (k. 26-33 akt sąd.). Wynika z nich, że pismem z dnia [...] września 2020 r. skarżący złożył w Prokuraturze Okręgowej [...] zawiadomienie o popełnionym przestępstwie (k. 28 akt sąd.). Następnie pismami z dnia [...] października 2020 r. i z dnia [...] listopada 2020 r. skarżący wystąpił do Prokuratury Okręgowej [...] z wnioskami o udzielenie informacji, jakie czynności zostały podjęte na skutek zawiadomienia z dnia [...] września 2020 r., a także jaką sygnaturę otrzymała sprawa (k. 30 i 31 akt sąd.). W piśmie z dnia [...] grudnia 2020 r. kierowanym do Prokuratora Krajowego skarżący wskazał, że nie dostał żadnej informacji co dzieje się w sprawie zawiadomienia z dnia [...] września 2020 r. poza informacją, że została skierowana do Prokuratury w Ś.. Tymczasem zdaniem skarżącego wskazana prokuratura nie powinna prowadzić tej sprawy, ponieważ zawiadomienie dotyczy łamiących prawo policjantów ze Ś. (k. 32 akt sąd.). Ostatecznie pismem z dnia [...] lutego 2021 r. skarżący skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu za pośrednictwem Prokuratora Okręgowego "skargę na bezczynność prokuratury w udzieleniu mu informacji publicznej, co dzieje się z jego zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa z dnia [...] września 2020 r." (k. 26 akt sąd.). Z przedłożonych Sądowi dokumentów jednoznacznie wynika, że pismo skarżącego z dnia [...] lutego 2021 r. nie stanowi skargi na bezczynność organu w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, której rozpoznanie należy do właściwości sądu administracyjnego na mocy art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Wskazane pismo stanowi bowiem skargę na działania Prokuratury Okręgowej [...] podejmowane w związku ze złożeniem przez skarżącego zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, do której złożenia uprawniały skarżącego przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2018 r., poz. 75). Po przekazaniu przez Prokuratora Okręgowego [...] wskazanej skargi, Sąd byłby więc zobligowany do jej odrzucenia. W sytuacji gdy organ, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, powołuje się na brak właściwości sądu administracyjnego do rozpoznania nieprzekazanej skargi, a w szczególności, gdy okoliczność ta – jak w rozpoznawanej sprawie – faktycznie ma miejsce, to może to uzasadniać odstąpienie od stosowania grzywny z tytułu nieprzekazania sądowi skargi w terminie, co jest dopuszczalne wobec brzmienia przepisu art. 55 § 1 P.p.s.a., który pozostawia tę kwestię uznaniu sądu. Ustawodawca w przepisie tym wskazał bowiem jedynie na możliwość, a nie obligatoryjność wymierzenia grzywny. W takiej sytuacji nieprzekazanie skargi nie jest wynikiem złej woli organu i chęci uchylenia się od kontroli sądu administracyjnego, a jednocześnie nie powoduje jakichkolwiek faktycznych negatywnych skutków dla strony skarżącej. Tymczasem celem art. 55 § 1 P.p.s.a jest wyegzekwowanie od organu wypełnienia obowiązków procesowych, a jedynie dodatkowo przepis ten ma charakter represyjny. Sąd uwzględnił przy tym, że skarga została przekazana prokuratorowi prowadzącemu to postępowanie, zgodnie z art. 5 ust. 4 wspomnianej wyżej ustawy z dnia [...] czerwca 2004 r. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a., oddalił wniosek A. D. o wymierzenie Prokuratorowi Okręgowemu [...] grzywny w związku z niezastosowaniem się do obowiązku przekazania skargi oraz akt sprawy i odpowiedzi na skargę. /-/ E. Podrazik