III SA/Po 1108/12

PostanowienieWSA w Poznaniu2013-12-19

Skład orzekający: Sebastian Michalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca konsekwentnie nie przedstawia pełnej i rzetelnej dokumentacji swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej, mimo wielokrotnych wezwań i postanowień sądów?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega oddaleniu, gdy strona skarżąca, mimo wielokrotnych wezwań i postanowień sądów, nie przedstawia pełnej i rzetelnej dokumentacji swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej, co uniemożliwia obiektywną ocenę jej zdolności płatniczych. Konsekwentne uchylanie się od złożenia wymaganych informacji uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczy wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, złożonego przez R. P. w związku ze skargą na postanowienie Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oraz Naczelny Sąd Administracyjny wcześniej odmówili przyznania prawa pomocy z powodu niewystarczającego oświadczenia majątkowego skarżącego. Skarżący wniósł kolejne wnioski o przyznanie prawa pomocy, jednak nadal nie przedstawił wymaganych dokumentów potwierdzających jego trudną sytuację majątkową, mimo że informacje dostępne organom wskazują na jego potencjalne możliwości finansowe.
Rozstrzygnięcie
Postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 19 grudnia 2013 roku Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2012 roku nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia zażalenia na pismo w sprawie z wniosku o przyznanie płatności na 2012 rok; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 08 maja 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy w niniejszej sprawie, gdyż oświadczenie majątkowe, pomimo wezwania do jego uzupełnienia, było niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego Wnioskodawcy. Niezależnie od braku przesłanek do przyznania prawa pomocy, Sąd wyjaśnił, że w niniejszej sprawie stronie nie przysługuje prawo pomocy z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi. Skarga została odrzucona (postanowienie z dnia 08 maja 2013 roku), gdyż obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości zaskarżenia pisma organu dotyczącego odmowy wykładni wezwania do usunięcia braków formalnych podania. Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy (pismo opatrzone data 27 maj 2013 roku, k. 77 akt sądowych) oraz, w celu wniesienia skargi kasacyjnej, ponownie wystąpił o przyznanie prawa pomocy (pismo z dnia 27 maja 2013 roku, k. 78 akt sądowych). W dniu 01 lipca 2013 roku Skarżący usunął brak formalny wniosku o prawo pomocy - złożył wniosek na urzędowym formularzu (k. 83 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 08 października 2013 roku oddalił zażalenie na postanowienie w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że twierdzenia Skarżącego o braku dochodu, zadłużeniu oraz bezdomności nie zostały poparte żadnymi dowodami. W zażaleniu Wnioskodawca również nie wykazał inicjatywy w próbie dokładniejszego wyjaśnienia swojej sytuacji majątkowej. Ostatecznie Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że oświadczenie majątkowe skarżącego, czy też pisemne wyjaśnienia, nie są wystarczające do dokonania obiektywnej oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy. Zgodnie z art. 246 §1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub też wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przenosząc powyższe na grunt oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 27 maja 2013 roku (k. 78, 83 oraz 84 akt sądowych) uznać należy, że składając kolejne żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz kolejne żądanie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, Wnioskodawca nie usunął wątpliwości, jakie budziło już wcześniej złożone oświadczenie majątkowe. Ponownie bez wyjaśnienia (udokumentowania rzeczywistego stanu rzeczy) pozostawione zostały kwestie dotyczące: - ubiegania się o dopłaty do produkcji rolnej i związanej z tym konieczności prowadzenia działalności rolniczej, - założenia, wyposażenia w majątek i zbycia udziałów w "A" Sp. z o.o., - założenia i wyposażenia w majątek "B" Sp. z o.o. w organizacji, - tytułów prawnych do zajmowania, sposobu zagospodarowania i kosztów utrzymania: nieruchomości wskazanej jako adres zamieszkania według aktu notarialnego złożonego do akt sprawy o sygn. akt III SA/Po 206/12), nieruchomości wskazanej jako adres dla doręczeń w sprawach o sygn. akt III SA/Po 621-622/09 i adres siedliska gospodarstwa rolnego), nieruchomości wskazanej jako adres siedziby spółki "A" Sp. z o.o. oraz nieruchomości wskazanej jako siedziba "B" Sp. z o.o. w organizacji, - sytuacji rodzinnej Wnioskodawcy, - wysokości egzekwowanych należności oraz wysokości kwot wyegzekwowanych lub przekazanych organom egzekucyjnym, - wysokość średniomiesięcznych kosztów prowadzenia gospodarstwa domowego, - źródła finansowania: wydatków na zaspokojenie potrzeb życiowych, działalności rolniczej oraz źródła pochodzenia majątku przekazanego tworzonym podmiotom gospodarczym. Tymczasem okoliczności znane z urzędu oraz informacje zamieszczone w serwisach internetowych instytucji państwowych wskazują, co następuje. Wnioskodawca w latach od 2004 do 2011 roku nieprzerwanie zgłaszał do systemu dopłat rolniczych grunty o pow. ponad 100 ha. Skarżący pełni funkcję prezesa zarządu w "A" Sp. z o.o., a do maja 2012 roku był udziałowcem tej Spółki. Udziały o łącznej wartości 100.000 zł zbył na rzecz brata M. P. (Monitor Sądowy i Gospodarczy z dnia [...] czerwca 2012 roku, Nr [...], poz. [...]). Niemniej wcześniej, czyli przed ujawnieniem w Krajowym Rejestrze Sądowym faktu zbycia udziałów, na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] sierpnia 2011 roku, sygn. akt [...], Skarżący został zobowiązany do wyjawienia majątku w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu egzekucyjnym. W dniu [...] września 2011 roku Wnioskodawca został ujawniony w Rejestrze Dłużników Niewypłacalnych (Nr RDN [...]). W dniu 29 marca 2013 roku do Wydziału III tutejszego Sądu wpłynęła skarga podmiotu "B" Sp. z o.o. w organizacji (sygn. akt III SA/Po 516/13), którą reprezentuje R. P. Postanowieniem z dnia 04 grudnia 2013 roku w sprawie prowadzonej pod sygn. akt I SA/Po 499/13, referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy "B" Sp. z o.o. w organizacji. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że udziałowcami "B" Sp. z o.o. w organizacji są bracia R. P. i M. P. Spółkę reprezentuje Skarżący. Kapitał zakładowy Spółki wynosi 5.000 zł. Wnioskodawca posiada jeden udział o wartości nominalnej 50 zł. Udziały zostały objęte i pokryte w całości gotowizną. Spółka wystąpiła do Sądu Rejestrowego ze zgłoszeniem rejestracyjnym. Za ostatni rok obrotowy Spółka nie odnotowała zysku, a jej zadłużenie wynosi 25.000 zł. Siedziba Spółki znajduje się w dzierżawionym lokalu. Zadłużenie z tytułu czynszu wynosi 23.000 zł. R. P., który jest wspólnikiem i prezesem zarządu "B" Sp. z o.o. w organizacji, ponosi w części koszty działalności reprezentowanej Spółki (przesyłki pocztowe). Koszty notarialne poniósł drugi wspólnik (brat wnioskodawcy M. P.), u którego Spółka jest zadłużona. Skarżący ponad wszelką wątpliwość ma świadomość braków składanych oświadczeń majątkowych. Z tego powodu Naczelny Sąd Administracyjny już wielokrotnie, tak jak w niniejszej sprawie, oddalał zażalenia wnoszone na orzeczenia dotyczące odmowy przyznania prawa pomocy. W konsekwencji uznać należy, że Skarżący świadomie uchyla się od złożenia pełnego i rzetelnego oświadczenia majątkowego. W równolegle toczących się postępowaniach o przyznanie prawa pomocy (sygn. akt III SA/Po 67/13 oraz III SA/Po 252/13) w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia oświadczenia majątkowego (pismo Wnioskodawcy z dnia 1 grudnia 2013 roku) Skarżący oświadczył, że nie jest w stanie prowadzić żadnej działalności gospodarczej i nie uzyskuje żadnych dochodów, przez co nie może nic udokumentować w kwestiach wskazanych w wezwaniu. Wnioskodawca wyjaśnił również, że nie jest mu nic wiadome na temat stanu prawnego i faktycznego nieruchomości wskazanych w wezwaniu. W tym stanie rzeczy niecelowe jest kierowanie do Wnioskodawcy kolejnego wezwania z żądaniem uzupełnienia oświadczenia majątkowego. Wnioskodawca konsekwentnie odmawia przedłożenia informacji (dokumentów) umożliwiających przeprowadzenie pełnej oceny jego sytuacji majątkowej i osobistej. Zaznaczyć przy tym należy, że przekazanie tych informacji może nastąpić przy wniesieniu sprzeciwu od niniejszego orzeczenia. Z powyższych względów uznać należało, że kolejne oświadczenie majątkowe Skarżącego nie pozwala ustalić rzeczywistej sytuacji majątkowej i rodzinnej oraz zdolności płatniczych strony postępowania. Ogólnikowe oraz nieudokumentowane zapewnienia o trudnej sytuacji majątkowej nie pozwalają wnioskować o rzeczywistych zdolnościach płatniczych strony postępowania. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło