III SA/Po 1101/12
PostanowienieWSA w Poznaniu2013-12-17
Skład orzekający: Sebastian Michalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca świadomie uchyla się od złożenia pełnego i rzetelnego oświadczenia majątkowego, mimo wielokrotnych wezwań i wcześniejszych odmów przyznania prawa pomocy?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ strona skarżąca, mimo wielokrotnych wezwań i wcześniejszych odmów, świadomie uchylała się od złożenia pełnego i rzetelnego oświadczenia majątkowego. Ogólnikowe i nieudokumentowane zapewnienia o trudnej sytuacji majątkowej nie pozwalają na ustalenie rzeczywistej sytuacji majątkowej, rodzinnej oraz zdolności płatniczych strony, co jest warunkiem koniecznym do przyznania prawa pomocy zgodnie z przepisami PPSA.Stan faktyczny
Sprawa dotyczy wniosku R. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, złożonego po odrzuceniu jego skargi kasacyjnej. Wcześniejsze wnioski o przyznanie prawa pomocy były odrzucane z powodu niewystarczających oświadczeń majątkowych, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny. Skarżący ponownie złożył wniosek, podając, że jest bezdomny, nie ma dochodów i utrzymuje się z datków. Sąd wskazał na liczne braki i niejasności w oświadczeniu, dotyczące m.in. działalności gospodarczej, nieruchomości i sytuacji rodzinnej, które nie zostały wyjaśnione ani udokumentowane przez wnioskodawcę.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 17 grudnia 2013 roku Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2012 roku nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia zażalenia na postanowienie dotyczące włączenia dowodu w sprawie z wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich na 2007 rok; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.
Postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy w niniejszej sprawie, gdyż oświadczenie majątkowe, pomimo wezwania do jego uzupełnienia, było niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego Wnioskodawcy.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 04 czerwca 2013 roku oddalił zażalenie na postanowienie w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu I instancji uznając, że oświadczenie złożone we wniosku o przyznanie prawa pomocy było niewystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej Skarżącego. Sąd uznał także, że referendarz sądowy zasadnie wezwał wnioskodawcę do przedłożenia wskazanych w wezwaniu dokumentów (k. 81-82 akt sądowych).
Skarżący R. P., po odrzuceniu skargi kasacyjnej (sporządzona osobiście przez Skarżącego), ponownie wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego i adwokata (k. 110-111 akt sądowych). W uzasadnieniu wniosku podał, że jest bezdomny i nie ma dochodów. Doznał ciężkiego rozstroju zdrowia, jest niewypłacalny i zadłużony. W rubryce wysokość dochodu wpisał, że utrzymuje się z datków, których miesięczna wysokość to około 100-200 zł.
Składając kolejne żądanie przyznania prawa pomocy Wnioskodawca nie ustosunkował się do wątpliwości, jakie budziło już wcześniej złożone oświadczenie majątkowe. Ponownie bez wyjaśnienia (udokumentowania rzeczywistego stanu rzeczy) pozostawione zostały kwestie dotyczące:
- ubiegania się o dopłaty do produkcji rolnej i związanej z tym konieczności prowadzenia działalności rolniczej,
- założenia, wyposażenia w majątek i zbycia udziałów w "A" Sp. z o.o.,
- założenia i wyposażenia w majątek "B" Sp. z o.o. w organizacji,
- tytułów prawnych do zajmowania, sposobu zagospodarowania i kosztów utrzymania: nieruchomości wskazanej jako adres zamieszkania według aktu notarialnego złożonego do akt sprawy o sygn. akt III SA/Po 206/12), nieruchomości wskazanej jako adres dla doręczeń w sprawach o sygn. akt III SA/Po 621-622/09 i adres siedliska gospodarstwa rolnego), nieruchomości wskazanej jako adres siedziby spółki "A" Sp. z o.o. oraz nieruchomości wskazanej jako siedziba "B" Sp. z o.o. w organizacji,
- sytuacji rodzinnej Wnioskodawcy,
- wysokości egzekwowanych należności oraz wysokości kwot wyegzekwowanych lub przekazanych organom egzekucyjnym,
- wysokość średniomiesięcznych kosztów prowadzenia gospodarstwa domowego,
- źródła finansowania: wydatków na zaspokojenie potrzeb życiowych, działalności rolniczej oraz źródła pochodzenia majątku przekazanego tworzonym podmiotom gospodarczym.
Tymczasem okoliczności znane z urzędu oraz informacje zamieszczone w serwisach internetowych instytucji państwowych wskazują, co następuje.
Wnioskodawca w latach 2004-2011 nieprzerwanie zgłasza do systemu dopłat rolniczych grunty o pow. ponad 100 ha. Skarżący pełni funkcję prezesa zarządu w "A" Sp. z o.o., a do maja 2012 roku był udziałowcem tej Spółki. Udziały o łącznej wartości 100.000 zł zbył na rzecz brata M. P. (Monitor Sądowy i Gospodarczy z dnia [...] czerwca 2012 roku, Nr [...], poz. [...]). Niemniej wcześniej, czyli przed ujawnieniem w Krajowym Rejestrze Sądowym faktu zbycia udziałów, na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] sierpnia 2011 roku, sygn. akt [...], Skarżący został zobowiązany do wyjawienia majątku w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu egzekucyjnym. W dniu [...] września 2011 roku Wnioskodawca został ujawniony w Rejestrze Dłużników Niewypłacalnych (Nr RDN [...]).
W dniu 29 marca 2013 roku do Wydziału III tutejszego Sądu wpłynęła skarga podmiotu "B" Sp. z o.o. w organizacji (sygn. akt III SA/Po 516/13), którą reprezentuje R. P. Postanowieniem z dnia 04 grudnia 2013 roku w sprawie prowadzonej pod sygn. akt I SA/Po 499/13, referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy "B" Sp. z o.o. w organizacji.
Z uzasadnienia postanowienia wynika, że udziałowcami "B" Sp. z o.o. w organizacji są bracia R. P. i M. P. Spółkę reprezentuje Skarżący. Kapitał zakładowy Spółki wynosi 5.000 zł. Wnioskodawca posiada jeden udział o wartości nominalnej 50 zł. Udziały zostały objęte i pokryte w całości gotowizną. Spółka wystąpiła do Sądu Rejestrowego ze zgłoszeniem rejestracyjnym. Za ostatni rok obrotowy Spółka nie odnotowała zysku, a jej zadłużenie wynosi 25.000 zł. Siedziba Spółki znajduje się w dzierżawionym lokalu. Zadłużenie z tytułu czynszu wynosi 23.000 zł. R. P., który jest wspólnikiem i prezesem zarządu "B" Sp. z o.o. w organizacji, ponosi w części koszty działalności reprezentowanej Spółki (przesyłki pocztowe). Koszty notarialne poniósł drugi wspólnik (brat wnioskodawcy M. P.), u którego Spółka jest zadłużona.
Zgodnie z art. 246 §1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub też wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Skarżący ponad wszelką wątpliwość ma świadomość braków składanych oświadczeń majątkowych. Z tego powodu Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie już, tak jak w niniejszej sprawie, oddalał zażalenia wnoszone na orzeczenia dotyczące odmowy przyznania prawa pomocy. Skoro Skarżący świadomie uchyla się od złożenia pełnego i rzetelnego oświadczenia majątkowego, to niecelowe jest kierowanie do niego kolejnego wezwania z żądaniem uzupełnienia tego oświadczenia.
Z tych względów uznać należało, że kolejne oświadczenie majątkowe nie pozwala ustalić rzeczywistej sytuacji majątkowej i rodzinnej oraz zdolności płatniczych strony postępowania. Ogólnikowe oraz nieudokumentowane zapewnienia o trudnej sytuacji majątkowej nie pozwalają wnioskować o zdolnościach płatniczych strony postępowania.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło