II SPP/Po 13/19

Dnia 20 marca 2019 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2019 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku spółki A o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi Podmiotu A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] roku, Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia odmówić przyznania prawa pomocy /-/ R. Talaga Uczestnik postępowania spółka A złożyła wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z informacji zawartych we wniosku wynika, że kapitał zakładowy spółki wynosi [...] zł, nie posiada ona środków trwałych, a strata za [...] rok wyniosła [...] zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy spółka uzasadniła brakiem środków trwałych oraz zaciągniętą pożyczką w wysokości [...] zł. Dodatkowo na koncie spółki figuruje debet w wysokości [...] zł. Spółka zadeklarował, że nie prowadzi działalności operacyjnej, która przynosiłaby dochody, z których byłaby ona w stanie pokryć pomoc prawną, a jedynym jej majątkiem jest nieruchomość położona na [...] . Spółka została wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy celem wyjaśnienia jej rzeczywistej sytuacji w terminie 7 dni, pod rygorem oddalenia wniosku. Powyższe wezwanie został doręczone spółce dnia 20 lutego 2019 roku. Pismem z dnia 21 lutego 2019 roku spółka wniosła o przedłużenie terminu na wykonanie zobowiązania przedłożenia dokumentów wskazanych w wezwaniu, tj. z terminu 7 dni od dnia doręczenia wezwania na termin 7 dni następujących po powołaniu organów uprawnionych do reprezentacji spółki. Jednocześnie argumentowała, że zakres dokumentów żądanych do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomoc jest znaczny i – dotyczy on w szczególności rocznych bilansów, rocznych deklaracji podatkowych, raportów kasowych czy też udokumentowania zaciągniętych przez spółkę zobowiązań finansowych. Zgromadzenie oraz przedłożenie ww. dokumentów z uwagi na sam ich zakres, w wyznaczonym terminie jest niemożliwe, o ile nie znacznie utrudnione. Prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania w myśl art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. t.j. z 2017 r., poz. 1369), dalej jako "P.p.s.a.". Stosownie do art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Konsekwencją nie zrealizowania takiego wezwania jest oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości również co do tego, że inicjatywa w zakresie uprawdopodobnienia okoliczności świadczących o trudnej sytuacji materialnej, np. związanej z ponoszeniem nadzwyczajnych kosztów utrzymania, czy leczenia spoczywa na wnioskodawcy. Sąd, korzystając z uprawnień, zakreślonych przez art. 255 p.p.s.a., może – jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości – wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie, dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów dotyczących jej stanu majątkowego lub dochodów. Jednakże na tym możliwości sądu w zakresie badania stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych strony się kończą i bez współpracy ze strony osoby, ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, ustalenie czy rzeczywiście nie może ona ponieść kosztów związanych ze sprawą, nie jest możliwe. Zatem w zakresie ustalenia, czy w danej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia prawa pomocy osoba wnioskująca winna współpracować z sądem administracyjnym, jeżeli nie poprzez wskazanie wszelkich okoliczności istotnych dla oceny jej stanu majątkowego, to przynajmniej realizując wszelkie wezwania sądu o uzupełnienie brakujących danych i dokumentów. W wypadku braku pełnej współpracy wnioskodawcy, skutki nie wykazania okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia o prawie pomocy będą obciążać właśnie jego. Jak podkreśla się w orzecznictwie, strona powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd o zasadności przyznania prawa pomocy, ponieważ rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co przez stronę zostanie wykazane (por. postanowienie NSA z dnia 30 lipca 2009 roku, sygn. akt I FZ 171/09, Lex Omega nr 552205). W takiej sytuacji uznać trzeba, iż zainteresowana nie wykazała - w rozumieniu art. 246 § 1 p.p.s.a.- że nie stać jej na poniesienie wydatków, niezbędnych w postępowaniu sądowym. Strona, która uchyla się od przedstawienia dokumentacji, do dostarczenia której została zobowiązana, powinna liczyć się z tym, że sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do uznania jej oświadczeń i twierdzeń za uprawdopodobnione, a tym samym uzasadniające przyznanie prawa pomocy (zob. postanowienie NSA z dnia 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FZ 170/12, Lex Omega nr 1137689), a niedopełnienie, nawet w części, obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt I OZ 189/12, Lex Omega nr 1145153 oraz postanowienie NSA z dnia 16 marca 2012 r., sygn. akt I OZ 156/12, Lex Omega nr 1136748). Przedłożony w sprawie wniosek spółki o przyznanie prawa pomocy nie pozwalał na ocenę rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskującej spółki. Z tego względu została ona wezwana do uzupełnienia informacji dotyczących jej sytuacji. Wezwanie zostało doręczone stronie w dniu 20 lutego 2018 roku. Przedmiotowy wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został jednak uzupełniony. Spółka nie przedłożyła żadnych dokumentów ani wyjaśnień, a jedynie złożyła wniosła o przedłużenie terminu do uzupełnienia żądanych informacji. W kwestii wniosku spółki o przedłużenie terminu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy należy zauważyć, że z przedłożonego wyciągu z Krajowego Rejestru Sądowego na dzień 7 lutego 2019 roku dla spółka A wynika, że każdy wspólnik uprawniony do reprezentacji spółki ma prawo reprezentować spółkę. W rozpoznawanym przypadku spółka wnioskująca o przyznanie prawa pomocy miała zatem możliwość uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. W terminie otwartym do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie został on uzupełniony. Także po upływie terminu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zostały podjęte próby dostarczenia informacji dotyczących rzeczywistej sytuacji spółki. Taka sytuacja uniemożliwiła ocenę zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nie można było bowiem dokonać rzetelnej analizy stanu finansowego spółki i jednoznacznie stwierdzić czy nie ma ona dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Przesłanki przyznania prawa pomocy nie zostały zatem wykazane. Reasumując w rozpoznawanej sprawie nie można było uznać, że wniosek spółki o przyznanie prawa pomocy jest uzasadniony. Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 w związku art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ R. Talaga