III SA/Po 1114/12
PostanowienieWSA w Poznaniu2014-02-06
Skład orzekający: Maria Lorych-Olszanowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała w sposób należyty swojej aktualnej sytuacji materialnej, pomimo posiadania znaczących udziałów w spółkach i prowadzenia działalności rolniczej w przeszłości?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie może zostać uwzględniony, gdy strona nie wykazała w sposób należyty swojej aktualnej sytuacji materialnej, pomimo posiadania znaczących udziałów w spółkach i prowadzenia działalności rolniczej w przeszłości. Samo oświadczenie o trudnej sytuacji finansowej, niepoparte dowodami i budzące wątpliwości w świetle znanych sądowi informacji, uniemożliwia jednoznaczną ocenę, czy strona nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący R.P. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, podając, że jest bezdomny, nie ma dochodów, utrzymuje się z żebractwa i jest zadłużony. Wcześniejsze wnioski o przyznanie prawa pomocy były odrzucane z powodu niewystarczającego oświadczenia majątkowego. Sąd, opierając się na informacjach z innych postępowań, ustalił, że skarżący w latach 2004-2011 zgłaszał do systemu dopłat rolniczych grunty o powierzchni ponad 100 ha, pełnił funkcję prezesa zarządu w spółce A i był jej udziałowcem, a także posiada udziały w spółce B. Skarżący nie ustosunkował się do wątpliwości dotyczących jego sytuacji majątkowej i działalności gospodarczej.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 6 lutego 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2014 roku na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi R.P. na postanowienie Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania jednorazowej pomocy finansowej o charakterze de mininis postanawia odmówić przyznania prawa pomocy
Postanowieniem z dnia 27 marca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy w niniejszej sprawie, gdyż oświadczenie majątkowe, pomimo wezwania do jego uzupełnienia, było niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego Wnioskodawcy.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 16 maja 2013 roku oddalając zażalenie na postanowienie w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy, wyjaśnił, że twierdzenia Skarżącego o braku dochodu, zadłużeniu oraz bezdomności nie zostały poparte żadnymi dowodami. W zażaleniu Wnioskodawca również nie wykazał inicjatywy w próbie dokładniejszego wyjaśnienia swojej sytuacji majątkowej. Oświadczenie majątkowe skarżącego oraz pisemne wyjaśnienia, nie zostały uznane za wystarczające do dokonania obiektywnej oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy.
R.P., po odrzuceniu skargi (brak wpisu), wniósł do Sądu osobiście sporządzoną skargę kasacyjną oraz ponownie wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego i adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, że jest bezdomny i nie ma dochodów. Doznał ciężkiego rozstroju zdrowia fizycznego i psychicznego, jest niewypłacalny i zadłużony. W rubryce wysokość dochodu wpisał, że utrzymuje się z żebractwa. Miesięczny dochód z datków określił na około 200 zł.
Wnioskodawca nie ustosunkował się do wątpliwości, jakie budziło już wcześniej złożone oświadczenie majątkowe. Ponownie bez wyjaśnienia (udokumentowania rzeczywistego stanu rzeczy) pozostawione zostały kwestie dotyczące:
- ubiegania się o dopłaty do produkcji rolnej i związanej z tym konieczności prowadzenia działalności rolniczej,
- założenia, wyposażenia w majątek i zbycia udziałów w Spółce A,
- założenia i wyposażenia w majątek spółki B,
- tytułów prawnych do zajmowania, sposobu zagospodarowania i kosztów utrzymania: nieruchomości wskazanej jako adres zamieszkania według aktu notarialnego złożonego do akt sprawy o sygn. akt III SA/Po 206/12, nieruchomości wskazanej jako adres dla doręczeń w sprawach o sygn. akt III SA/Po 621-622/09 i adres siedliska gospodarstwa rolnego, nieruchomości wskazanej jako adres siedziby spółki A oraz B,
- sytuacji rodzinnej Wnioskodawcy,
- wysokości egzekwowanych należności oraz wysokości kwot wyegzekwowanych lub przekazanych organom egzekucyjnym,
- wysokość średnich kosztów prowadzenia gospodarstwa domowego,
- źródła finansowania: wydatków na zaspokojenie potrzeb życiowych, działalności rolniczej oraz źródła pochodzenia majątku przekazanego tworzonym podmiotom gospodarczym.
Z informacji dotyczących wnioskodawcy (wynikających z innych jego spraw rozpoznawanych w tutejszym sądzie) wynika, że w latach 2004-2011 nieprzerwanie zgłaszał do systemu dopłat rolniczych grunty o powierzchni ponad 100 ha. Ponadto pełnił funkcję prezesa zarządu w spółce A, a do maja 2012 roku był udziałowcem tej Spółki. Udziały o łącznej wartości 100.000 zł zbył na rzecz brata M.P. (Monitor Sądowy i Gospodarczy z dnia 15 czerwca 2012 roku, Nr 115, poz. 86257). Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 08 sierpnia 2011 roku, sygn. akt I CO 4883/10, został zobowiązany do wyjawienia majątku w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu egzekucyjnym. W dniu 27 września 2011 r. wnioskodawca został ujawniony w Rejestrze Dłużników Niewypłacalnych (nr [...]).
W dniu 29 marca 2013 roku do Wydziału III tutejszego Sądu wpłynęła skarga podmiotu spółka B (sygn. akt III SA/Po 516/13), którą reprezentuje R.P. Postanowieniem z dnia 04 grudnia 2013 roku w sprawie prowadzonej pod sygn. akt I SA/Po 499/13, referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy Spółki B. Udziałowcami spółki B są R.P. i M.P. Kapitał zakładowy Spółki wynosi 5.000 zł. Wnioskodawca posiada jeden udział o wartości nominalnej 50 zł. Udziały zostały objęte i pokryte w całości gotowizną. Spółka wystąpiła do Sądu Rejestrowego ze zgłoszeniem rejestracyjnym. Za ostatni rok obrotowy Spółka nie odnotowała zysku, a jej zadłużenie wynosi 25.000 zł. Siedziba Spółki znajduje się w dzierżawionym lokalu. Zadłużenie z tytułu czynszu wynosi 23.000 zł. R.P., który jest wspólnikiem i prezesem zarządu Spółki B, ponosi w części koszty działalności reprezentowanej Spółki (przesyłki pocztowe). Koszty notarialne poniósł drugi wspólnik (brat wnioskodawcy M.P.), u którego Spółka jest zadłużona.
Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2013 roku referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy R.P. stwierdzając, że skoro świadomie uchyla się on od złożenia pełnego i rzetelnego oświadczenia majątkowego, to niecelowe jest kierowanie do niego kolejnego wezwania z żądaniem uzupełnienia tego oświadczenia. Natomiast kolejne jego oświadczenie majątkowe nie pozwalało ustalić rzeczywistej sytuacji majątkowej i rodzinnej oraz zdolności płatniczych strony postępowania. Ogólnikowe oraz nieudokumentowane zapewnienia o trudnej sytuacji majątkowej nie pozwalały wnioskować o zdolnościach płatniczych strony postępowania.
R. P. wniósł w terminie sprzeciw, którego skutkiem jest utrata mocy przez zaskarżone postanowienie i konieczność ponownego merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm.), dalej: P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym może nastąpić, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z przedłożonego oświadczenia wnioskodawcy o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że nie została przez niego należycie wyjaśniona jego aktualna sytuacja materialna. Zebrane w sprawie informacje nie pozwalały na ocenę, czy zasoby materialne wnioskodawcy wystarczają tylko na zaspokojenie bieżących potrzeb koniecznego utrzymania siebie i rodziny, czy też dysponuje on zasobami w rozmiarze pozwalającym na pokrycie kosztów sądowych. Samo oświadczenie strony o trudnej sytuacji finansowej nie stanowi wystarczającego wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny zważywszy, że skarżący nie ujawnił opisanych wyżej faktów wynikających z innych sporów toczących się przed tutejszym sądem, takich jak udział w spółkach, czy pełnione tam funkcje. W tej sytuacji należy stwierdzić, iż złożone przez wnioskodawcę oświadczenia jako niepełne i budzące wątpliwości w świetle informacji znanych Sądowi uniemożliwiają jednoznaczną ocenę, czy skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego.
Wobec powyższego na podstawie art. 260 i art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło