III SA/Po 1252/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędziowie WSA Marzenna Kosewska (spr.) WSA Walentyna Długaszewska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 maja 2016 r. sprawy ze skargi W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia ... w przedmiocie uznania zarzutu zgłoszonego w toku postępowania egzekucyjnego za nieuzasadniony oddala skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego w X. postanowieniem z dnia 14 września 2015r., nr ..., działając na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 1619; dalej: "u.p.e.a."), uznał za nieuzasadniony zarzut w sprawie prowadzonego względem W. postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr ... wystawionego przez Wójta Gminy S.. W uzasadnieniu organ egzekucyjny wskazał, że jako przesłankę wniesionego zarzutu strona podniosła wykonanie obowiązku. Organ zwrócił się do wierzyciela o zajęcie merytorycznego stanowiska w kwestii zarzutu. Wójt Gminy S. postanowieniem z dnia 7 lipca 2015 r. uznał zarzut zobowiązanej za nieuzasadniony, gdyż w jego ocenie w sprawie nie doszło do wykonania przez zobowiązaną obowiązku. Kwota wynikająca z w.w. tytułu wykonawczego jest brakującą częścią należności pomiędzy wpłatą zobowiązanej z dnia 14 stycznia 2015 r. w wysokości 320,00 zł a kwotą wynikającą z decyzji ustalającej wysokość zobowiązania na kwotę 537,20 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w X. postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2015 r. orzekł o wniesieniu zażalenia na postanowienie Wójta Gminy S. po terminie. Organ egzekucyjny stwierdził, że wypowiedź wierzyciela o niezasadności zarzutu zobowiązanej jest niego wiążący. W zażaleniu W. wywiodła, iż nie zgadza się z niesprawiedliwą, zbyt uciążliwą egzekucją. Równocześnie wskazała, że organ egzekucyjny działa niezgodnie z prawem, gdyż kwota wolna od zajęć wynosi obecnie ok. 1750 zł, zaś skarżącej zajęto całą emeryturę ponad 1500 zł i to pomimo określonych stałych płatności, rat i pożyczek, które są dokonywane z jej konta. W rezultacie złożonego przez stronę zażalenia, Dyrektor Izby Skarbowej w ... postanowieniem z dnia 14 października 2015 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm.) oraz art. 18, art. 33 § 1 pkt 1 i art. 34 § 5 u.p.e.a., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Zdaniem organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny nie był uprawniony do ingerowania w merytoryczną wypowiedź wierzyciela w kwestii zarzutu strony. Niezależnie od tego w badanej sprawie wskazanie przez zobowiązaną na wykonanie obowiązku jest niezgodne ze stanem faktycznym. W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w ..., wskazując, że zaskarżone postanowienie sankcjonuje obciążanie jej zbyt uciążliwymi kosztami instalacji w wsi kanalizacji ściekowej. Dotychczas nie podano skarżącej, dlaczego zwiększono jej udział w kosztach kanalizacji z 320 zł o prawie 170%. Ponadto organ egzekucyjny zajął stronie całą emeryturę, nie zważając na ograniczenia przepisami. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w ... wniósł o oddalenie skargi, wskazując na niezasadność zawartych w niej zarzutów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zaskarżony akt nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie było postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w ... z dnia 14 października 2015 r., którym organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji orzekające o niezasadności zarzutu w sprawie prowadzonego wobec W. postępowania egzekucyjnego W pierwszej kolejności należy wskazać, iż zgodnie z art. 33 u.p.e.a. podstawą prawną zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być wyłącznie przyczyny enumeratywnie wymienione w tym przepisie: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy. Instytucja zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego ma na celu weryfikację dopuszczalności i prawidłowości wszczęcia i prowadzenia tego postępowania. Rzeczą organu egzekucyjnego jest w każdym przypadku zweryfikowanie podanych przez zobowiązanego podstaw prawnych zarzutów, tj. przypisanie okoliczności podniesionych przez zobowiązanego do odpowiednich zarzutów enumeratywnie wymienionych w powyższym przepisie. W ramach tej instytucji ustawodawca przewidział konieczność ustosunkowania się wierzyciela do zgłoszonych zarzutów; wyłącznie wierzyciel jest uprawniony do konkretyzacji obowiązku podlegającego egzekucji i wystawienia tytułu wykonawczego obejmującego ten obowiązek. Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym – także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że – co na gruncie analizowanej sprawy wymaga podkreślenia – w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. W. w związku z prowadzonym względem niej postępowaniem egzekucyjnym w dniu 22 czerwca 2015 r. zgłosiła zarzut wykonania obowiązku (art. 33 § 1 pkt. 1 u.p.e.a.). Jako uzasadnienie podniesionego zarzutu zobowiązana wskazała, że Wójt Gminy S. w sposób nieuzasadniony zwiększył wysokość ciążącego na niej obowiązku o 170%. Zdaniem strony, prawidłowa kwota zobowiązana powinna odpowiadać wysokości dokonanej przez nią wpłaty 320,00 zł, nie zaś – jak wynik z decyzji ustalającej wysokość zobowiązania – 537,20 zł. Ponadto w toku postępowania odwoławczego skarżąca podniosła zarzut zastosowania przez organ zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.). Strona wywiodła, iż organ egzekucyjny działa niezgodnie z prawem, gdyż kwota wolna od zajęć wynosi obecnie ok. 1750 zł, zaś skarżącej zajęto całą emeryturę ponad 1500 zł i to pomimo określonych stałych płatności, rat i pożyczek, które są dokonywane z jej konta. Sąd stwierdził, że zarzut ujęty w piśmie z dnia 22 czerwca 2015 r. dotyczył wyłącznie kwestii wykonania obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) i jako taki został rozstrzygnięty przez wierzyciela – Wójta Gminy S. ostatecznym postanowieniem z dnia 7 lipca 2015 r. o odmowie jego uwzględnienia. Organ egzekucyjny prawidłowo stwierdził, że był związany ostatecznym stanowiskiem wierzyciela w tej sprawie, na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a. Już z tego powodu zarzut strony dotyczący wykonania egzekwowanego obowiązku nie mógł zostać uwzględniony przez organ egzekucyjny. Niezależnie od tego należy zwrócić uwagę, iż skarżąca podniosła w skardze argument odnoszący się do zasadności nałożonego obowiązku – dlaczego zwiększono jej udział w kosztach kanalizacji z 320 zł (czyli kwoty, którą zapłaciła) o prawie 170% (czyli o kwotę wynikającą z tytułu wykonawczego, której nie zapłaciła i która podlega egzekucji). Problem ten nie mógł zostać poddany badaniu przez organ egzekucyjny, który zgodnie z art. 29 § 1 in fine u.p.e.a. nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Natomiast odnosząc się do zarzutu zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, należy uznać, iż Dyrektor Izby Skarbowej zasadnie przyjął, że zarzut ten – podniesiony w zażaleniu od postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w X. – nie mógł wywołać oczekiwanego przez nią skutku, gdyż był spóźniony. Zarzut ten mógł zostać wniesiony w terminie 7 dni od chwili doręczenia zobowiązanej tytułu wykonawczego (art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.). Sąd podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie, że przyjęcie odmiennej interpretacji i dopuszczenie do formułowania kolejnych zarzutów w toku już toczącego się postępowania wywołanego wniesieniem zarzutów, naruszałoby nie tylko wskazaną regułę dotyczącą terminu na ich wniesienie, ale i zasadę dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.), gdyż nowo postawiony zarzut podlegałby badaniu po raz pierwszy przez organ odwoławczy, nie zaś organ pierwszej instancji (zob. wyrok NSA z 27 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1435/10; wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 marca 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 2007/13 – publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie odpowiada obowiązującemu prawu, stąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji wyroku.