II SO/Po 9/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. B. o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Gminnego Ośrodka Kultury w związku z niezastosowaniem się do obowiązku przekazania skargi oraz akt sprawy wraz z odpowiedzią na skargę postanawia 1. wymierzyć Dyrektorowi Gminnego Ośrodka Kultury grzywnę w wysokości 200 zł (dwieście złotych), 2. zasądzić od Dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury na rzecz wnioskodawcy kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ J. Szuma K. B. w piśmie z dnia 5 września 2018 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosek o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Gminnego Ośrodka Kultury (zwanego dalej "Dyrektorem") na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 54 § 2 oraz art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej "P.p.s.a." ). Wystąpił także rozpoznanie sprawy na podstawie odpisu skargi oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. W motywach wniosku K. B. wskazał, że dnia 14 kwietnia 2018 r. (powinno być 12 kwietnia 2018 r. – zob. data na stemplu przyjęcia skargi, k. 5 akt sądowych – uw. Sądu) złożył za pośrednictwem Dyrektora skargę na bezczynność tego organu. Zaznaczył, że do dnia wniesienia skargi nie został należycie wykonany jego wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Nadmienił, że pismem, które 25 kwietnia 2018 r. wpłynęło na jego skrzynkę ePUAP, Dyrektor poinformował go, że skargę rozpatrzył w trybie autokontroli i przekazał żądane informacje. Dalej K. B. wskazał na obowiązki organu wynikające z art. 54 § 2 P.p.s.a. oraz konsekwencje nie wywiązania się z nich (art. 55 § 1 P.p.s.a.). W odpowiedzi na wniosek Dyrektor wniósł o oddalenie wniosku. Zaznaczył, że pismem z dnia 24 kwietnia 2018 r. udzielił odpowiedzi na żądanie udostępnienia informacji publicznej. Z uwagi fakt, że skorzystał z uprawnienia wskazanego w art. 54 § 3 P.p.s.a., omyłkowo nie nadał biegu skardze na bezczynność. To skłoniło organ do wystąpienia o oddalenie wniosku o wymierzenie grzywny, względnie o wymierzenie jej w możliwie najniższej wysokości. Dyrektor uwypuklił wreszcie, że choć uchybiono terminowi przekazania skargi sądowi, to zwłoka organu w tym zakresie nie miała doniosłego wpływu na realizację prawa dostępu obywatela do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 55 § 1 P.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., także na posiedzeniu niejawnym. Art. 54 § 2 P.p.s.a. przewiduje, że organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W sprawach objętych kognicją sądów na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity Dz. U. z 2018, poz. 1330) termin ten jest krótszy. Stosownie bowiem do art. 21 pkt 1 ustawy, przekazanie sądowi akt i odpowiedzi na skargę w sprawach z tego zakresu następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Wysokość grzywny wskazanej w art. 154 § 6 P.p.s.a. określa się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Aktualnie stanowi o tym obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 16 lutego 2018 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2017 r. i w drugim półroczu 2017 r. (M.P. poz. 197) – zgodnie z którym wynagrodzenie to wyniosło 3731,13 zł. W oparciu o powyższe regulacje, przesłankami uprawniającymi sąd administracyjny do wymierzenia grzywny organowi jest stosowny wniosek oraz stwierdzenie niezastosowania się przez organ do obowiązków z art. 54 § 2 P.p.s.a. Podnieść także należy, że sąd orzeka o grzywnie według swego uznania i wymierza ją w wysokości adekwatnej do stopnia niewypełnienia przez organ obowiązku przesłania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie, z uwzględnieniem okresu, w jakim organ pozostawał w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi. Oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 P.p.s.a. pełni bowiem również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy (tak też przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, ONSA/WSA 2010/1/2). Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie przesłanki umożliwiające wymierzenie grzywny organowi zostały spełnione. Jak wynika z pieczęci na nadesłanym odpisie skargi – K. B. złożył skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę w dniu 12 kwietnia 2018 r. Wobec nie przekazania powyższej skargi sądowi przez Dyrektora K. B. w piśmie z dnia 5 września 2018 r. wniósł o wymierzenie organowi grzywny. Jak wynika oświadczenia organu – co również znajduje potwierdzenie w aktach sprawy, w której skarga K. B. została zarejestrowana (II SAB/Po 101/18) – skarga ta została przez organ przesłana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu 21 września 2018 r. Mając na względzie przywołane okoliczności sprawy, wskazać należy, że wniosek o wymierzenie grzywny zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ z całą pewnością uchybił terminowi określonemu w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Miarkując wysokość grzywny Sąd brał pod uwagę fakt, że informacja publiczna, której żądał skarżący została mu udzielona. Sąd zaznacza jednak zarazem, że udzielenie żądanej informacji nie zwalniało Dyrektora z obowiązku przekazania skargi na bezczynność Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu. Już samo wniesienie skargi zainicjowało bowiem postępowanie sądowoadministracyjne, które zakończyć w przepisanej prawem formie (wyrokiem, postanowieniem) władny jest tylko Sąd. Sąd dodaje, że w kontekście okoliczności sprawy nie dopatrzył się, aby działanie organu charakteryzowały rażące nieprawidłowości lub intencjonalne działanie. Sąd dał wiarę wyjaśnieniom Dyrektora, że to właśnie realizacja wniosku o udostępnienie informacji publicznej spowodowała, iż omyłkowo skardze nie nadano dalszego biegu. To wszystko skłoniło Sąd do ustalenia grzywny na poziomie 200 zł. Wobec powyższego orzeczono na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a., jak w punkcie 1 postanowienia. W przedmiocie kosztów postępowania obejmujących wpis od wniosku w wysokości 100 zł, orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. Końcowo Sądu dodaje, że znanym mu jest z urzędu fakt, iż skarga na bezczynność (II SAB/Po 101/18), której przekazania dotyczy niniejsze postanowienie, została odrzucona postanowieniem z dnia 8 listopada 2018 r. z uwagi na nie uiszczenie wpisu. Fakt ten nie wpływa jednak na postępowanie w sprawie wymierzenia organowi grzywny (art. 55 § 1 P.p.s.a.). To ostatnie jest prowadzone w odrębnej sprawie niż sprawa sądowoadministracyjna zainicjowana wniesieniem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego (art. 54 § 2 P.p.s.a.) (szerzej na ten temat zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2018 r., I OZ 1020/18, orzeczenia.nsa.gov.pl). /-/ J. Szuma