III SA/Po 1090/21
WyrokWSA w Poznaniu2022-02-09
Skład orzekający: Marek Sachajko, Walentyna Długaszewska, Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy (ZUS) może odmówić zwolnienia z obowiązku opłacania składek na podstawie § 10 ust. 3 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2021 r. wyłącznie na podstawie wpisu w rejestrze REGON, ignorując możliwość obalenia tego domniemania dowodami przedstawionymi przez stronę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wpis w rejestrze REGON, o którym mowa w § 10 ust. 3 rozporządzenia, stanowi domniemanie prawne, które może być wzruszone. Organ rentowy nie może odmówić zwolnienia z obowiązku opłacania składek wyłącznie na podstawie formalnego wpisu w rejestrze, jeśli strona przedstawi dowody wskazujące na rzeczywiste prowadzenie działalności gospodarczej uprawniającej do ulgi. ZUS powinien przeprowadzić pełne postępowanie wyjaśniające, uwzględniając dowody strony, a nie ograniczać się do analizy danych z rejestru REGON.Stan faktyczny
Strona skarżąca, spółka cywilna, wnioskowała o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za kwiecień 2021 r. na podstawie rozporządzenia COVID-owego. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił zwolnienia, wskazując, że przeważająca działalność gospodarcza skarżącej według rejestru REGON miała kod PKD 43.11.Z, a nie kod 49.39.Z, który uprawniał do ulgi. Skarżąca podniosła, że działalność z kodem 49.39.Z była prowadzona od 2011 r. i stanowiła jej faktyczną działalność. Sąd administracyjny uchylił decyzje ZUS.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] z dnia [...] maja 2021 r.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 9 lutego 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko (spr.) Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Asesor WSA Robert Talaga po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu [...] lutego 2022 roku sprawy ze skargi [...] s.c. K. W., P. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od [...] kwietnia do [...] kwietnia 2021 r. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] z dnia [...] maja 2021 r. nr [...]
Decyzją z [...] czerwca 2021 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. utrzymał w mocy decyzję z [...] maja 2021 r., odmawiającą stronie skarżącej– P. " s.c. K. W., P. W. w P. prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres od [...] kwietnia 2021 r. do [...] kwietnia 2021 r.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że ZUS decyzją pierwszoinstancyjną odmówił stronie skarżącej prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za wnioskowany okres
Strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Organ uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z § 10 ust. 2 a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. poz. 371 z późn. zm., zwanego dalej: rozporządzeniem) zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia [...] marca 2021 r. do dnia [...] kwietnia 2021 r. albo za okres od dnia [...] kwietnia 2021 r. do dnia [...] kwietnia 2021 r. wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, płatnika składek prowadzącego, na dzień [...] marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, określonymi kodami - którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem [...] listopada 2020 r.
Według danych GUS na dzień [...] marca 2020 r. przeważający kod PKD stanowi 49.39.Z – uprawniający do zwolnienia. Natomiast w lutym 2020 r. działalność z takim kodem nie była zgłoszona, prowadzona była działalność z kodem 43.11.Z. Organ wskazał, że nie można porównać spadku przychodów w ramach prowadzonej tej samej działalności.
W skardze do WSA na powyższe rozstrzygnięcie podniesiono, że działalność 49.39.Z zgłoszono już [...] grudnia 2011 r. Działalność ta polega na transporcie lądowym pasażerskim.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021r. poz. 137 dalej-p.u.s.a.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019r. poz. 2325, ze zm., dalej - p.p.s.a.), sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 1 p.u.s.a. oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Przy czym, jak stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżoną decyzję wydano na podstawie § 10 ust. 2a rozporządzenia, wydanego w oparciu o ustawowe upoważnienia, zawarte w art. 31 zy ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. poz. 1842 z późn. zm., zwanej dalej ustawą z 2 marca 2020 r.). Przepisy te stanowią podstawę do zwolnienia z obowiązku opłacania szczegółowo wymienionych w nich składek, płatników prowadzących działalność w określonych branżach, którzy zanotowali spadek przychodów z prowadzonej przez nich przeważającej działalności o co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego, bądź też we wrześniu 2020 r.
Rodzaj prowadzonej przez danego płatnika działalności, mającej dla niego charakter działalności przeważającej, zgodnie z § 10 ust. 3 rozporządzenia, ustala się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON.
Wskazane powyżej przepisy rozporządzenia stanowią podstawę materialnoprawną przyznania zwolnienia, natomiast regulacji procesowych w tym zakresie szukać należy w przepisach ustawy z 2 marca 2020 r.
Te z kolei, w art. 31 zq ust. 8 ustawy z 2 marca 2020 r., w zakresie procedowania wniosku o zwolnienie ze składek, odsyłają do regulacji K.p.a., niemniej jednak jeżeli chodzi o przewidziane tymi przepisami sposoby rozstrzygnięcia wniosku płatnika, to stanowią one, że w przypadku jego pozytywnego załatwienia, Zakład Ubezpieczeń Społecznych informuje jednie płatnika składek o zwolnieniu go z obowiązku opłacania tych należności (art. 31 zq ust. 5 ustawy z 2 marca 2020 r.). Mamy więc w tym wypadku do czynienia z czynnością materialnotechniczną, na podstawie której strona uzyskuje odpowiednią kategorię uprawnień. Wydawanie rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej, zarezerwowane zostało jedynie do przypadków odmownego załatwienia wniosku (art. 31 zq ust. 7 ustawy z 2 marca 2020 r.). Wówczas wydanie tego rodzaju aktu administracyjnego jest bezwzględnie konieczne, ze wszelkimi tego konsekwencjami.
W niniejszej sprawie ZUS, ustosunkowując się do złożonego przez skarżącą wniosku o zwolnienie go ze składek za kwiecień 2021 r., decyzją, odmówił zwolnienia z obowiązku opłacenia należności składkowych. Następnie zaś, rozpatrując ponownie sprawę, w następstwie złożenia przez skarżącą wniosku w tym przedmiocie, zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy swoje pierwotne rozstrzygnięcie.
W niniejszej sprawie ZUS oceniając zasadność wniosku skarżącej stwierdził, że z uwagi na brak wpisania w rejestrze REGON w lutym 2020 r., jako przeważającego rodzaju jej działalności (poprzez podanie jej kodu PKD), działalności uprawniającej do wystąpienia o zwolnienie, jej wniosek nie może zostać załatwiony pozytywnie. W przypadku strony skarżącej jako kod jej przeważającej działalności wpisano bowiem kod PKD 43.11.Z, a nie PKD 49.39.Z, który to symbol wskazała strona w swoim wniosku.
Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji na wstępie należy zaznaczyć, że w stanie faktycznym sprawy bezspornym jest, że w rejestrze REGON, jako kod prowadzonej przez skarżącą, przeważającej działalności gospodarczej, na luty 2020 r., wpisany był kod 43.11.Z., który nie uprawnia do zwolnienia.
Skarżąca nie kwestionuje tego faktu, lecz zaznacza, że tego rodzaju dane nie odpowiadały rzeczywistości.
Odnosząc się do przeciwstawnych stanowisk stron w omawianym zakresie stwierdzić należy, że z brzmienia § 10 ust. 2a rozporządzenia wynika, że prawodawca zdecydował się przyznać wsparcie finansowe w opłacaniu składek przedsiębiorcom prowadzącym działalność gospodarczą wybranych rodzajów (branż). Treść tego przepisu wskazuje, że omawiana ulga przysługuje przedsiębiorcom - płatnikom składek, rzeczywiście prowadzącym określone w nim rodzaje działalności. Jest w nim bowiem mowa o "płatniku składek prowadzącym działalność", "jako przeważający rodzaj działalności". Sprecyzowanie rodzajów tych działalności, które uprawniają do zwolnienia, nastąpiło natomiast poprzez wskazanie określonych kodów PKD. Dokonano tego jednak w sposób abstrakcyjny, w oderwaniu od cech konkretnego płatnika, domagającego się zwolnienia.
W § 10 ust. 3 rozporządzenia prawodawca zdecydował się na wprowadzenie środka dowodowego o charakterze formalnym, za pomocą którego ma nastąpić ustalenie przez organ rozpatrujący sprawę, rzeczywistego zakresu prowadzonej działalności ("oceny spełnienia warunku dokonuje się na podstawie") przez podmiot domagający się zwolnienia. Środek ten ma charakter domniemania prawnego zakładającego, że wpis w rejestrze podmiotów REGON odpowiada stanowi rzeczywistemu. Przedmiotowe domniemanie nie ma jednak charakteru niewzruszalnego (niepodważalnego). Jego treść, jak również odwołanie się do przepisów K.p.a., według której prowadzone jest postępowanie w sprawie oznacza, że należy ono do kategorii domniemań wzruszalnych.
Postępowanie w sprawie ulgi, prowadzone jest na zasadach określonych w przepisach K.p.a (zob. art. 31 zq ust. 7 i ust. 8 ustawy z 2 marca 2020 r.), a zgodnie z art. 76 § 3 K.p.a. dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu przeciwko dokumentowi urzędowemu.
Dane pozyskiwane przez ZUS, w trybie określonym w art. § 10 ust. 3 rozporządzenia, mają charakter urzędowy, w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a. (zob. art. 43 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej - t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 443 z późn. zm., zwanej dalej: ustawą o statystyce publicznej) i są dla Zakładu wiążące, ale przepisy ustawy z 2 marca 2020 r. nie wyłączyły stosowania w tym postępowaniu normy zawartej w art. 76 § 3 K.p.a.
Oznacza to, że przedsiębiorca prowadzący rzeczywistą działalność gospodarczą, odpowiadającą treści kodów PKD wymienionych w § 10 ust. 1, ust. 2 i ust. 2 a rozporządzenia, jako przeważającą (ten warunek ulgi ma charakter materialnoprawny i nie podlega modyfikacji), może przeprowadzić dowód przeciwko treści dokumentu urzędowego, a więc odnośnie środka dowodowego określonego w § 10 ust. 3 rozporządzenia, tj. danych pozyskanych przez Zakład z rejestru podmiotów REGON i podważyć w niebudzący wątpliwości sposób aktualność wpisu w rejestrze podmiotów REGON odnośnie stanu faktycznego, w jakim się znajduje. Obalenie domniemania podlegać będzie zaś na wykazaniu, że rzeczywisty stan faktyczny jest inny, niż ten wynikający z danych pozyskanych przez Zakład z rejestru podmiotów REGON.
Ocena czy działalność gospodarcza określonego rodzaju jest rzeczywiście wykonywana i w jakich rozmiarach, należy do sfery ustaleń faktycznych. Nie zależy ona bezwzględnie od wpisu do rejestru, choć wpis taki potraktowany został przez ustawodawcę jako domniemanie mające na celu uproszczenie postępowania w przedmiocie ulgi (sens domniemania polega na istnieniu dużego stopnia prawdopodobieństwa, że w razie stwierdzenia faktu wskazanego w przesłance domniemania prawdziwy jest fakt określony we wniosku domniemania). Inicjatywa dowodowa w tej kwestii należy jednak do strony inicjującej postępowanie administracyjne. W tym celu powinna ona wskazać okoliczności potwierdzające swoje twierdzenia w tym zakresie, a także, na wezwanie organu, przedstawić odpowiednie dowody.
Dokonując wykładni powyższych przepisów ZUS powinien uwzględnić zasady wspólne dla systemu prawnego w Rzeczypospolitej Polskiej, jakie wiążą się z wartością demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Ten sam wymóg powinien przyświecać ustawodawcy podczas konstruowania regulacji normatywnych. Pomoc, o jakiej mowa, na gruncie niniejszej sprawy, powinna być kierowana do podmiotów, które rzeczywiście prowadziły określony w § 10 ust. 2 a rozporządzenia rodzaj działalności gospodarczej (co też w treści tego przepisu uczyniono), a nie [tylko] do tych, które legitymują się określonym rodzajem wpisu, wyłącznie o formalnym charakterze (o znaczeniu dla statystyki publicznej), niezależnie od tego, czy działalność taką faktycznie prowadziły.
Rejestr podmiotów REGON prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej, której celem jest zapewnienie rzetelnego, obiektywnego i systematycznego informowania społeczeństwa, organów państwa i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego – por. art. 3 ustawy o statystyce publicznej. Podanie do rejestru danych niezgodnych z rzeczywistością, albo ich niezaktualizowanie, nie pociąga za sobą zakazu prowadzenia działalności innej niż ta objęta kodami PKD wpisanymi w rejestrze podmiotów REGON. Rejestr ma charakter formalny i bazuje na oświadczeniach wiedzy podmiotów zobowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on więc stanu prawnego, także w obszarze działalności gospodarczej. Jak natomiast wyjaśnił Sąd Najwyższy, m. in. w wyrokach z 7 stycznia 2013 r., sygn. II UK 142/12 i 23 listopada 2016 r., sygn. II UK 402/15, oświadczenia wiedzy mają charakter faktów, dlatego mogą być kwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu.
Niezależnie od powyższego zwrócić też należy uwagę na fakt, że ani ustawa o statystyce publicznej, ani przepisy rozporządzenia, nie zawierają definicji wyrażenia "przeważająca działalność gospodarcza". Wyjaśnia je dopiero rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń (Dz. U. poz. 2009 z późn. zm., por. § 9 rozporządzenia). Nawiązano w nim do poziomu przychodów z poszczególnych rodzajów działalności danej jednostki statystycznej - do procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących. O rodzaju przeważającej działalności gospodarczej nie może zatem świadczyć więc sam wpis do rejestru podmiotów REGON, ponieważ przepisy regulujące funkcjonowanie tej ewidencji określają warunki, które należy wziąć pod uwagę przy ocenie, kiedy i jaka działalność może być uznana za przeważającą. Decyduje jednak o tym podmiot składający oświadczenie wiedzy, w oparciu o wytyczne określone w ww. rozporządzeniu. Dlatego dokonując wykładni między innymi § 10 ust. 1 rozporządzenia nie można pominąć ww. znaczenia pojęcia przeważającej działalności.
W świetle powyższego uznać więc należy, że pomoc, o jakiej mowa w § 10 ust. 2 a rozporządzenia, nie powinna trafiać do podmiotów, które nie prowadzą działalności określonych w tych przepisach jako działalności przeważającej. Nie można jej także przyznawać z pominięciem podmiotów, które pomimo braku zgłoszenia organowi statystyki publicznej jako przeważającego rodzaju działalności tej wymienionej w § 10 ust. 2 a rozporządzenia, rzeczywiście taki rodzaj działalności w analizowanym czasie prowadziły. Takie formalne ograniczenie wynikające z wpisu w rejestrze podmiotów REGON nie spełniłoby bowiem konstytucyjnego wymogu proporcjonalności odnośnie celu, jaki zamierzano osiągnąć omawianą regulacją ulgową. Poprzestanie na formalnej treści wpisu w rejestrze podmiotów REGON mogłoby nie pozwolić przyznać pomocy tym, do których została ona skierowana.
Nie można również przy wykładni przepisów ustawy z 2 marca 2020 r. oraz wydanego na podstawie zawartej w niej delegacji rozporządzenia tracić z pola widzenia także tego, że regulacje te, w tym kolejne ich nowelizacje, mają na celu m.in. zwalczanie skutków, w tym społeczno-gospodarczych, COVID-19, np. poprzez udzielanie różnego rodzaju wsparcia materialnego wielu podmiotom, w tym przedsiębiorcom. Wprowadzane przez ustawodawcę ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej, bez względu na formę w jakiej to następowało, także w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, powinny wiązać się z rozwiązaniami mającymi udzielać wymiernego i realnego wsparcia tym, którzy określonymi ograniczeniami są/byli bezpośrednio obejmowani, a przez to doznali faktycznego, a nie tylko formalnego, ograniczenia konstytucyjnego prawa swobody prowadzenia działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP) i możliwości zarobkowania.
Określenie formy wsparcia należy do ustawodawcy, a udzielenie ulgi w realizacji fiskalnych obowiązków publicznoprawnych jest jedną z nich. Takie wsparcie przedsiębiorców stanowi realizację zasady sprawiedliwości społecznej, a poza tym wymiar składek na ubezpieczenia społeczne nie był w kwietniu 2021 r., a także we wrześniu 2020 r., bezwzględnie uzależniony od rodzaju prowadzonej działalności, określanej według kodów PKD (art. 18 i n. ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 423 z późn. zm.). Podobnie większość ograniczeń prowadzenia działalności gospodarczej wprowadzanych kolejnymi rozporządzeniami nie była wprost określana odwołaniem się do kodów PKD (z nielicznymi wyjątkami), lecz miały zasadniczo charakter opisowy (por. np. § 6 i § 26 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, w brzmieniu obowiązującym 1 listopada 2020 r., Dz. U. poz. 1758 ze zm.). Dlatego też rozwiązania prawnego określonego w § 10 ust. 3 rozporządzenia nie można traktować jako wyłącznego środka dowodowego służącego wykazaniu rodzaju prowadzonej działalności, a wnioskujący o zwolnienie podmiot gospodarczy może te okoliczności wykazać także innymi środkami dowodowymi i podważyć formalne i statystyczne znaczenie wpisu w rejestrze podmiotów REGON.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że w jej ramach ZUS stwierdził, kierując wyłącznie się domniemaniem z § 10 ust. 3 rozporządzenia, że skarżący nie prowadził, jako przeważającej, tego rodzaju działalności, która uprawniałaby do uzyskania zwolnienia ze składek, pomimo przeciwnych jego twierdzeń. Tak więc, w istocie ZUS uchylił się od ustalenia przedmiotu rzeczywistej działalności skarżącego, do czego, w świetle wyżej przedstawionych rozważań, był zobligowany.
ZUS ograniczył się bowiem do zbadania rodzaju przeważającej działalności skarżącego, ujawnionej w rejestrze REGON, pomimo tego, że przepis § 10 ust. 2a rozporządzenia, jak to wyżej stwierdzono, odwołuje się do faktycznie prowadzonej działalności, a skarżący podnosił tego rodzaju okoliczności w trakcie postępowania (występując z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy), wskazując na konieczność poczynienia ustaleń, wykraczających poza stricte formalny (odnotowany w rejestrach) aspekt jej aktywności gospodarczej.
Opisane wyże uchybienia, którymi dotknięte zostało przeprowadzone w sprawie postępowanie, przesądzają o tym, że zaskarżona decyzja, podobnie jak utrzymana nią w mocy decyzja z [...] maja 2021 r., dotknięte są istotnymi wadami (naruszenie przepisów prawa materialnego, przejawiające się w nieprawidłowym ustaleniu warunków zwolnienia, a także przepisów postępowania, pociągające za sobą wadliwe ustalenie stanu faktycznego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy). Z tego więc względu oba rozstrzygnięcia winny być wyeliminowane z obrotu prawnego, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej: P.p.s.a.).
W ponownie przeprowadzonym postępowaniu ZUS winien przede wszystkim ustalić jaki był rzeczywisty przedmiot prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej w lutym 2020 r., noszącej cechy jej działalności przeważającej. W tym celu przeprowadzi więc pełne postępowanie wyjaśniające, czyniąc niezbędne ustalenia w tym zakresie, na podstawie dostępnych i możliwych do przeprowadzenia dowodów.
W ramach wskazanych wyżej czynności organ powinien odnieść się przede wszystkim do okoliczności faktycznych, związanych z realizowanymi przez skarżącą przedsięwzięciami gospodarczymi. W tym zakresie winien również wziąć pod uwagę przedłożone przez nią dowody, dokonując ich oceny, a w szczególności odnosząc się w sposób rzetelny i rzeczowy do wynikających z nich okoliczności.
Dopiero zaś stwierdzając ewentualnie, w oparciu o te czynności, prowadzenie przez skarżącą działalności uprawniającej do zwolnienia, odpowiadającej opisanym w sposób abstrakcyjny, poprzez odwołanie do odpowiedniego kodu PKD, jej cechom, zbada skalę spadku przychodów skarżącej, pod kątem tego czy jej wskaźnik uprawnia do uzyskania wnioskowanej ulgi.
Mając więc na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję, a także poprzedzającą ją decyzję ZUS z [...] maja 2021 r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło