III SA/Po 1004/14

PostanowienieWSA w Poznaniu2017-05-30

Skład orzekający: Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy referendarz sądowy jest właściwy do przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sytuacji, gdy pełnomocnik jest podatnikiem VAT?
Ratio decidendi
Referendarz sądowy jest właściwy do wydania postanowienia o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, nawet jeśli pełnomocnik jest podatnikiem VAT. W takim przypadku do zasądzonego wynagrodzenia należy doliczyć podatek VAT.
Stan faktyczny
Wniosek dotyczył przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu adwokatowi A.S.-S. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu. Wcześniej przyznano skarżącej prawo pomocy, ustanowiono adwokata, a następnie oddalono skargę i przyznano wynagrodzenie pełnomocnikowi. Po oddaleniu skargi kasacyjnej przez NSA, pełnomocnik złożyła kolejny wniosek o przyznanie kosztów, oświadczając jednocześnie, że jest podatnikiem VAT. Postanowieniem referendarza sądowego przyznano koszty wraz z podatkiem VAT.
Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokat A. S.-S. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu wynagrodzenie w kwocie [...] zł, w tym [...] zł tytułem podatku od towarów i usług.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 30 maja 2017 roku Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat A.S.-S. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego postanawia przyznać adwokat A. S.-S. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu), tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu wynagrodzenie w kwocie [...] zł ([...] złotych [...]), w tym [...] zł ([...] złotych [...]) tytułem podatku od towarów i usług. Postanowieniem z dnia 1 grudnia 2014 roku referendarz sądowy WSA w Poznaniu przyznał K. P. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W niniejszej sprawie Okręgowa Rada Adwokacka w P. wyznaczyła jako pełnomocnika skarżącej adwokat A.S. Wyrokiem z dnia 24 marca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę i przyznał ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi wynagrodzenie w kwocie [...] zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu za reprezentowanie skarżącej przed sądem I instancji. Pismem z dnia 5 czerwca 2015 roku pełnomocnik skarżącej złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, w której zawarła wniosek o zwrot kosztów zastępstwa prawnego, które nie zostały uiszczone nawet w części. Wyrokiem z dnia 8 lutego 2017 roku, sygn. akt I GSK 1342/15 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Z akt spawy wynika, że na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym stawiła się, w zastępstwie adwokat A. S., pełnomocnik substytucyjny adwokat K. S. (k. 95 akt sądowych). Pismem z dnia 2 marca 2017 roku A. S.-S. złożyła wniosek o przyznanie kosztów udzielonej pomocy prawnej z urzędu. Natomiast dnia 25 maja 2017 roku pełnomocnik skarżącej złożyła oświadczenie, z którego wynika, że prowadzi działalność gospodarczą i jest podatnikiem podatku VAT (k. 124). Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 roku, poz. 718, ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu (...) za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Zgodnie z art. 250 § 1 P.p.s.a. wyznaczony adwokat lub radca prawny (...) otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach i opłatach za czynności adwokatów lub radców prawnych (...) w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 roku, poz. 1714), które weszło w życie 2 listopada 2016 roku, ale w treści § 22 przewiduje, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie powyższego rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Przepisy poprzednio obowiązującego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 roku, poz. 1801), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 roku, w treści § 22 również wskazują, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie powyższego rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W konsekwencji w rozpoznawanym przypadku aktualność zachowało rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. t.j. z 2013 roku, poz. 461), które obowiązywało w momencie wszczęcia postępowania kasacyjnego przed sądem II instancji. Stosownie do § 18 ust 1 pkt 2 lit a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym przysługuje – 75% stawki minimalnej określonej w pkt 1 [wynoszącej w rozpoznawanej sprawie 180 zł], a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat przysługuje 100% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, uwzględniono niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia (§ 2 ust. 1 rozporządzenia z 28 września 2002 r.), przez co należało przyznać pełnomocnikowi z urzędu tytułem udzielonej skarżącemu nieopłaconej pomocy prawnej wynagrodzenie w kwocie [...] zł. Pełnomocnik oświadczyła, że pomoc prawną świadczyła w ramach prowadzonej działalności gospodarczej i jest płatnikiem podatku VAT. Opłatę za udzielenie pomocy prawnej skarżącemu podwyższa się zatem o stawkę podatku od towarów i usług, przewidzianą dla tego rodzaju czynności, obowiązującą w dniu orzekania o niej, w kwocie [...] zł (§ 2 ust. 3 rozporządzenia z 28 września 2002 r.). Pełnomocnikowi należało zatem przyznać tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu wynagrodzenie w łącznej wysokości [...] zł. Mając powyższe na uwadze i uwzględniając, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie wynagrodzenia w wysokości 150 % stawki minimalnej, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 P.p.s.a. postanowiono jak sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło