III SA/Po 1151/14

PostanowienieWSA w Poznaniu2015-04-17

Skład orzekający: Beata Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, aby uzyskać prawo pomocy w pełnym zakresie, biorąc pod uwagę jego deklaracje o bezdomności i korzystaniu z noclegowni, a jednocześnie informacje o posiadaniu lub zarządzaniu znacznymi aktywami?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób wiarygodny swojej trudnej sytuacji majątkowej. Pomimo deklaracji o bezdomności i korzystaniu z pomocy społecznej, sąd dysponował informacjami wskazującymi na zarządzanie przez skarżącego znacznymi aktywami, w tym gruntami rolnymi i udziałami w spółkach, a także na wcześniejsze zobowiązania do wyjawienia majątku i wpis do rejestru dłużników niewypłacalnych. Skarżący nie uzupełnił również oświadczenia majątkowego mimo wezwania.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie, deklarując bezdomność i utrzymywanie się ze zbieractwa surowców wtórnych. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając twierdzenia skarżącego za niewiarygodne. Skarżący wniósł sprzeciw, kwestionując postanowienie referendarza. Sąd rozpatrujący sprzeciw dysponował informacjami wskazującymi na zarządzanie przez skarżącego znacznymi aktywami, w tym gruntami rolnymi i udziałami w spółkach, a także na wcześniejsze problemy z wyjawieniem majątku.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 17 kwietnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi R P na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010 postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. We wniosku R P wskazał m. in., że jest osobą bezdomną i korzysta z noclegowni oraz, że utrzymuje się ze zbieractwa surowców wtórnych. Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2015 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że skarżący nie wykazał skutecznie istnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy. Twierdzenia o trudnej sytuacji majątkowej budzą wątpliwości, co do zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy. W piśmie z dnia 10 lutego 2015 r. strona wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia, podnosząc, że zaskarżone postanowienie jest niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym "a nadto budzi ono głębokie niezadowolenie i oburzenie skarżącego". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozważył, co następuje : Zgodnie z art. 246 §1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. We wniosku o przyznanie prawa pomocy i w sprzeciwie skarżący nie podał danych dotyczących jego sytuacji majątkowej. Nie odpowiedział też na wezwanie z dnia 2 grudnia 2014 r. w przedmiocie uzupełnienia oświadczenia majątkowego (k. 24 – 26 akt sądowych). Z okoliczności znanych Sądowi z urzędu wynika, że wnioskodawca lub podmioty reprezentowane przez skarżącego (x w latach 2004-2014 nieprzerwanie zgłaszają do systemu płatności rolniczych grunty o pow. od 100 ha do prawie 700 ha (treści wniosków pomocowych przekazywanych do Sądu wraz ze skargami). Strona deklaruje, że nie prowadzi działalności rolniczej oraz nie posiada żadnego majątku. Sądowi wiadomo natomiast z urzędu, że w dniu 19 lutego 2014 roku do Wydziału III tutejszego Sądu wpłynęły trzy skargi R P na decyzje w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania podatkowego w podatku rolnym, leśnym i od nieruchomości za 2011, 2012 i 2013 rok (sygn. akt III SA/Po 252-254/14). W aktach administracyjnych wskazanych spraw znajduje się umowa dzierżawy nieruchomości rolnych z dnia 25 października 2011 roku zawarta pomiędzy A a R P, który zamieszkuje pod adresem [...]. Aktualnie, jako adres zamieszkania, strona wskazuje nieruchomości pod adresem [...]. Jednocześnie od kilku lat w treści wniosków o prawo pomocy Skarżący podaje, że "korzysta z jadłodajni i noclegowni dla bezdomnych". Zauważyć ponadto trzeba, że skarżący nadal pełni funkcję prezesa zarządu w y, a do maja 2012 roku był udziałowcem tej spółki. Udziały o łącznej wartości [...] zł zbył na rzecz brata M P. Jeszcze przed ujawnieniem w Krajowym Rejestrze Sądowym faktu zbycia udziałów, skarżący został zobowiązany do wyjawienia majątku w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu egzekucyjnym (postanowienie Sądu Rejonowego w O). W dniu 27 września 2011 roku (przed podpisaniem umowy dzierżawy nieruchomości rolnych z A) strona została ujawniona w Krajowym Rejestrze Dłużników Niewypłacalnych. Dnia 29 marca 2013 roku do Wydziału III WSA w Poznaniu wpłynęła pierwsza skarga x (sygn. akt III SA/Po 516/13), którą reprezentuje R P. Z kolei postanowieniem z dnia 4 grudnia 2013 roku w sprawie o sygn. akt I SA/Po 499/13, referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy x. Wskazać należy, że z uzasadnienia postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy wynika, że udziałowcami Sp. z o.o. w organizacji są bracia z, zaś spółkę reprezentuje skarżący. Kapitał zakładowy spółki wynosi [...] zł. Strona posiada jeden udział o wartości nominalnej [...] zł. Spółka wystąpiła do Sądu Rejestrowego ze zgłoszeniem rejestracyjnym. Za ostatni rok obrotowy Spółka nie odnotowała zysku, a jej zadłużenie wynosi [...] zł. R P, który jest wspólnikiem i prezesem zarządu x , ponosi w części koszty działalności reprezentowanej spółki (przesyłki pocztowe). Koszty notarialne poniósł M P. W opinii Sądu oświadczenie majątkowe wnioskodawcy nie pozwala ustalić jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i rodzinnej oraz zdolności płatniczych. Zapewnienia o trudnej sytuacji majątkowej są ogólnikowe i nieudokumentowane. Wobec czego budzą wątpliwości, co do ich zgodności z prawdą. Podkreślić też należy, że R P nie uzupełnił oświadczenia majątkowego, pomimo osobiście odebranego wezwania z dnia 2 grudnia 2014 roku. Skarżący zna rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalające jego zażalenia na orzeczenia odmawiające przyznania prawa pomocy, tak więc musi mieć świadomość braków składanych przez niego oświadczeń majątkowych. Również w sprzeciwie brak konkretnych informacji na okoliczność sytuacji materialnej strony. W tym stanie rzeczy stwierdzić trzeba, że skarżący celowo uchyla się od przedstawienia rzetelnego oświadczenia majątkowego. Wobec powyższego, skoro wnioskodawca nie wykazał przesłanek przemawiających za przyznaniem prawa pomocy Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło