III SA/Po 1154/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Szymon Widłak po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2016 roku, na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013, postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III tut. Sądu, wzywające skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...] zł od skargi na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia [...] lipca 2014 r. w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013, skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy wskazując, że nie poparte dowodami z dokumentów oświadczenie majątkowe skarżącego nie stanowi właściwej podstawy dla przeprowadzenia oceny zdolności płatniczych strony postępowania. W świetle faktów znanych tut. Sądowi z urzędu oświadczenie to budzi nadto wątpliwości, co do jego zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy. Wnioskodawca w konsekwencji nie wykazał ziszczenia się przesłanek przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2015 r., sygn. akt II GZ 264/15, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie od powyższego postanowienia, podzielając wątpliwości Sądu I instancji. W odpowiedzi na wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...] zł, skarżący uiścił należny wpis. Jednakże, składając w dalszym toku postępowania sądowoadministracyjnego zażalenia na postanowienia tut. Sądu z dnia 26 stycznia 2016 r. o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego sprawozdawcy, a także o oddaleniu wniosku o wyłączenie referendarza sądowego, skarżący ponownie wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 29 marca 2016 r. referendarz sądowy tut. Sądu umorzył postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy wskazując, że wnioskodawca nadal uchyla się od złożenia pełnego i rzetelnego oświadczenia majątkowego. Wnioskodawca złożył sprzeciw od ostatnio wspomnianego postanowienia z dnia 29 marca 2016 r. podając, że jest ono niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Na wstępie wskazać trzeba, że zgodnie z art. 260 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), w stanie prawnym znajdującym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt. 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym może nastąpić, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Okoliczności przytoczone we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również przedstawione dokumenty na ich poparcie, powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Sprawa z wniosku R. P. o przyznanie prawa pomocy - w niniejszym postępowaniu - została już raz prawomocnie rozstrzygnięta. Postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 2015 r., sygn. II GZ 264/15, oddalono zażalenie strony na postanowienie tut. Sądu z dnia 9 kwietnia 2015 r., o odmowie przyznania wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przyczyną odmowy przyznania prawa pomocy we wspomnianym postępowaniu wpadkowym był brak wykazania przez skarżącego jego rzeczywistej sytuacji materialnej i zdolności do ponoszenia kosztów postępowania. Oświadczenie złożone wraz z wnioskami uniemożliwiało zidentyfikowanie źródła i wysokości dochodów skarżącego. Było one nie tylko niepełne i nierzetelne ale świadczyło o ukrywaniu rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej, nie stanowiąc tym samym rzeczywistej podstawy dla oceny zdolności płatniczych wnioskodawcy. Wskazane powyżej prawomocne postanowienie Sądu I instancji należy do postanowień niekończących postępowania w sprawie, które może być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby było zaskarżone, a nawet prawomocne (art. 165 P.p.s.a.). Bez zmiany okoliczności sprawy nie można jednak uchylić lub zmienić takiego postanowienia. Przez zmianę okoliczności sprawy należy przy tym rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają korektę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia wydanego w zakresie prawa pomocy zmiana okoliczności sprawy musi być oceniana w kontekście przesłanek, które legły u podstaw postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. W ocenie Sądu wnioskodawca w dalszym ciągu nie ujawnia źródeł swoich dochodów. Konsekwentnie odmawiając wyjawienia źródeł dochodów uniemożliwia zbadanie, czy rzeczywiście uległy zmianie okoliczności i obecnie nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania i niezbędne jest ustanowienie mu pełnomocnika z urzędu. Nie umknęło przy tym uwadze tut. Sądu, że skarżący po uprzedniej prawomocnej odmowie przyznania prawa pomocy uiścił w całości należny wpis od skargi, czym tylko utwierdził tut. Sąd w wątpliwościach co do jego rzeczywistych zdolności płatniczych, względem zdolności deklarowanych. Wobec powyższego stwierdzić trzeba, że wniosek skarżącego nie wskazuje na zmianę okoliczności przemawiającą za przyznaniem prawa pomocy, a jednocześnie wniosek ten nie zawiera pełnej informacji umożliwiającej ocenę zdolności strony skarżącej do poniesienia kosztów postępowania w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt. 1 P.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji postanowienia.