III SA/Po 1248/21

WyrokWSA w Poznaniu2022-03-08

Skład orzekający: Marzenna Kosewska, Izabela Paluszyńska, Piotr Ławrynowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił prawa do zwolnienia z opłacania składek za maj 2020 r. z powodu niezłożenia w terminie deklaracji rozliczeniowej ZUS DRA, mimo braku wcześniejszego poinformowania wnioskodawczyni o tym obowiązku i jego konsekwencjach?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że ZUS naruszył zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę informowania (art. 9 K.p.a.) i zasadę czynnego udziału strony (art. 10 § 1 K.p.a.), nie informując skarżącej o obowiązku złożenia deklaracji ZUS DRA do 30 czerwca 2020 r. i konsekwencjach jego niedopełnienia. Brak takiego pouczenia, zwłaszcza w kontekście pandemii COVID-19, mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uniemożliwiając skarżącej terminowe dopełnienie formalności. W związku z tym zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja zostały uchylone.
Stan faktyczny
H. B. złożyła wniosek o zwolnienie z opłacania składek za maj 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) odmówił tego prawa, wskazując na niezłożenie w terminie deklaracji rozliczeniowej ZUS DRA za ten okres. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ZUS utrzymał w mocy swoją decyzję. H. B. zaskarżyła decyzję, argumentując, że nie była świadoma wymogu złożenia deklaracji w określonym terminie. ZUS w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko, wskazując na dowody złożenia deklaracji po terminie.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w [...] z dnia 17 listopada 2020 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w [...] z dnia 26 sierpnia 2020 r.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 08 marca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Artur Iwiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 marca 2022 roku sprawy ze skargi H. B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w [...] z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za miesiąc maj 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...] H. B. 8 kwietnia 2020 r. zwróciła się do ZUS z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za maj 2020 r. Decyzją z 26 sierpnia 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm. - dalej: ustawa COVID-19) w związku z art. 83 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 266 ze zm. - dalej: u.s.u.s.) odmówił H. B. prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za maj 2020 r. W uzasadnieniu decyzji ZUS przywołał treść przepisów art. 31zo ust. 2 i 4 art. oraz art. 31zq ust. 3 ustawy COVID-19 wskazując w ich świetle, że według danych zaewidencjonowanych w Kompleksowym Systemie Informatycznym (KSI) ZUS wnioskodawczyni nie złożyła deklaracji rozliczeniowej ZUS DRA za maj 2020 r. do dnia 30 czerwca 2020 r., tj. w ustawowym terminie. Dlatego nie przysługuje jej prawo do przedmiotowego zwolnienia. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy H. B. wyraziła niezadowolenie z wydanej decyzji. ZUS II Oddział w P. decyzją z 17 listopada 2020 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: K.p.a.) oraz art. 31zq ust. 8 ustawy COVID-19 utrzymał w mocy ww. decyzję z 26 sierpnia 2020 r. W motywach rozstrzygnięcia powołano przepisy art. 31zq ust. 3 i 8 ustawy COVID-19 oraz art. 138 § 1 pkt 1 stwierdzając, że z danych zaewidencjonowanych w KSI ZUS wynika, że strona deklarację rozliczeniową ZUS DRA za maj 2020 r. złożyła dopiero 14 września 2020 r., a więc po upływie ustawowego terminu. W związku z powyższym zdaniem ZUS decyzję z 26 sierpnia 2020 r. wydano zgodnie z prawem i nie zachodzą podstawy do jej uchylenia lub zmiany. H. B. w skardze do Sądu na powyższą decyzję ZUS z 17 listopada 2020 r. podniosła, iż nie wiedziała o wymogu złożenia w terminie do 30 czerwca 2020r. deklaracji rozliczeniowej. Zaznaczyła, że gdyby o tym wiedziała złożyłaby w terminie wymaganą deklarację. W odpowiedzi ZUS wniósł o oddalenie skargi wskazując, że prawidłowe dokumenty rozliczeniowe za okres od 02.2019 r., w tym za miesiące 03.2020, 04.2020 r., i 05.2020 r. płatnik złożył dopiero 14.09.2020 r., co obrazują załączone deklaracje rozliczeniowe za sporny okres, stanowiące dowód złożenia deklaracji za okres od marca do maja 2020 r. po ustawowym terminie tj. po 30 czerwca 2020 r. Podkreślono, że z art. 34 ust. 2 u.s.u.s. wynika, że wszelkie informacje znajdujące się na kontach ubezpieczonego i płatnika składek są środkiem dowodowym w postępowaniu administracyjnym i sądowym z zakresu ubezpieczeń społecznych. Tym samym strona kwestionując prawdziwość informacji ujawnionych w prowadzonych przez ZUS kontach, zobligowana była wykazać nieprawidłowości lub błędy zawartych tam zapisów. Organ zaznaczył, że jego decyzja nie jest oparta na uznaniu administracyjnym, lecz na wyraźnych przesłankach, których niespełnienie powoduje odmowę przyznania ulgi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: Ppsa) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 Ppsa). Sąd uznał, że skarga H. B. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję wydano z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powodem, dla którego ZUS odmówił skarżącej zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za maj 2020 r. było niezłożenie w terminie wymaganej dokumentacji rozliczeniowej, tj. jako stwierdzono – złożenie dopiero 14 września 2020 r. deklaracji ZUS DRA. Materialnoprawną podstawę wydania decyzji w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (dalej: ustawa COVID-19). W myśl art. 31zo ust. 2 ustawy COVID-19 na wniosek płatnika składek, będącego osobą prowadzącą pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266 i 321), zwanej dalej "osobą prowadzącą pozarolniczą działalność", opłacającego składki wyłącznie na własne ubezpieczenia społeczne lub ubezpieczenie zdrowotne, zwalnia się z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na jego obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., jeżeli prowadził działalność przed dniem 1 kwietnia 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych uzyskany w pierwszym miesiącu, za który jest składany wniosek o zwolnienie z opłacania składek, o którym mowa w art. 31zp ust. 1, nie był wyższy niż 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r. Zgodnie z art. 31zq ust. 1 ustawy za marzec, kwiecień i maj 2020 r. płatnik składek zobowiązany jest przesyłać deklaracje rozliczeniowe lub imienne raporty miesięczne na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zgodnie z tymi przepisami zwolniony jest z obowiązku ich składania. Przy czym warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania (art. 31zq ust. 3 ustawy COVID-19). Z powołanych przepisów wynika, że na wniosek płatnika składek będącego osobą prowadzącą pozarolniczą działalność opłacającego składki wyłącznie na własne ubezpieczenia społeczne lub ubezpieczenie zdrowotne zwalnia się z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek za miesiące marzec – maj 2020 r., jeżeli płatnik przed 1 kwietnia 2020 r. prowadził tę działalność i uzyskał za marzec 2020 r. przychód nie wyższy niż 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r., pod warunkiem, że złożył za te miesiące w terminie do 30 czerwca 2020 r. deklaracje rozliczeniowe, jeżeli nie był z tego obowiązku zwolniony na mocy przepisów u.s.u.s.. W przeciwnym razie ZUS wydaje decyzję odmowną. Bezsporne jest, że H. B. nie była zwolniona z obowiązku złożenia deklaracji rozliczeniowej. Akta administracyjne wskazują, że Zakład nie wezwał skarżącej - przed upływem terminu określonego w art. 31zq ust. 3 ustawy COVID-19 (tj. 30.06.2020 r.) - do złożenia deklaracji rozliczeniowej ZUS DRA. Strona skarżąca wskazała zaś, że gdyby wiedziała o ciążącym na niej obowiązku złożenia do 30 czerwca 2020 r. deklaracji ZUS DRA obowiązek ten w ustawowym terminie wykonałaby. Z racji zaś, że o powyższym dowiedziała się z uzasadnienia decyzji organu z 26 sierpnia 2020 r., a więc po upływie terminu określonego w art. 31zq ust. 3 ustawy COVID-19, deklarację ZUS DRA za maj 2020 r. złożyła dopiero 14 września 2020 r. W tym miejscu wyjaśnić należy, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, z mocy art. 180 oraz art. 123 u.s.u.s., mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stanowiące m.in., że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 K.p.a.). W myśl zasady informowania wyrażonej w art. 9 K.p.a. obowiązane są do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Powinny czuwać nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Jednocześnie zobowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 K.p.a.). Sąd stwierdza, że skarżąca po upływie ustawowego terminu na złożenie wniosku z wypełnionymi dokumentami rozliczeniowymi (tj. po 30 czerwca 2020 r.), dopiero w chwili doręczenia jej decyzji z 26 sierpnia 2020 r. (31.08.2020 r.), otrzymała od organu informację o nieprzesłaniu wymaganej dokumentacji rozliczeniowej i w konsekwencji przyczynach uznania, dlaczego nie przysługuje jej przedmiotowe zwolnienie. Informację w tym zakresie ujawniono stronie po upływie ustawowego terminu na złożenie wniosku wraz wymaganą dokumentacją rozliczeniową. W sytuacji w jakiej znalazła się skarżąca, tj. złożenia w kwietniu 2020r. wniosku na formularzu RDZ oraz braku informacji od organu o wymogu uzupełnienia wniosku w terminie do 30 czerwca 2020r. o wymaganą deklarację, mogła ona pozostawać w przekonaniu, że wszystkich formalności dopełniła. Szczególnie w sytuacji, gdy jej wniosek organ rozpoznał dopiero 26 sierpnia 2020 r. Zważywszy na okoliczność, że wniosek H. B. o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za marzec-maj 2020 r. wpłynął do ZUS 8 kwietnia 2020 r., a organ posiadał wiedzę o tym, że skarżąca zobowiązana jest do złożenia deklaracji rozliczeniowej ZUS DRA za maj 2020 r., powinien był poinformować wnioskodawczynię o obowiązku złożenia w terminie do 30 czerwca 2020 r. wymaganej deklaracji, a także o konsekwencjach niewywiązania się z tego obowiązku w terminie. Akta sprawy wskazują, że takich działań ZUS nie podjął. Sąd podkreśla, że trudności związane z realizacją obowiązków organu wynikające ze specyfiki okresu pandemii (duża ilość spraw, ograniczenie funkcjonowania urzędów, stres związany z sytuacją) nie mogą usprawiedliwiać zaniechań organu, obciążając ich skutkami jedynie skarżącą. W związku z powyższym Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie doszło do istotnego naruszenia zasady informowania (art. 9 K.p.a.). W następstwie złożenia przez skarżącą 8 kwietnia 2020 r. wniosku doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego, w którym kierując się powyższą zasadą organ powinien był czuwać nad tym, aby na skutek nieznajomości prawa strona nie poniosła szkody. W tym celu organ powinien był - w rozsądnym terminie - udzielić skarżącej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, a konkretnie wskazać, jakich dokumentów - zdaniem organu - brakuje, aby wniosek mógł zostać pozytywnie rozpatrzony. Organ nie wyjaśnił stronie przed 30 czerwca 2020 r., że warunkiem pozytywnego załatwienia wniosku jest złożenie brakujących deklaracji rozliczeniowych. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że realizacja obowiązków wynikających z art. 9 polega m.in. na powinności organu administracji poinformowania strony w sposób szczegółowy o tym, od jakich okoliczności zależy rozstrzygnięcie sprawy i jakie dowody powinny być przedstawione przez stronę, aby zostało wydane rozstrzygnięcie o treści żądanej przez stronę (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 września 2001 r., sygn. akt V SA 44/01, dostępny w bazie orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto, obowiązek udzielania stronie informacji powinien być rozumiany w jak najszerszy sposób, jego naruszenie zaś należy traktować jako wystarczającą przesłankę do uchylenia decyzji (por. teza 1. wyroku NSA z dnia 25 czerwca 1997 r., sygn. akt SA/Lu 2087/95, LEX nr 30816). Przepis art. 9 K.p.a. zobowiązuje organ do udzielania stronie potrzebnych informacji i wskazówek z urzędu, a nie tylko na wniosek. W ocenie Sądu organ dopuścił się również mogącego mieć wpływ na wynik sprawy naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 K.p.a.). Emanację tej zasady w postępowaniu wyjaśniającym stanowi przepis art. 79a § 1 K.p.a., który stanowi, że w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepisy art. 10 § 2 i 3 stosuje się. Celem ostatniego z powołanych przepisów jest zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów - nie korzysta z takiej możliwości. Chodzi przy tym o to, aby strona nie została zaskoczona negatywnym rozstrzygnięciem sprawy oraz zmuszona do zaskarżenia decyzji i przedstawiania tych dodatkowych dowodów dopiero na etapie postępowania odwoławczego (por. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 23 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 239/19, dostępny j.w.). W świetle przepisu art. 15zzzzzn pkt 1 ustawy (obowiązującego od 18 kwietnia 2020 r.) w okresie stanu epidemii, w szczególności, gdy urząd administracji obsługujący organ administracji publicznej wykonuje zadania w sposób wyłączający bezpośrednią obsługę interesantów, organ administracji publicznej może odstąpić od zasady określonej w art. 10 § 1 K.p.a. także w przypadku, gdy wszystkie strony zrzekły się swego prawa. Jak wynika z danych powszechnie dostępnych (strona internetowa ZUS: https://www.zus.pl), ZUS od 4 maja 2020 r. przywrócił standardową obsługę klientów w swych placówkach, zachęcając jedynie do załatwiania spraw w ZUS "bez wychodzenia z domu", przez elektroniczny portal Platformy Usług Elektronicznych. Oznacza to, że od tego dnia organ powinien był realizować uregulowaną w przywołanym art. 10 K.p.a. zasadę czynnego udziału strony w toku prowadzonego postępowania. Co istotne przepisy ustawy COVID-19 nie wprowadziły szczególnego trybu rozpatrywania wniosków, uchylającego stosowanie przepisów K.p.a. Regulacje art. 15zzzzzn i n. tej ustawy wskazują, że kodeksowe zasady rządzące postępowaniem administracyjnym zostały ograniczone w ściśle określonym zakresie, a nie wyłączone. Odesłanie do przepisów K.p.a. w zakresie odwołań (art. 31zq ust. 8 ustawy) wskazuje jedynie na tryb rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (n.b. stanowi powielenie regulacji z art. 83 ust. 4 u.s.u.s.), lecz nie wskazuje na wyłączenie stosowania przepisów K.p.a. do rozpoznawania wniosków o zwolnienie z opłacania składek przez ZUS. Z akt sprawy nie wynika, aby przed wydaniem decyzji odmownej z 26 sierpnia 2020 r. organ umożliwił stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w sposób umożliwiający spełnienie formalnych wymagań. Nie wyjaśnił również stronie przed 30 czerwca 2020 r. przesłanek, które nie zostały spełnione lub wykazane, co może skutkować – i w tym wypadku skutkowało - wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem skarżącej. Jest to o tyle istotne, że gdyby nastąpiło to jeszcze przed 30 czerwca 2020 r., skarżąca miałaby szansę przed upływem ustawowego terminu przedłożyć deklarację rozliczeniową za kwiecień 2020 r., tym bardziej, że z powodu przesłania organowi deklaracji 8 kwietnia 2020 r. i stosunkowo długiego okresu "milczenia" organu mogła pozostawać w przekonaniu, że wszelkich formalności dochowała. Organ powinien był więc o to zadbać. Jeżeli organ odstępuje od zasad określonych w art. 10 § 1 i wytycznych płynących z art. 79a § 1 K.p.a. (co może nastąpić w sytuacji przewidzianej w art. 10 § 2 K.p.a.), zgodnie z art. 10 § 3 K.p.a., zobowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny takiego odstąpienia. Takiej zaś adnotacji w aktach niniejszej sprawy brak. W rezultacie Sąd uznał, że wskazane naruszenie przez organ art. 9, 10 § 1 i art. 79a § 1 K.p.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Gdyby bowiem strona przed 30 czerwca 2020 r. została przez organ stosownie pouczona o obowiązku złożenia do tego dnia wymaganej deklaracji rozliczeniowej miałaby możliwość usunięcia braków i uzyskania przedmiotowego zwolnienia. Odnosząc się do argumentacji organu zawartej odpowiedzi na skargę odwołującej się do treści art. 34 ust. 2 u.s.u.s. i niekwestionowanego uchybienia przez stronę terminu do dokonania czynności złożenia deklaracji rozliczeniowej Sąd wyjaśnia, że okoliczność ta jest niekwestionowana. Kluczowe jest zaś, że organ, pomimo posiadanej o tym wiedzy, nie umożliwił stronie przed 30 czerwca 2020 r. usunięcia braków wniosku o wymaganą deklarację. Te zatem uchybienia procesowe, co wyżej wyczerpująco wyjaśniono, legły u podstaw uwzględnienia skargi. Z uwagi na powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 Ppsa uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z 26 sierpnia 2020 r. Rozpoznając ponownie sprawę, organ nie dające się usunąć wątpliwości w koniecznym dla załatwienia meritum sprawy zakresie rozstrzygnie na korzyść skarżącej, stosownie do art. 81a K.p.a., mając na uwadze okoliczności towarzyszące złożeniu wniosku (stan epidemii COVID-19), charakter sprawy, a w szczególności dobro i interes strony postępowania, tj. po potwierdzeniu, że skarżąca nie była zwolniona z obowiązku złożenia deklaracji za kwiecień 2020 r. pominie brak wpływu dokumentów do ZUS za ten miesiąc do 30 czerwca 2020r. jako okoliczność wpływającą na rozstrzygnięcie o zasadności wniosku o zwolnienie z opłacania składek. Ewentualnie organ biorąc pod uwagę cel przedmiotowego zwolnienia (zniwelowanie skutków kryzysu gospodarczego) oraz trwający nadal stan epidemii, rozważy, biorąc pod uwagę obowiązujący od 16 grudnia 2020r. art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy (zmiana: Dz. U. 2020 r. poz. 2255), czy zawiadomić skarżącą o uchybieniu terminu do dokonania przez stronę czynności kształtującej jej prawo (złożenie wymaganych dokumentów), wyznaczając termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do ich złożenia. Przepis ten bowiem wprost uwzględnia sytuację, w której strona uchybiła terminowi do dokonania czynności kształtującej jej prawa i obowiązki. I choć wszedł w życie po wydaniu zaskarżonej decyzji to obejmuje zdarzenia, które miały "w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19". Stan epidemii został ogłoszony od dnia 20 marca 2020 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło