III SA/Po 11/21

WyrokWSA w Poznaniu2021-05-11

Skład orzekający: Walentyna Długaszewska, Mirella Ławniczak, Szymon Widłak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i zatwierdzając dokumentację hydrogeologiczną, prawidłowo oceniło materiał dowodowy, w tym zleconą ekspertyzę, oraz czy organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował art. 93 ust. 5 Prawa geologicznego i górniczego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję SKO oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, uznając, że organy nie wywiązały się z obowiązku rzetelnego rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego, w tym zleconej ekspertyzy, co narusza przepisy postępowania i mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Ponadto, organ pierwszej instancji nie uzasadnił braku zastosowania art. 93 ust. 5 Prawa geologicznego i górniczego, a organ odwoławczy, mimo wskazania na konieczność uzupełnienia dokumentacji, rozstrzygnął sprawę merytorycznie na podstawie niewystarczającego materiału.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zatwierdzenia dokumentacji hydrogeologicznej ustalającej zasoby eksploatacyjne ujęcia wód podziemnych. Starosta odmówił zatwierdzenia, powołując się na wątpliwości co do prawidłowości dokumentacji, potwierdzone ekspertyzą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję starosty i zatwierdziło dokumentację. Po uchyleniu obu decyzji przez WSA, Starosta ponownie odmówił zatwierdzenia, a SKO ponownie uchyliło decyzję Starosty i zatwierdziło dokumentację. Prokurator Okręgowy wniósł skargę do WSA, zarzucając organom ponowne naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w szczególności brak należytej oceny ekspertyzy i niewywiązanie się z wytycznych sądu.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Krotoszyńskiego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 11 maja 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędziowie WSA Mirella Ławniczak WSA Szymon Widłak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 maja 2021 roku sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w O. W.. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia dokumentacji hydrogeologicznej ustalającej zasoby eksploatacyjne ujęcia wód podziemnych uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] lipca 2020r. nr [...] Zaskarżoną do Sądu decyzją z [...] września 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości decyzję Starosty K. z [...] lipca 2020 r. o odmowie zatwierdzenia dokumentacji hydrogeologicznej i zatwierdziło dokumentację hydrogeologiczną, ustalającą zasoby eksploatacyjne ujęcia wód podziemnych z utworów neogeńskich na działce nr [...] w miejscowości S. O., gmina K. W.. Rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Starosta K. decyzją z [...] grudnia 2018 r., na podstawie art. 88 ust. 2 pkt 2, art. 93 ust. 2, art. 156 ust. 1 pkt 3 i art. 161 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2017 r., poz. 2126 ze zm., dalej: p.g.g.), oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, dalej: K.p.a.), odmówił zatwierdzenia dokumentacji hydrogeologicznej ustalającej zasoby eksploatacyjne ujęcia wód podziemnych z utworów neogenu na ww. działce, opracowanej przez uprawnionych geologów A. B. i P. W. na zlecenie Spółki A o. w G., według stanu na sierpień 2018 r. Uzasadniając decyzję organ wskazał, że wniosek o zatwierdzenie ww. dokumentacji hydrogeologicznej został złożony [...] października 2018 r. Po analizie dokumentacji organ powziął wątpliwości co do: 1. prawidłowości parametrów prac geologicznych i danych przyjętych do opracowania dokumentacji; 2. prawidłowości przyjętego bilansu wodnego z uwzględnieniem znanych zasobów wodnych na terenie powiatu k. ; 3. braku wskazania zagrożeń wynikających z eksploatacji ujęcia wodnego na podstawie dokumentacji, w szczególności dla istniejących ujęć wodnych w gminie K. W. i ich oceny. W związku z tym, zlecono wykonanie ekspertyzy w zakresie przedstawionych wyżej wątpliwości. Ekspertyzę wykonał dr S. D. z Spółki B w P.. Organ I instancji ocenił, że ekspertyza jest spójna, rzetelna oraz daje odpowiedzi na wątpliwości organu, co do prawidłowości wykonania dokumentacji i rzetelności jej wyników. Organ pierwszej instancji przedstawił fragmenty ekspertyzy wykazujące nieprawidłowości przedłożonej z wnioskiem dokumentacji hydrogeologicznej i zagrożenia wynikające z eksploatacji przedmiotowego ujęcia wody, co było podstawą do odmowy zatwierdzenia tej dokumentacji. Rozpoznając odwołanie strony Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] lutego 2019 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. orzekło o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i zatwierdzeniu przedmiotowej dokumentacji hydrogeologicznej. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że Starosta nie wskazał podstaw, dla których odmówił wiarygodności dokumentacji złożonej przez inwestora, np. nie określił, jakie przepisy (np. rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia [...] listopada 2016 r. w sprawie dokumentacji hydrogeologicznej i dokumentacji geologiczno-inżynierskiej; Dz. U. z 2016 r., poz. 2033; dalej: rozporządzenie) narusza dokumentacja, czym naruszył art. 93 ust. 3 p.g.g. Decyzja organu I instancji nie zawiera wskazania podstawy prawnej, co narusza art. 107 § 1 pkt 4 K.p.a. Zdaniem SKO, starosta powinien zastosować art. 93 ust. 5 p.g.g., czyli nakazać zmianę dokumentacji geologicznej, a w razie potrzeby - wykonanie dodatkowych prac geologicznych. Nie miał natomiast podstaw do zlecenia z urzędu odrębnej ekspertyzy. Organ pierwszej instancji naruszył także art. 10 § 1 K.p.a., gdyż przed wydaniem decyzji nie umożliwił stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, co powoduje konieczność uchylenia decyzji. Organ odwoławczy we własnym zakresie dokonał oceny dokumentacji i uznał ją za spójną, jednoznaczną, rzetelną, spełniającą wymogi p.g.g. i rozporządzenia, w związku z czym ją zatwierdził. Na wskazaną wyżej decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł Prokurator Okręgowy w O. W.. Prawomocnym wyrokiem z 03 grudnia 2019 r., III SA/Po 560/19 WSA w Poznaniu uchylił obie decyzje wydane w sprawie. Sąd uznał za zasadny zarzut skargi braku odniesienia się przez organ odwoławczy do sporządzonej ekspertyzy zleconej przez organ pierwszej instancji. Jak wskazał Sąd, organ, czyli także organ odwoławczy, ma obowiązek rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.) i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji, które winno zawierać, m. in., wskazanie przyczyn, dla których jakiemuś dowodowi odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 K.p.a.). Do materiału dowodowego należy także wspomniana ekspertyza. WSA ocenił, że organ pierwszej instancji był uprawniony, na podstawie art. 75 § 1 K.p.a., do powołania tego dowodu, zaś odniesienie się do jego treści jest tym bardziej konieczne, gdyż organ odwoławczy - pomijając wyrażone w niej zastrzeżenia wobec przedłożonej dokumentacji hydrogeologicznej - jednocześnie tę dokumentację zatwierdził, stwierdzając jedynie lakonicznie, że jest ona spójna, jednoznaczna, rzetelna i spełnia wymogi określone w przepisach. Nie wyłącza to swobodnej oceny tego dowodu przez organ odwoławczy (art. 80 K.p.a.), czyli treść ekspertyzy nie wiąże tego organu, ale ta ocena musi być dokonana, a tego zabrakło. Nie ma przy tym znaczenia charakter ekspertyzy (czy jest ona dokumentem prywatnym), gdyż stanowi ona część materiału dowodowego, do którego organ odwoławczy powinien był się odnieść, tym bardziej że ekspertyza ta stanowiła dla organu pierwszej instancji jedyny dowód, na podstawie którego uznał on, że przedłożona mu dokumentacja hydrogeologiczna jest wadliwa i nie może być zatwierdzona. Jednocześnie Sąd uznał za zasadne uchylić również decyzję organu pierwszej instancji, gdyż organ ten nie uzasadnił, dlaczego nie zastosował art. 93 ust. 5 p.g.g. Przepis ten stanowi, że w przypadku stwierdzenia istotnych różnic między dokumentacją geologiczną, o której mowa w art. 88 ust. 2 pkt 1-3 (m. in. dokumentacją hydrogeologiczną - art. 88 ust. 2 pkt 2 p.g.g.), a stanem rzeczywistym, w tym warunkami zagospodarowania wód podziemnych, właściwy organ administracji geologicznej może, w drodze decyzji, nakazać zmianę dokumentacji geologicznej, a w razie potrzeby - wykonanie dodatkowych prac geologicznych. Decyzja ta określa termin przedłożenia dodatku do dokumentacji geologicznej. Powyższe wskazuje, że organ pierwszej instancji, dostrzegając na podstawie ekspertyzy, że jego zdaniem przedłożona mu do zatwierdzenia dokumentacja jest w pewnym zakresie wadliwa, mógł rozważyć skorzystanie z trybu wskazanego w art. 93 ust. 5 p.g.g., co mogło skutkować ewentualną sanacją dokumentacji i możliwością jej zatwierdzenia. Organ pierwszej instancji nie skorzystał z tej możliwości, ale nie wskazał dlaczego, co narusza art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z § 3 K.p.a. Przepis art. 93 ust. 5 p.g.g. może być zastosowany nie tylko w przypadku zatwierdzonej już dokumentacji hydrogeologicznej, gdyż nakaz zmiana dokumentacji, o której mowa w art. 93 ust. 5 p.g.g. dotyczy przedstawionej przez stronę dokumentacji, która jest jeszcze niezatwierdzona. Ponownie rozpoznając wniosek Starosta K., wskazana wyżej decyzją z [...] lipca 2020 r. nr [...], wydana na podstawie art. 88 ust. 2 pkt 2, art. 93 ust. 2 oraz 3, art. 156 ust. 1 pkt. 3 i art. 161 ust. 2 pkt. 2 p.g.g. odmówił zatwierdzenia dokumentacji hydrogeologicznej, ustalającej zasoby eksploatacyjne ujęcia wód podziemnych z utworów neogenu", na działce nr [...] w miejscowości S. O., gm. K. W.., wg. stanu na sierpień 2018 roku. W uzasadnieniu organ wskazał, że przeanalizował dokumentację i ekspertyzę sporządzoną dla potrzeb postępowania. Organ przedstawił swoją ocenę prawidłowości parametrów prac geologicznych i prawidłowości danych przyjętych do opracowania dokumentacji, przedstawił swoją ocenę prawidłowości przyjętego bilansu wodnego z uwzględnieniem znanych zasobów wodnych na terenie powiatu krotoszyńskiego, wskazał zagrożenia wynikające z eksploatacji ujęcia w S. O.. Nadto wskazał, że korzystając z uprawnienia wynikającego z art. 93 ust 5 p.g.g. nie może żądać przedstawienia dodatkowych informacji niezwiązanych z dokumentacją i niejako żądać całkowicie innej dokumentacji, niezwiązanej z realizowaną przez inwestora inwestycją. Ocenił, że w związku z powyższym oraz wobec faktu, iż nakazanie zmiany dokumentacji dotyczyć by musiało zmiany zadeklarowanego zużycia wody dla tej inwestycji, a ta określona zgodnie z "Bilansem wód ..." byłaby niewystarczająca dla obsługi planowanej działalności (ubój zwierząt), art. 93 ust 5 p.g.g. nie może w niniejszej sprawie znaleźć zastosowania. Spółka A. w G. , wniósł odwołanie od wskazanej wyżej decyzji, zarzucając naruszenie art 89 ust. 1 i 2, art, 90, art. 93 ust. 3 p.g.g., art. 107 § 3 K.p.a. i art. 153 ustawy z dnia 31 sierpnia 2002 r. — prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), Zdaniem odwołującego, Starosta nie skorzystał (w sensie – nie uruchomił) z trybu wskazanego w art. 93 ust. 5 p.g.g. i to pomimo wskazań zawartych w uzasadnieniu prawomocnego wyroku WSA w Poznaniu z 03 grudnia 2019 r., III SA/Po 560/19. Decyzją z [...] września 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wskazując na art. 17 pkt 1, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., ponownie uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i zatwierdziło dokumentację hydrogeologiczną, ustalającą zasoby eksploatacyjne ujęcia wód podziemnych z otworów neogenu, na działce nr [...] w miejscowości S. O., gmina K.. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że decyzja podlegała uchyleniu chociażby z tego względu, że Starosta nie zastosował się do wytycznych zawartych w wyroku WSA, wydając ponownie decyzję o takiej samej treści, z pominięciem prawomocnego wyroku WSA w Poznaniu z 03 grudnia 2019 r., III SA/Po 560/19. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w całości podtrzymał argumentację przytoczoną w swojej decyzji z [...] lutego 2019 r. Wskazano, że niniejszym dodatkowo realizując wytyczne sądowe: 1. ocena prawidłowości parametrów prac geologicznych i prawidłowości danych przyjętych do opracowania "Dokumentacji...", 2. ocena prawidłowości przyjętego bilansu wodnego z uwzględnieniem znanych zasobów wodnych na terenie powiatu krotoszyńskiego, 3. wskazania zagrożeń wynikających z eksploatacji ujęcia w S. O., organ ocenił, że załączona do wniosku dokumentacja hydrogeologiczna, ustalająca zasoby eksploatacyjne ujęcia wód podziemnych z utworów neogenu na działce nr [...] w miejscowości S. O.", nie narusza przepisów rozporządzenia. Zdaniem organu, że autorzy dokumentacji wykonali niezbędne badania i obliczenia, zgodnie z decyzją Starosty [...] z [...] marca 2017 r. zatwierdzającą projekt robót geologicznych na wykonanie ujęcia wód podziemnych z utworów neogeńskich w miejscowości O. S.. Wykonana ekspertyza, stanowiąca podstawę odmowy zatwierdzenia przedłożonej dokumentacji hydrogeologicznych, wskazała nieprawidłowości w zakresie wykonanych badań i obliczeń, w tym brak powołania się na aktualne opracowania regionalne, dokumentujące zasoby dyspozycyjne oraz nieprawidłowości w sposobie przeprowadzenia próbnego pompowania, które jest podstawą dalszych obliczeń w tym określenia współczynnika filtracji, który to rzutuje na zakres oddziaływania ujęcia wód podziemnych poprzez wielkość promienia leja depresji. Niemniej jednak, sposób prezentacji wyników pompowania oraz obliczeń załączony w przedmiotowej dokumentacji nie jest niezgodny z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia [...] listopada 2016 r. w sprawie dokumentacji hydrogeologicznej i dokumentacji geologiczno-inżynierskiej (Dz. U. 2016 poz. 2033). Należy mieć na uwadze, że dostępna literatura branżowa przedstawia różne sposoby i możliwości określania współczynnika filtracji, a autor w dokumentacji przedstawia obliczenia wybraną przez siebie metodą. Nie jest to niezgodne z zapisami przywołanego powyżej rozporządzenia. W przypadku braku powołania się w dokumentacji hydrogeologicznej na aktualne opracowania regionalne dla analizowanego regionu należy przywołać fakt, że jest praktyką Starostwa Powiatowego w K. w przypadku wydawania decyzji odmownej zatwierdzenia projektów robót geologicznych, jako argument podawania opracowania "Bilans wód podziemnych w obrębie struktur wodonośnych wraz z oceną ich udokumentowania, wykorzystania oraz określeniem rezerw zasobowych (powiaty: r. , k. j. p. ), woj. W. - powiat k. ", które nie jest opracowaniem przywołującym aktualne dane. W ocenie SKO zarówno obliczenia będące podstawą wyników przedstawionych w przedmiotowej dokumentacji hydrogeologicznej jak i wyniki w ekspertyzie nie naruszają przepisów rozporządzenia. Wskazują tylko na różne podejścia i sposoby obliczeń autorów opracowania. Należy rozważyć możliwość zmniejszenia dokumentowanych zasobów eksploatacyjnych zgodnie z dostępnymi zasobami dyspozycyjnymi, określonymi w aktualnych opracowaniach regionalnych. Starosta K., działający jako organ administracji geologicznej na podstawie art. 50 § 1 K.p.a., mając wiedzę podpartą ekspertyzą, powinien wnieść o uzupełnienie przedłożonej dokumentacji wynikającą z konieczności dostosowania dokumentacji do wymagań określonych w rozporządzeniu, w celu rozstrzygnięcia sprawy. Zdaniem SKO, wydaje się oczywistością, że w przypadku kiedy organ administracji geologicznej ma świadomość nieodpowiedniego wykonania części badań i obliczeń, powinien wezwać do uzupełnienia dokumentacji zgodnie z zapisami ekspertyzy. Prokurator Okręgowy w O. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu , w której domagając się ponownie uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium odwoławczego, zarzucił : 1. naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez ustalenie stanu faktycznego niezgodnie z regułami procedury administracyjnej, w szczególności poprzez nienależytą ocenę dowodu w postaci ekspertyzy do dokumentacji hydrogeologicznej przedłożonej przez inwestora i podjęcie decyzji w sposób dowolny; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 93 ust. 3 p.g.g. w zw. z § 5 ust. 1 pkt. 4, 5 ,7, 9-11 oraz 15 i w zw. z § 1 ust. 2 pkt 2 i 6 Rozporządzenia, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez uznanie, że przedłożona dokumentacja hydrogeologiczna jest prawidłowa, podczas gdy w istocie nie odpowiada ona wymaganiom prawa. W uzasadnieniu skargi wskazano, m. in., że SKO zostało zobowiązane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do dokonania prawidłowej, wyczerpującej oceny dowodu w postaci ekspertyzy do dokumentacji hydrogeologicznej, opracowanej na zlecenie Starostwa Krotoszyńskiego. Zdaniem skarżącego, SKO nie sprostało temu zadaniu i kolejny raz podjęta decyzja razi powierzchownością i brakiem należytego uzasadnienia. Jednoznacznie SKO stwierdziło, że ekspertyza, stanowiąca podstawę odmowy zatwierdzenia dokumentacji hydrologicznej, faktycznie wskazuje nieprawidłowości w zakresie wykonanych badań i obliczeń. Pomimo to uznało, że sposób prezentacji wyników nie jest niezgodny z przepisami rozporządzenia. Zdaniem Prokuratora Okręgowego stanowisko powyższe razi niekonsekwencją. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. W piśmie z [...] lutego 2021 r. uczestnik postępowania (Spółka A. w G.) wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, m.in., poprzez badanie legalności, czyli zgodności z prawem wydawanych aktów w tym decyzji administracyjnych. Z treści art. 145 § 1 ww. ustawy wynika natomiast, że sąd uchyla zaskarżoną decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej P.p.s.a.), ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Uregulowanie zawarte w art. 153 P.p.s.a., który ma charakter bezwzględnie obowiązujący, oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 P.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania. Przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] września 2020 r., którą SKO uchyliło w całości decyzję Starosty [...] z [...] lipca 2020 r. o odmowie zatwierdzenia dokumentacji hydrogeologicznej i zatwierdziło dokumentację hydrologiczną, dot. przedmiotowej działki. Przede wszystkim należy wskazać, że w ponownie prowadzonym postępowaniu , realizując wytyczne wskazane w wyroku Sądu z dnia 03 grudnia 2019 r., III SA/Po 560/19, organ zobowiązany był rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.) i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji, które winno zawierać, m. in., wskazanie przyczyn, dla których jakiemuś dowodowi odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 K.p.a.). Do materiału dowodowego, jak wskazał Sąd w wyroku z 3 grudnia 2019r., należy także ekspertyza zlecona przez organ I instancji. Za zasadny Sąd uznał zarzut skargi polegający na braku odniesienia się przez organ odwoławczy do sporządzonej ekspertyzy zleconej przez organ pierwszej instancji Jak wskazał Sąd, odniesienie się do treści ekspertyzy jest tym bardziej konieczne, gdyż organ odwoławczy - pomijając wyrażone w niej zastrzeżenia wobec przedłożonej dokumentacji hydrogeologicznej - jednocześnie tę dokumentację zatwierdza, stwierdzając jedynie lakonicznie, że jest ona spójna, jednoznaczna, rzetelna i spełnia wymogi określone w przepisach. Jednocześnie, Sąd uznał za zasadne uchylić również decyzję organu pierwszej instancji, gdyż organ ten nie uzasadnił, dlaczego nie zastosował art. 93 ust. 5 p.g.g. Jak wskazał Sąd, przepis ten stanowi, że w przypadku stwierdzenia istotnych różnic między dokumentacją geologiczną, o której mowa w art. 88 ust. 2 pkt 1-3 (m. in. dokumentacją hydrogeologiczną - art. 88 ust. 2 pkt 2 p.g.g.), a stanem rzeczywistym, w tym warunkami zagospodarowania wód podziemnych, właściwy organ administracji geologicznej może, w drodze decyzji, nakazać zmianę dokumentacji geologicznej, a w razie potrzeby - wykonanie dodatkowych prac geologicznych. Decyzja ta określa termin przedłożenia dodatku do dokumentacji geologicznej. Powyższe wskazuje, że organ pierwszej instancji, dostrzegając na podstawie ekspertyzy, że jego zdaniem przedłożona mu do zatwierdzenia dokumentacja jest w pewnym zakresie wadliwa, mógł rozważyć skorzystanie z trybu wskazanego w art. 93 ust. 5 p.g.g., co mogło skutkować ewentualną sanacją dokumentacji i możliwością jej zatwierdzenia. Organ pierwszej instancji nie skorzystał z tej możliwości, ale nie wskazał dlaczego co , w ocenie Sądu, narusza art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z § 3 K.p.a. W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania, Starosta K. odnosząc się do wskazań zawartych w ww. wyroku Sądu, wskazał jedynie, że korzystając z uprawnienia wynikającego z przepisu art. 93 ust 5 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, organ nie może żądać przedstawienia dodatkowych informacji niezwiązanych z dokumentacją i niejako żądać całkowicie innej dokumentacji, niezwiązanej z realizowana przez inwestora inwestycją. W związku z powyższym oraz wobec faktu, że nakazanie zmiany dokumentacji dotyczyć musiałoby zmiany zadeklarowanego zużycia wody dla tej inwestycji, a ta określona z godnie z "Bilansem wód..." nie byłaby wystarczająca dla obsługi planowanej działalności ( ubój zwierząt), przepis art. 93 ust 5 ww. ustawy nie może w niniejszej sprawie znaleźć zastosowania. Mając na uwadze powyższe oraz wskazując na związanie organu wytycznymi zawartymi w prawomocnym wyroku Sądu, należy wyjaśnić, że w ww. wyroku uchylającym decyzję organu I instancji, Sąd wskazując na art. 93 ust. 5 p.g.g. zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia istotnych różnic między dokumentacją geologiczną, o której mowa w art. 88 ust. 2 pkt 1-3 (m. in. dokumentacją hydrogeologiczną - art. 88 ust. 2 pkt 2 p.g.g.), a stanem rzeczywistym, w tym warunkami zagospodarowania wód podziemnych, właściwy organ administracji geologicznej może, w drodze decyzji, nakazać zmianę dokumentacji geologicznej, a w razie potrzeby - wykonanie dodatkowych prac geologicznych, zobowiązał organ do wskazania przyczyn braku skorzystania z takiej możliwości. Samorządowe Kolegium odwoławcze, uchylając decyzję organu I instancji, wskazało, że organ nie zastosował się do wytycznych zawartych w ww. wyroku Sądu z dnia 3 grudnia 2019 r., wydając nową decyzję o treści niemal identycznej, jak decyzja z dnia [...] grudnia 2019r., z pominięciem wytycznych wskazanych przez Sąd. Jednocześnie, jak podkreślił organ odwoławczy, Starosta K., działający jako organ administracji geologicznej, mający wiedzę podpartą ekspertyzą, powinien wnieść o uzupełnienie przedłożonej dokumentacji, z konieczności dostosowania dokumentacji do wymagań określonych w rozporządzeniu Ministerstwa Środowiska z dnia 18 listopada 2016 r. w sprawie dokumentacji hydrologeologicznej i dokumentacji geologiczno – inżynierskiej ( Dz.U. 2016 , poz. 2033) w celu rozstrzygnięcia sprawy. Jak wskazał organ, wydaje się oczywistością, że w przypadku, kiedy organ administracji geologicznej ma wiadomość nieodpowiedniego wykonania części badań i obliczeń, powinien wezwać do uzupełnienia dokumentacji, zgodnie z zapisami ekspertyzy. Z akt administracyjnych nie wynika, aby organ realizując wytyczne Sądu, podjął jakiekolwiek czynności na podstawie art. 93 ust. 5 p.g.g. Zawarte zaś w uzasadnieniu decyzji stanowisko organu w tym zakresie, w istocie nie stanowi wyjaśnienia przyczyn braku podjęcia działań, na podstawie wskazanego przepisu, a jest wyłącznie oceną dokumentacji przedłożonej przez stronę do wniosku. Przechodząc natomiast do oceny decyzji organu odwoławczego, należy przede wszystkim wskazać, że już przedstawione wyżej stanowisko organu, kwestionujące rozstrzygnięcie Starosty [...], powoduje, że wskazane tam uchybienia nie pozwalały na merytoryczne rozstrzygniecie sprawy. Przede wszystkim, co należy podkreślić, w postępowaniu będącym przedmiotem kontroli obowiązuje zasada dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.) Zasada ta oznacza, między innymi, że organ odwoławczy ma obowiązek przeprowadzić postępowanie dowodowe, celem ustalenia stanu faktycznego sprawy i jej rozstrzygnięcia. Nie budzi wątpliwości, że w postępowaniu odwoławczym organ korzysta z ustaleń poczynionych przez organ I instancji, bez konieczności powtarzania czynności postępowania dowodowego, odnosząc się do tych ustaleń i dokonując ich oceny. W kontrolowanej sprawie, jak wskazano wyżej , SKO wskazało na konieczność uzupełnienia przedłożonej dokumentacji, jako konieczność dostosowania dokumentacji do wymagań określonych w rozporządzeniu Ministerstwa Środowiska z dnia 18 listopada 2016 r. w sprawie dokumentacji hydrologeologicznej i dokumentacji geologiczno – inżynierskiej ( Dz.U. 2016 , poz. 2033), w celu rozstrzygnięcia sprawy. Nie sposób zatem uznać za prawidłowe postępowanie organu odwoławczego, który wskazując na uchybienia w zakresie zgromadzonego materiału dowodowego, rozstrzyga merytorycznie sprawę, w oparciu o materiał dowodowy, który - jak sam organ ocenił, jest niewystarczający dla rozstrzygnięcia. Ponadto, jak wynika ze wskazań zawartych w ww. wyroku, Sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia i oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym ekspertyzy wykonanej przez dr S. D. z Spółki B w P., na zlecenie organu I instancji. W szczególności, jak wskazał Sąd, że organ odwoławczy, pomijając wyrażone w niej zastrzeżenia wobec przedłożonej dokumentacji hydrogeologicznej, dokumentację tę zatwierdził W ocenie Sądu, wydając zaskarżoną decyzję, również organ odwoławczy nie wypełnił wskazań zawartych w wyroku z dnia 3 grudnia 2019 r. Ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, który legł u podstaw decyzji zatwierdzającej dokumentację hydrogeologiczną, organ odwoławczy, co wynika z uzasadnienia decyzji, ograniczył do stwierdzenia, że dokumentacja została sporządzona przez osoby ze stosownymi uprawnieniami oraz, że autorzy dokumentacji wykonali niezbędne badania i obliczenia, zgodnie z decyzją Starosty z dnia [...].03.2017r. zatwierdzającą projekt robót geologicznych na wykonanie ujęcia wód podziemnych Odnosząc się do ekspertyzy wykonanej przez dr S. D. z Spółki B. w P. organ odwoławczy wskazał, że ekspertyza ta wskazała na nieprawidłowości w zakresie wykonanych badań i obliczeń, w tym brak powołania się na aktualne opracowania regionalne, dokumentujące zasoby dyspozycyjne oraz nieprawidłowości w sposobie przeprowadzenia próbnego pompowania, które jest podstawą dalszych obliczeń w tym określenia współczynnika filtracji, który rzutuje na zakres oddziaływania ujęcia wód podziemnych poprzez wielkość promienia leja depresji. Niemniej jednak sposób prezentacji wyników pompowania oraz obliczeń załączony w przedmiotowej dokumentacji nie jest niezgodny z rozporządzeniem Ministerstwa Środowiska z dnia 18 listopada 2016r. Jak wskazał organ, dostępna literatura branżowa przedstawia różne sposoby i możliwości określenia współczynnika filtracji, a autor dokumentacji przedstawia obliczenia wybrana przez siebie metodą. Odnosząc się do braku powołania się w dokumentacji na aktualne opracowania regionalne dla analizowanego regionu, SKO wskazało, ze praktyka Starostwa Powiatowego w K. jest korzystanie z opracowania "Bilans wód podziemnych...", który nie jest opracowaniem przywołującym aktualne dane. Reasumując organ wskazał, że zarówno obliczenia będące podstawą wyników przedstawionych w dokumentacji hydrogeologicznej jak i wyniki w ekspertyzie nie naruszają przepisów ww. rozporządzenia, wskazują tylko na różne podejścia i sposoby obliczeń autorów opracowań. W ocenie Sądu, ocena materiału dowodowego przeprowadzona została przez organ odwoławczy z naruszeniem zasad wynikających z przepisów postępowania. W toku postępowania administracyjnego organ ma obowiązek zbadania całokształtu okoliczności sprawy, w tym rzetelnego rozpatrzenia materiału dowodowego i jego oceny. Sąd w ww. wyroku z dnia 3 grudnia 2019 r., wskazując na uchybienia w prowadzonym przez organ postępowaniu, zwrócił uwagę na konieczność rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a.) oraz odzwierciedlenia tego w uzasadnieniu decyzji, które winno zawierać, m. in., wskazanie przyczyn, dla których jakiemuś dowodowi odmówił organ wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 K.p.a.). Wskazana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji konieczność uzupełnienia przedłożonej dokumentacji, jako konieczność dostosowania dokumentacji do wymagań określonych w rozporządzeniu Ministerstwa Środowiska z dnia 18 listopada 2016 r. w sprawie dokumentacji hydrologeologicznej i dokumentacji geologiczno – inżynierskiej ( Dz.U. 2016 , poz. 2033) w celu rozstrzygnięcia sprawy, w ocenie Sądu, powoduje brak możliwości merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto oceny dokumentacji hydrogeologicznej, którą - uchylając decyzję organu I instancji, zatwierdził organ odwoławczy, sprowadzająca się wyłącznie do stwierdzenia, że dokumentacja została sporządzona przez osoby ze stosownymi uprawnieniami oraz, że autorzy dokumentacji wykonali niezbędne badania i obliczenia, nie sposób uznać za wystarczającą, w szczególności w świetle wskazań Sadu zawartych w ww. wyroku. Wobec powyższego, Sąd uznał, że brak wykonania wytycznych Sądu, a w konsekwencji brak rzetelnego rozpatrzenia i oceny materiału dowodowego, powoduje, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy Ponieważ zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być przedmiotem oceny Sądu dopiero wówczas, gdy stan faktyczny, stanowiący podstawę zaskarżonej decyzji, został ustalony w sposób prawidłowy, w kontrolowanej sprawie, z uwagi na powyższe tj. brak w sprawie istotnych ustaleń, niezbędnych dla wydania decyzji, ocena Sądu w tym zakresie nie jest możliwa. Rozpoznając ponownie sprawę organ związany będzie wskazaną wyżej oceną prawną jak i oceną zawartą w wyroku Sądu z dnia 03 grudnia 2019 r., III SA/Po 560/19 W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z 135 i art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz 1270, ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło