III SA/Po 1097/12
WyrokWSA w Poznaniu2012-12-04
Skład orzekający: Maria Lorych-Olszanowska, Walentyna Długaszewska, Mirella Ławniczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpatrując zażalenie na postanowienie wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, jest związane stanowiskiem wierzyciela i czy może odmówić merytorycznego rozpoznania zarzutu nieistnienia obowiązku?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpatrując zażalenie na postanowienie wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, nie jest związane stanowiskiem wierzyciela i ma obowiązek merytorycznego rozpoznania zarzutu nieistnienia obowiązku. Odmowa takiego rozpoznania stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Zobowiązany Z.L. wniósł zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym opłaty dodatkowej za postój pojazdu, kwestionując istnienie obowiązku i brak wezwania do zapłaty. Wierzyciel (Miejski Zarząd Dróg) uznał zarzuty za nieuzasadnione. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie wierzyciela, nie rozpoznając merytorycznie zarzutu nieistnienia obowiązku. Zobowiązany zaskarżył postanowienie SKO do WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego. WSA uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 4 grudnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska (spr.) WSA Mirella Ławniczak Protokolant: sekr. sąd. Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2012 roku przy udziale sprawy ze skargi Z.L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów zgłoszonych w toku postępowania egzekucyjnego za nieuzasadnione I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...], nr [...] po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez Z. L., utrzymało w mocy postanowienie zawierające stanowisko wierzyciela - Miejskiego Zarządu Dróg w O.W. z dnia [...], w sprawie uznania za nieuzasadnione zarzutów skarżącego Z. L., wniesionych w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym egzekucji należności pieniężnej z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój samochodu w dniu [...] w strefie płatnego parkowania.
W uzasadnieniu organ wskazał, że Z.L. pismem z dnia 26 maja 2011r. wniósł do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tj. nieistnienie obowiązku, jak również wskazał na okoliczność braku wystosowania przez wierzyciela wezwania do zapłaty.
Jak ustaliło Kolegium, wierzyciel - Miejski Zarząd Dróg Biuro Strefy Płatnego Parkowania w O.W. upomnieniem z dnia [...] wezwał Z. L. do uregulowania opłaty dodatkowej w kwocie 50zł. za postój pojazdu o nr rej. [...] Opel Kadet w dniu [...], podając miejsce postoju. Następnie wierzyciel wystawił tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] przesłał go do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S.
Pismem z dnia [...] wskazany wyżej organ egzekucyjny, działając na podstawie art. 34 §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wystąpił do wierzyciela o zajęcie stanowiska w zakresie zgłoszonych zarzutów.
Postanowieniem z dnia z dnia [...] wierzyciel - Zarząd Dróg Miejskich działając na podstawie art. 17 i art. 34 § 1 i 2 ustawy z dnia 16 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) uznał zarzuty za nieuzasadnione.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. ustosunkowując się do zarzutów zobowiązanego podniesionych w zażaleniu, uznało, że wierzyciel w zaskarżonym postanowieniu w sposób niebudzący wątpliwości wyraził swoje stanowisko wobec zarzutów, uznając je za nieuzasadnione.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Z. L. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając obrazę prawa materialnego poprzez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie oraz obrazę przepisów postępowania, które miały wpływ na treść postanowienia, a także błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98,poz.1071).
Kontrolując zaskarżone postanowienie w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] które zostało wydane w następstwie rozpatrzenia zażalenia Z. L. na postanowienie Miejskiego Zarządu Dróg w O. W. z dnia [...], w sprawie uznania za nieuzasadnione zarzutów skarżącego Z.L. wniesionych w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym egzekucji należności pieniężnej z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój samochodu w dniu [...] w strefie płatnego parkowania.
Zgodnie z art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r.o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 229, poz. 1954 z 2005r. ze zm.) zwanej dalej u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1 – 7, 9 i 10 a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. W myśl art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a w przypadku uznania przez wierzyciela zarzutów za uzasadnione – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów służy zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym zażalenie, które rozpatruje organ odwoławczy (art. 34 § 5 u.p.e.a).
Organ odwoławczy, którym w przedmiotowej sprawie jest Samorządowe Kolegium odwoławcze, na skutek zażalenia na postanowienie w sprawie zgłaszanych zarzutów,
wydanego na podstawie art. 34 § 4 ustawy egzekucyjnej, ponownie rozpoznaje i rozstrzyga sprawę co do jej istoty, nie wychodząc poza zakres rozpoznania organu egzekucyjnego. Jest rzeczą oczywistą, że poddanie postanowienia wierzyciela kontroli instancyjnej przez wniesienie zażalenia, powinno odbywać się przy uwzględnieniu wszystkich kompetencji orzeczniczych organu drugiej instancji określonych w art. 138 k.p.a. – bowiem jedynie wówczas w pełni zostanie zrealizowana zasada dwuinstancyjności. Organ odwoławczy nie jest organem egzekucyjnym, zatem nie jest związany stanowiskiem wierzyciela.
Z zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wynika natomiast, że rozstrzygając sprawę organ odwoławczy, w odniesieniu do zasadniczej kwestii spornej - zarzutu nieistnienia egzekwowanego obowiązku, nie rozpoznał jej merytorycznie, wskazując jedynie, że wierzyciel w zaskarżonym postanowieniu w sposób niebudzący wątpliwości wyraził swoje stanowisko wobec zarzutów, uznając je za nieuzasadnione.
Wobec powyższego Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie narusza wskazane wyżej przepisy w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy uwzględni jednakże, że postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego w dniu [...] tytułem opłaty dodatkowej za nieopłacony postój pojazdu [...] w dniu [...] zostało z urzędu umorzone postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...], nr [...], wydanym na podstawie art. 59 §1 pkt 7 oraz §3 i § 4 ustawy z dnia 16 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.).
W uzasadnieniu tego postanowienia organ wskazał, że w niniejszym przypadku tytuł wykonawczy został wadliwie wystawiony, gdyż jako wierzyciela wystawiającego przedmiotowy tytuł wykonawczy wskazano Miejski Zarząd Dróg Biuro Obsługi Strefy Płatnego Parkowania w O. W. zamiast Prezydenta Miasta O. W. Jak wskazał organ, uprawnienia Miejskiego Zarządu Dróg jako zarządu są pochodną uprawnień Prezydenta Miasta jako zarządcy dróg. Zarząd jest wprawdzie samodzielną jednostką organizacyjną Miasta, ale jego dyrektor działa na podstawie pełnomocnictw udzielonych przez Prezydenta, czyli w jego imieniu. W konsekwencji powołując się przy tym na art. 11a ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. Nr 142, poz. 1591 z 2001r. ze zm.) tytuł wykonawczy powinien być wystawiony w imieniu Prezydenta Miasta, bowiem to ten organ jest wierzycielem uprawnionym do żądania wykonania obowiązku. Organ uznał zatem, że tytuł wykonawczy zawiera wadę, która musi skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego z urzędu.
Jednocześnie postanowieniem nr [...] wydanym również w dniu [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w S., na podstawie art. 105 §1 K.p.a, w zw. z art. 17 i art. 18 ustawy z dnia 16 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku Z. L. z dnia [...] w części dotyczącej zarzutu wniesionego na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego w dniu [...] przez Miejski Zarząd Dróg Biuro Obsługi Strefy płatnego Parkowania w O. W. tytułem opłaty dodatkowej za nieopłacony postój pojazdu [...] w dniu [...], umorzył postępowanie wszczęte ww. wnioskiem z uwagi na bezprzedmiotowość.
W uzasadnieniu organ powołał się na wyżej wskazane postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, wskazując, że obecnie brak jest przedmiotu postępowania, zatem postępowanie wszczęte przedmiotowym wnioskiem jest bezprzedmiotowe.
Miejski Zarząd Dróg w O. W. w dniu [...] wniósł zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w K. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...], nr [...].
Wyrokiem z dnie 28 sierpnia 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wydanym w sprawie I SA/GL 193/12 oddalił skargę Miejskiego Zarządu Dróg w O. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia [...], nr [...]. Wyrok jest prawomocny.
Z uwagi na to, że kontrola zaskarżonego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia odnosiła się do stanu faktycznego i prawnego aktualnego na dzień wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia, wyżej wskazane okoliczności pozostawały poza zakresem oceny Sądu.
Ze względu na powyższe, Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło