III SA/Po 1204/12

Dnia 10 maja 2013 roku Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący R. P., po odrzuceniu skargi, wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego i adwokata. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu Skarżący nie wskazał ani źródła przychodu, ani wysokości przychodu. Wnioskodawca nie ujawnił także kosztów własnego utrzymania koniecznego oraz źródła finansowania tych kosztów. W uzasadnieniu żądania podał natomiast, że wniosek jest zasadny, gdyż strona przeciwna swoim bezprawnym postępowaniem doprowadziła go do biedy, ubóstwa i bezdomności. Oświadczenie majątkowe Wnioskodawcy budziło wątpliwości w świetle okoliczności znanych z urzędu. Posiadane informacje wskazują, że Wnioskodawca zgłosił do systemu dopłat rolniczych działki rolne o łącznej powierzchni ponad 100ha. Z kolei przeszukanie internetowych baz danych ujawniło, że Skarżący pełni funkcję prezesa zarządu w "A" Sp. z o.o., a w maju 2012 roku zbył na rzecz M. P. (brat) udziały w tej Spółce o łącznej wartości 100.000 zł. Pismem z dnia 29 marca 2013 roku (w wezwaniu błędnie wskazano rok 2012) zobowiązano Wnioskodawcę do uzupełnienia oświadczenia majątkowego poprzez: - udokumentowanie rodzaju posiadanych źródeł przychodu oraz wysokości przychodu i kosztów jego uzyskania za 2010, 2011 i 2012 rok, - przedłożenie spisu posiadanych rachunków bankowych oraz przedłożenie wyciągów bankowych dokumentujących operacje finansowe wykonane od dnia 01 września 2012 r., - określenie rozmiaru prowadzonej produkcji rolnej w latach 2011 i 2012 oraz udokumentowanie wielkość przychodu ze sprzedaży wytworzonych płodów rolnych za 2011 oraz 2012 rok, - określenie rozmiaru działalności gospodarczej prowadzonej w 2011 roku oraz udokumentowanie wielkości przychodu i kosztów jego uzyskania, - określenie wysokość kosztów prowadzonej działalności rolniczej w 2011 oraz 2012 roku, - określenie wysokość średniomiesięcznych kosztów prowadzenia gospodarstwa domowego, - wykazanie źródła finansowania wydatków na zaspokojenie potrzeb życiowych oraz źródła finansowania kosztów działalności rolniczej, - udokumentowanie źródła pochodzenia środków przeznaczonych na kapitał zakładowy spółki "A" Sp. z o.o., - udokumentowanie przychodów Wnioskodawcy z tytułu zajmowania stanowiska prezesa spółki "A" Sp. z o.o., - przedłożenia odpisu umowy dotyczącej zbycia udziałów spółki "A" Sp. z o.o. na rzecz M. P., - wskazanie czyją stanowią własność oraz podanie tytułu prawnego do zajmowania nieruchomości położonych pod adresami: [...], [...] (adres zamieszkania według aktu notarialnego złożonego do akt sprawy o sygn. akt III SA/Po 206/12), [...], [...] (adres dla doręczeń w sprawach o sygn. akt III SA/Po 621-622/09 i adres siedliska gospodarstwa rolnego), ul. [...], [...] (adres siedziby spółki "A" Sp. z o.o.) oraz ul. [...], [...] (główna siedziba i miejsce wykonywania działalności gospodarczej w okresie od 13.01.2011 r. do 08.09.2011 r.), - udokumentowanie czy przeciwko Wnioskodawcy prowadzone są postępowania egzekucyjne; wskazanie aktualnie egzekwowanych należności (przedłożenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania egzekucyjnego oraz protokołów z ostatnio dokonanych czynności egzekucyjnych), a nadto udokumentowanie rodzaju zastosowanych środków egzekucyjnych, a także wysokości kwot przekazanych organom egzekucyjnym wskutek zastosowanych środków egzekucyjnych od początku 2012 roku. W piśmie z dnia 25 kwietnia 2013 roku Skarżący poinformował, że obecnie nie posiada żadnych źródeł dochodu. Działalności gospodarczej nie prowadzi, a jego dłużnicy uchylają się od zapłaty należności. Funkcję prezesa spółki "A" Sp. z o.o. wnioskodawca pełnił społecznie. Jego udział w tej Spółce wynosi 1000 zł. Spółka nie przyniosła żadnych zysków, a poniosła duże straty z winy osób trzecich. Skarżący nie osiągnął żadnych dochodów z działalności rolniczej, bo osoby trzecie wtargnęły na dzierżawione przez niego grunty rolne i wyłudziły jego kosztem duże dopłaty. Skarżący wyjaśnił, że rachunki bankowe są mu zbędne, bo nie ma czym dokonywać operacji bankowych. Oświadczył także, że nie ma pojęcia czyją własnością są nieruchomości wskazane w wezwaniu do uzupełnia oświadczenia majątkowego. Nieruchomość położoną w [...] dzierżawił, a stanowiła ona własność Agencji Nieruchomości Rolnych. Wnioskodawca oświadczył, że toczą się przeciwko niemu postępowania egzekucyjne, lecz żadnych dokumentów nie może przedłożyć, bo są one w posiadaniu organów egzekucyjnych. Zgodnie z art. 246 §1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub też wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że Skarżący, pomimo wyczerpania trybu z art. 255 p.p.s.a., nie złożył oświadczenia majątkowego na podstawie, którego można ustalić sytuację majątkową i finansową strony postępowania. Nieznane pozostają źródło i wysokość osiąganych dochodów, a nawet źródło finansowania kosztów utrzymania koniecznego strony. Podstawą rozstrzygnięcia o przyznaniu prawa pomocy nie mogą być zapewnienia o trudnej sytuacji majątkowej, które budzą wątpliwości, co do zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy. Obowiązkiem podmiotu ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy jest przedstawienie aktualnej, rzeczywistej sytuacji majątkowej i rodzinnej, tak aby możliwe było przeprowadzenie oceny zdolności płatniczych w zakresie uiszczenia kosztów postępowania. Zasłanianie się niewiedzą, brakiem dokumentów, czy też wybiórcze przedstawianie jedynie informacji przemawiających za przyznaniem prawa pomocy, należy traktować jako równoważne z brakiem wyjawienia rzeczywistej sytuacji majątkowej. W kontekście takiego zachowania strony, rozstrzygnięcie sprawy dotyczącej prawa pomocy możliwe jest jedynie poprzez ustalenie sytuacji majątkowej i rodzinnej za pomocą dowodów z dokumentów. Oświadczenie majątkowe Skarżącego budziło i nadal budzi wątpliwość. Wnioskodawca nieprzerwanie od 2004 do 2011 roku ubiega się o dopłaty do produkcji rolnej. Sprawy przeciwko Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ze skargi spółki "A" Sp. z o.o. toczyły się także przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie (Spółkę reprezentował Wnioskodawca, a sprawy zostały zarejestrowane pod sygn. akt III SA/Lu 41-44/11). W dniu 29 marca 2013 roku do Wydziału III tutejszego Sądu wpłynęła skarga podmiotu "B" Sp. z o.o. w organizacji, którą reprezentuje R. P. Ponadto "B" Sp. z o.o. w organizacji w dniu 22 kwietnia 2013 roku złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1130/13. Do uwzględnienia wniosku o prawo pomocy nie może prowadzić jedynie powołanie się na fakt dokonania wpisu do Rejestru Dłużników Niewypłacalny z powodu zobowiązania do wyjawienia majątku (taki wpis informuje co najwyżej o tym, że wierzyciele osoby wpisanej do RDN nie znają majątku, z którego można skutecznie przeprowadzić egzekucję). Takie dane są niewystarczające do przeprowadzenia wnioskowania o źródłach finansowania podstawowych potrzeb życiowych, wysokości i źródłach przychodu, tytule prawnym do korzystania z nieruchomości wskazanych w wezwaniu do uzupełnienia oświadczenia majątkowego, źródle pochodzenia środków finansowych na kapitał zakładowy spółki "A" Sp. z o.o., czy też okolicznościach utworzenia oraz nabycia prawa do reprezentowania "B" Sp. z o.o. w organizacji. Na zakończenie z całą stanowczością podkreślić należy, że podstawą orzeczenia o odmowie przyznania prawa pomocy nie były informacje zebrane w bazach internetowych, lecz niepełne i budzące wątpliwości oświadczenie majątkowe strony. Wykorzystanie informacji znanych z urzędu oraz przeszukanie baz internetowych było koniecznością wynikającą z biernej postawy dowodowej Skarżącego. Wskazane działania zostały podjęte w celu zobrazowania braków złożonego oświadczenia majątkowego. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 i pkt 2, art. 255 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.