III SA/Po 101/05

WyrokWSA w Poznaniu2006-07-19

Skład orzekający: Beata Sokołowska, Marzenna Kosewska, Szymon Widłak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ celny może obciążyć stronę kosztami postępowania celnego (w tym kosztami ekspertyzy) w sytuacji, gdy nie zostało jednoznacznie ustalone, że towar został zgłoszony nieprawidłowo?
Ratio decidendi
Organ celny nie może obciążyć strony kosztami postępowania celnego, w tym kosztami ekspertyzy, jeśli nie zostało jednoznacznie ustalone, że towar został zgłoszony nieprawidłowo. Koszty te ponosi zgłaszający jedynie w sytuacji, gdy w wyniku analiz i badań stwierdzono nieprawidłowość zgłoszenia. W niniejszej sprawie wadliwa ekspertyza nie pozwoliła na jednoznaczne stwierdzenie zaniżenia wartości celnej towaru, co czyni obciążenie strony kosztami przedwczesnym.
Stan faktyczny
Strona skarżąca została obciążona kosztami postępowania celnego, w tym kosztami ekspertyzy dotyczącej wartości importowanej odzieży, z uwagi na podejrzenie zaniżenia wartości celnej towaru. Organ celny pierwszej instancji oraz Dyrektor Izby Celnej utrzymali w mocy postanowienie o obciążeniu kosztami, uznając, że strona przyczyniła się do ich powstania poprzez zgłoszenie towaru o zaniżonej wartości. Strona skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując prawidłowość ekspertyzy i zasadność obciążenia kosztami.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję (postanowienie Dyrektora Izby Celnej) i obciążono Dyrektora Izby Celnej kosztami postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska Sędzia WSA Marzenna Kosewska (spr.) Asesor sąd. Szymon Widłak Protokolant ref. staż. Marek Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi G. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania celnego I. uchyla zaskarżoną decyzję II. obciąża Dyrektora Izby Celnej kosztami postępowania od obowiązku ponoszenia, których strona skarżąca została zwolniona i z tego tytułu nakazuje ściągnąć od Dyrektora Izby Celnej na rzecz Skarbu Państwa Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu kwotę [...] III. stwierdza, ze zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/ Sz. Widłak /-/ B. Sokołowska /-/M. Kosewska Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego, działając na podstawie art. 265 § 2, art. 267 § 1 pkt 5 lit. c i art. 269 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 i art. 71 § 4 Kodeksu celnego, postanowił obciążyć kosztami postępowania celnego prowadzonego w związku z weryfikacją zgłoszenia celnego z dnia [...] SAD [...] Przedsiębiorstwo "A" G. S. w wysokości [...] za wykonaną przez Centrum Badań i Ekspertyz Towaroznawczych Akademii Ekonomicznej ekspertyzę dotyczącą określenia wartości importowanej odzieży. W uzasadnieniu postanowienia organ celny I instancji wyjaśnił, iż do odprawy celnej towaru zgłoszono według dokumentu SAD nr [...] odzież. W związku z koniecznością ustalenia jej wartości na rynku polskim pobrano próbki przedmiotowego towaru i przekazano do ekspertyzy do Centrum Badań i Ekspertyz Towaroznawczych Akademii Ekonomicznej. Wydana wycena skutkowała powstaniem kosztów w podanej wyżej wysokości. Naczelnik Urzędu Celnego wyjaśnił też, iż koszty związane z poddaniem weryfikacji zgłoszenia celnego są kosztami, które wynikły z winy strony, ponieważ zgłosiła towar o zaniżonej wartości celnej i w związku z tym powinna ponieść koszty za dokonanie przedmiotowej ekspertyzy. Zdaniem organu strona przyczyniła się do powstania kosztów zgłaszając do odprawy celnej towar o zaniżonej wartości celnej. Przedłożona do zgłoszenia faktura była bowiem niewiarygodna w części ceny transakcyjnej, co potwierdził dowód w postaci wyceny i w związku z tym jej koszt obciąża importera. W zażaleniu na powyższe postanowienie strona zarzuciła, iż sporne zgłoszenie celne nie zostało dokonane nieprawidłowo. Z tego względu nie przyczyniła się ona do powstania przedmiotowych kosztów, albowiem faktura dołączona do zgłoszenia celnego odzwierciedlała prawdziwą wartość celną towaru. Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wyjaśnił, iż koszty związane z uzyskaniem ekspertyzy są kosztami, które wynikły z winy strony i jako takie winny zostać przez nią uiszczone. Strona przyczyniła się bowiem do ich powstania zgłaszając do odprawy celnej towar o zaniżonej wartości celnej. Do zgłoszenia przedłożona została faktura, która była niewiarygodna w części dotyczącej wartości transakcyjnej i okoliczność ta zobowiązywała organ celny do przeprowadzenia takiego postępowania wyjaśniającego, które pozwoliłoby na ustalenie rzeczywistego stanu rzeczy. Przeprowadzony dowód w postaci wyceny potwierdził zaniżenie ceny transakcyjnej, a na jej podstawie Naczelnik Urzędu Celnego decyzją nr [...] z dnia [...] uznał przedmiotowe zgłoszenie celne nr [...] z dnia [...] za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej, kwoty długu celnego, podatku od towarów i usług. W związku z powyższym koszty wynikłe ze złożenia dokumentów o treści, której wiarygodność została słusznie zakwestionowana obciążają stronę. W skardze na powyższe postanowienie G. S. wniosła o uchylenie postanowień organów obu instancji. Jej zdaniem sporna ekspertyza została przeprowadzona wadliwie, wobec czego nie było faktycznych podstaw do stwierdzenia, że zgłoszenie celne dotyczące odzieży zostało dokonane nieprawidłowo. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wskazał w szczególności na treść art. 71 § 4 Kodeksu celnego, z którego wynika, że jeżeli w wyniku wykonanych analiz i badań stwierdzono, że towar został zgłoszony nieprawidłowo, koszty związane z przeprowadzeniem badań i analiz ponosi zgłaszający. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonana przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia prowadzi do wniosku, że skarga jest zasadna. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest obciążenie skarżącej kosztami postępowania tj. kosztami ekspertyzy z dnia [...].09.2002r. wykonanej przez Centrum Badań i Ekspertyz Towaroznawczych Akademii Ekonomicznej, której wyniki stanowiły podstawę do przeprowadzenia kalkulacji ustalenia wartości sprowadzonego do Polski towaru metodą zastępczą określoną w art. 29 Kodeksu celnego. Zgodnie z art. 40 § 1 i 2 Kodeksu celnego po przedstawieniu towarów, a przed nadaniem tym towarom właściwego przeznaczenia celnego, mogą one, za zgodą organu celnego zostać zbadane, a ryzyko i koszty tego badania nie obciążają organów celnych. Po przyjęciu zgłoszenia celnego organ celny może przystąpić do jego weryfikacji, polegającej w szczególności na kontroli samego zgłoszenia i dołączonych do niego dokumentów, bądź też na rewizji celnej towarów z możliwością pobrania próbek w celu przeprowadzenia ich dalszej analizy lub dokładniejszej kontroli ( art. 70 pkt. 1 i 2 ustawy ). Art. 71 § 4 Kodeksu celnego stanowi zaś, że jeżeli w wyniku wykonanych analiz i badań stwierdzono, ze towar został zgłoszony nieprawidłowo, koszty związane z przeprowadzeniem badań i analiz ponosi zgłaszający. Istotnym jest więc ustalenie, czy towar stanowiący przedmiot zgłoszenia celnego został faktycznie nieprawidłowo zgłoszony. W ocenie Sądu przeprowadzona przez Centrum Badań i Ekspertyz Towaroznawczych Akademii Ekonomicznej ekspertyza – wycena na zlecenie z dnia [...].08.2002r. nie pozwoliła na prawidłowe ustalenie wartości celnej spornej odzieży sprowadzonej przez skarżącą. W związku z tym nie można zgodzić się z twierdzeniem organów celnych, iż wartość celna przedstawionego do odprawy towaru została zaniżona, co w konsekwencji spowodować miało nieprawidłowość zgłoszenia. Aby móc obciążyć stronę kosztami postępowania, w tym wypadku kosztami ekspertyzy należałoby z całą pewnością stwierdzić, iż ta ekspertyza ( wycena ) jest miarodajna i jej wyniki pozwalają na uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. W niniejszej sprawie tak jednak nie jest, albowiem Sąd doszedł do przekonania, iż organy celne nie ustaliły w sposób jednoznaczny, że strona dokonała w dniu [...] nieprawidłowego zgłoszenia celnego zaniżając cenę transakcyjną towaru w stosunku do jego rzeczywistej wartości. Konsekwencją dokonanych ustaleń było uchylenie, przez Sąd orzekający w tym samym składzie, wyrokiem z dnia 19.07.2006r. decyzji Dyrektora Izby Celnej nr [...] z dnia [...] w przedmiocie wartości celnej importowanej odzieży (sygn. akt III SA/Po102/05 ). Mając na uwadze całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz treść powołanego wyżej art. 71 § 4 Kodeksu celnego należało uznać, iż przesłanka zawarta w niniejszym przepisie nie została spełniona. W ocenie Sądu przeprowadzona na zlecenie organów celnych ekspertyza nie pozwoliła na stwierdzenie w sposób niebudzący wątpliwości, że towar został zgłoszony nieprawidłowo. W związku z tym obciążenie Skarżącej kosztami postępowania okazało się przedwczesne. Organ celny rozpoznając ponownie sprawę musi wziąść pod uwagę, czy uzupełniony materiał dowodowy – zebrany bez naruszenia przepisów i zasad postępowania zgodnie z wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu wyroku w sprawie III SA/Po 102/05 - pozwoli na przyjęcie, ze w dniu [...] strona skarżąca rzeczywiście nieprawidłowo zgłosiła towar zaniżając jego wartość celną. Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit c, art. 223 § 2 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji wyroku. /-/ S. Widłak /-/ B. Sokołowska /-/ M. Kosewska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło