III SA/Po 111/26
PostanowienieWSA w Poznaniu2026-02-05
Skład orzekający: Sędzia Sebastian Michalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyroki wydane po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego mogą stanowić podstawę do wznowienia tego postępowania na podstawie art. 273 § 2 P.p.s.a. jako późniejsze wykrycie okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Wyroki wydane po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego nie mogą stanowić podstawy do wznowienia tego postępowania na podstawie art. 273 § 2 P.p.s.a., ponieważ okoliczności i dowody, na które powołuje się strona, muszą istnieć przed zakończeniem sprawy, której dotyczy wniosek. Ponadto, wyroki te dotyczyły innych spraw niż sprawa, której dotyczyła skarga o wznowienie, co wyklucza ich zastosowanie jako podstawy wznowienia w rozumieniu art. 273 § 3 P.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 29 października 2025 r. o sygn. akt IV SA/Po 783/25, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. Jako podstawy wznowienia wskazano wydanie dwóch innych wyroków sądowych w późniejszym terminie, które miały dotyczyć kontroli sądowej tych samych organów i identycznych procedur. Sąd uznał, że wskazane wyroki zostały wydane w innych sprawach i po zakończeniu postępowania, którego dotyczyła skarga o wznowienie.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 5 lutego 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 lutego 2026 roku skargi o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 29 października 2025 roku o sygn. akt IV SA/Po 783/25 w sprawie ze skargi P. W. na postanowienie Dyrektora Regionalnego Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] z dnia 21 lipca 2025 roku, nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego.
P. W., reprezentowany przez ojca A. W., pismem z 25 lipca 2025 roku, wystąpił do sądu administracyjnego ze skargą na postanowienie Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] z dnia 21 lipca 2025 roku nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania.
Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt IV SA/Po 783/25. Do akt sądowych tej sprawy złożone zostało pełnomocnictwo do prowadzenia sprawy (k. 21 akt sądowych o sygn. akt IV SA/Po 783/25), z którego wynika, że P. W. (skarżący) upoważnił A. W. (ojca, pełnomocnik) w szczególności do "wnoszenia skarg i zażaleń".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym, wyrokiem z 29 października 2025 roku o sygn. akt IV SA/Po 783/25, oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] z dnia 21 lipca 2025 roku nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania.
Postanowieniem z 24 listopada 2025 roku o sygn. akt IV SA/Po 783/25 Sąd odmówił przywrócenia terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku. Z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie wystąpił ani prokurator, ani Rzecznik Praw Obywatelskich.
A. W. (pełnomocnik skarżącego w sprawie o sygn. akt IV SA/Po 783/25 zakończonej prawomocnym wyrokiem), pismem z 1 grudnia 2025 roku, wystąpił do sądu administracyjnego ze skargą o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Poznaniu z 29 października 2025 roku o sygn. akt IV SA/Po 783/25.
Jako podstawy wznowienia postępowania wskazano nowe okoliczności faktyczne, do których zaliczone zostało wydanie wyroku z dnia 20 listopada 2025 roku w sprawie o sygn. akt IV SA/Po 665/25 oraz wydanie wyroku z dnia 24 listopada 2025 roku w sprawie o sygn. akt IV SA/Po 664/25.
Wnoszący skargę o wznowienie wyjaśnił, że wyrok w sprawie o sygn. akt IV SA/Po 783/35 dotyczył kontroli sądowej tych samych organów i identycznych procedur, a zapadły dwa inne wyroki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Wznowienie postępowania polega na ponownym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem w przypadkach zaistnienia ustawowych przyczyn wznowienia.
Sąd przyjął, że A. W. złożył skargę o wznowienie w imieniu skarżącego P. W..
Przyjmuje się, że dwa pierwsze z wymienionych w art. 36 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. poz. 935 ze zm.; dalej "P.p.s.a.") pełnomocnictw - ogólne oraz do prowadzenia poszczególnych spraw - obejmują z mocy samego prawa umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w tym także skargi o wznowienie postępowania (postanowienie NSA z 8.02.2012 r., I FSK 1839/11, LEX nr 1115898, postanowienie NSA z 19.12.2024 r., III OZ 524/24, LEX nr 3852047).
Skarga o wznowienie postępowania jest środkiem obalania prawomocnych orzeczeń w wyjątkowych, ściśle określonych wypadkach. Podstawy skargi o wznowienie zostały wyliczone taksatywnie w przepisach art. 271-273 P.p.s.a., co oznacza, że w takim postępowaniu nie są rozpoznawane zarzuty poza zakresem ustawowych podstaw wznowienia.
Warunkiem dopuszczalności rozpatrywania skargi o wznowienie postępowania sądowego, jak wyraźnie wynika z art. 280 § 1 P.p.s.a., jest wniesienie skargi w terminie i oparcie jej na ustawowej podstawie wznowienia. Brak jednego z tych warunków powoduje, że rozpatrywanie skargi o wznowienie jest niemożliwe i skutkuje jej odrzuceniem.
Badanie dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania sądowego nie jest badaniem zasadności takiej skargi, lecz jedynie badaniem warunków formalnoprawnych umożliwiających jej merytoryczne rozpoznanie. Takiej oceny dokonuje się na podstawie twierdzeń zawartych w skardze (art. 279 P.p.s.a.). Na tym etapie sąd nie bada zasadności powołanych podstaw wznowienia postępowania, a tylko fakt ich powołania.
Zgodnie z art. 273 § 3 P.p.s.a. można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. W tym przypadku przedmiotem rozpoznania przez sąd jest nie tylko zaskarżone orzeczenie, lecz są również z urzędu inne prawomocne orzeczenia dotyczące tej samej sprawy.
Jednak później ujawniony prawomocny wyrok może być podstawą wznowienia postępowania tylko wtedy, gdy dotyczy tego samego (tożsamego) stosunku prawnego, a nie tylko podobnego stanu faktycznego. Skarga o wznowienie nie służy zapewnieniu jednolitego orzecznictwa w podobnych sprawach, lecz usunięciu sprzeczności w tym samym stosunku prawnym.
Wskazać zatem należy, że wyrokiem z dnia 24 listopada 2025 roku o sygn. akt IV SA/Po 664/25 rozstrzygnięta została sprawa ze skargi P. W. na postanowienie Dyrektora Regionalnego Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] z dnia 26 maja 2025 roku Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania.
Z kolei w sprawie o sygn. akt IV SA/Po 665/25 przedmiotem zaskarżenia było postanowienie Dyrektora Regionalnego Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] z dnia 26 maja 2025 roku Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania, a wyrok zapadł na skutek skargi wniesionej przez M. W..
W sposób oczywisty zatem widać, że powołane powyżej wyroki zostały wydane w innych sprawach sądowoadministracyjnych niż kwestionowany skargą o wznowienie wyrok o sygn. akt IV SA/Po 783/25.
Zgodnie z art. 273 § 2 P.p.s.a. można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.
Przyjmuje się, że wymienione w art. 273 § 2 P.p.s.a. przesłanki należy rozumieć w ten sposób, że okoliczności i dowody, na które powołuje się strona, istniały przed zakończeniem sprawy, której dotyczy wniosek (wyrok NSA z 4.03.2025 r., II OSK 1753/22, LEX nr 3849334).
Wyroków powołanych w skardze o wznowienie nie można rozpoznać jako podstaw wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego także z tej przyczyny, że zostały wydane już po zakończeniu postępowania w sprawie o sygn. akt IV SA/Po 783/25, co miało miejsce 29 października 2025 roku. Tymczasem wyroki o sygn. akt IV SA/Po 665/25 oraz sygn. akt IV SA/Po 664/25 wydane zostały odpowiednio w dniu 20 listopada 2025 roku oraz w dniu 24 listopada 2025 roku.
W konsekwencji powołane wyroki nie stanowią okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.
Wyjaśnić również należy, że skarga o wznowienie postępowania nie jest środkiem odwoławczym, lecz nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia. Skarga o wznowienie nie może być stosowana jako środek zaskarżenia zastępczy dla skargi kasacyjnej, która została ustanowiona przez ustawodawcę jako środek do weryfikacji prawidłowości wyroku sądu pierwszej instancji w zakresie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 1-2 P.p.s.a.).
W konsekwencji argumentacja skargi o wznowienie nie mogła zostać rozpoznana jako uzasadnienie dla postaw wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w rozumieniu przepisów art. 271-273 P.p.s.a.
Biorąc powyższe pod uwagę na podstawie art. 282 § 1 P.p.s.a. Sąd odrzucił skargę o wznowienie postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło