III SA/Po 1260/16

Dnia 26 września 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak (spr.) Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Marek Sachajko Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2018 roku przy udziale sprawy ze skargi M. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2016r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia zażalenia oddala skargę Postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2016 r., o nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej P. połączył do wspólnego rozpatrzenia sprawy zażalenia M. L. na postanowienia Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w O. W. Inspektorat w K. w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 62 Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawach, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwym jest ten sam organ administracji publicznej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony. W oparciu o treść tego artykułu, organ uznał, że można połączyć do wspólnego prowadzenia i rozstrzygnięcia kilka spraw tej samej strony w sytuacji, gdy spełnione są kumulatywnie następujące przesłanki: istnieje wielość spraw administracyjnych, prawa i obowiązki w każdej z tych spraw wynikają z tego samego stanu faktycznego bądź tej samej podstawy prawnej, w każdej z tych spraw właściwy jest ten sam organ administracji publicznej. M. L. złożył zażalenie na to postanowienie. W uzasadnieniu wskazał, że wydane zostało z naruszeniem zasady praworządności, prawdy obiektywnej, uwzględnienia z urzędu interesu społecznego, prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, informowania stron i pozostałych uczestników postępowania, czynnego udziału stron w postępowaniu, przekonywania, szybkości i prostoty postępowania, ugodowego załatwiania spornych spraw administracyjnych, pisemności, dwuinstancyjności, trwałości decyzji ostatecznych i sądowej weryfikacji decyzji ostatecznych. W treści uzasadnienia odwołujący nakreślił też swoją aktualną sytuację zawodową i finansową. Postanowieniem z dnia 10 października 2016 r., o nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazał, że zaistniały podstawy materialnoprawne do zastosowania przepisu art. 62 Kpa. Wyjaśnił, że dopuszczalność zażalenia wynikać musi z ustawy, natomiast w niniejszym postępowaniu ustawa takiego środka zaskarżenia nie przewiduje, a organ odwoławczy zobligowany jest do stwierdzenia jego niedopuszczalności. Strona skorzystała z prawa skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W skardze wniosła o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez stwierdzenie, że zażalenie z dnia 9 września 2016 r. podlega rozpoznaniu lub o jego uchylenie. W uzasadnieniu M. L. podkreślił, że egzekucja prowadzona przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...] do nr [...] dotyczy zobowiązania, które kwestionuje m.in. z uwagi na nieprawidłowe naliczenie jego wysokości z pominięciem zasiłków i renty jego oraz jego pracownika. Z uwagi na powyższe, zdaniem skarżącego wygasł obowiązek podlegający egzekucji. Wyjaśnił swoją sytuację zawodową i majątkową, podkreślając, że nie ma obiektywnej możliwości opłacenia składek. W zakresie zaskarżenia postanowienia z dnia 10 października 2016 r. podniósł zarzuty tożsame z podniesionymi w zażaleniu na postanowienie o połączeniu postępowania tj. naruszenia wskazanych w zażaleniu zasad postępowania. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie podlega uwzględnieniu . Istotą sporu jest dopuszczalność wniesienia środka zaskarżenia od postanowienia o połączeniu do wspólnego rozpatrzenia środków odwoławczych od czynności egzekucyjnych, wydanego w trybie art. 62 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.). Organ zasadnie uznał, iż od wydanego na tej podstawie postanowienia zażalenie nie przysługuje. Wskazać w tym miejscu należy przepisy prawne wyłączające możliwość zaskarżenia takiego orzeczenia. Zgodnie z art. 17 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r – O postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2016 r, poz. 599 ze zm.) – "o ile jej przepisy nie stanowią inaczej rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia .Na postanowienie służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi". Artykuł ten wprowadza domniemanie formy postanowienia dla rozstrzygnięć i innych oświadczeń woli organu egzekucyjnego i wierzyciela. Podstawowym środkiem zaskarżenia postanowień jest zażalenie. Przysługuje ono na postanowienia organu egzekucyjnego i wierzyciela wyłącznie wówczas, gdy komentowana ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego to przewidują (komentarz do art. 17 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – P. Przyszbysz. Lex Omega).Tym samym opierając się na dyspozycji tego przepisu przyjąć należy, że organ mógł i powinien w celu połączenia postępowania zastosować formę postanowienia, ale nie przysługuje na nie zażalenie, bowiem o zaskarżalności takiego postanowienia nie stanowi ani ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ani Kodeks postępowania administracyjnego. Nie ma ono też charakteru kończącego postępowanie. Wynika to wprost z brzmienia przepisów art. 141 § 1 Kpa w zw. z art. 62 Kpa i art. 17 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W granicach tożsamości sprawy stwierdzić też należy, że organ w sposób prawidłowy połączył do wspólnego rozpoznania środki odwoławcze w przedmiocie rozpoznania zarzutów. Sąd podziela wyrażone w doktrynie i judykaturze stanowisko, że nie ma przeszkód prawnych, aby w przypadku spełnienia warunków określonych w art. 62 Kpa przepis ten mógł znaleźć zastosowanie dla możliwości prowadzenia postępowania dotyczącego jednej strony. Również dla prowadzenia wspólnego postępowania na etapie rozpatrywania środków odwoławczych. Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w orzeczeniu z dnia 23 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 782/16 (System informacji prawnej, Lex 2448560), że pojęcie "można wszcząć" użyte w art. 62 Kpa nie może być rozumiane literalnie, jako dotyczące tylko takich postępowań, w których następuje ich wszczęcie przed organem pierwszej instancji. Pojęcie to obejmuje bowiem zarówno postępowania wszczęte przed organem pierwszej instancji wyniku złożenia stosownego wniosku przez stronę, jak i w postępowaniach odwoławczych, których wszczęcie jest efektem złożenia odwołania i w konsekwencji także w postępowaniach z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, których wszczęcie jest efektem złożenia takiego wniosku. Strona w zażaleniu z dnia 9 września 2016 r. jak i skardze podnosi szereg zarzutów związanych z zasadnością samego postępowania egzekucyjnego, niemniej te kwestie pozostają już poza granicami stosunku administracyjnoprawnego wyznaczającego tę sprawę administracyjną w rozumieniu art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 poz. 1302). Ubocznie należy tylko zauważyć, że zgodnie z art.18 ustawy egzekucyjnej w związku z art. 142 Kpa okoliczności te mogą być ocenione przy rozpoznaniu w postępowaniu dotyczącym zarzutów na czynności egzekucyjne i podniesione w odwołaniu od decyzji. W toku postępowania sądowoadministracyjnego, postanowieniem z dnia 10 maja 2018 r starszy referendarz sądowy przyznając M. L. prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika wyjaśnił jednocześnie, że na gruncie art. 253 § 1 P.p.s.a. właściwość sądu obejmuje jedynie rozpoznanie wniosku w przedmiocie prawa pomocy i wydanie orzeczenia o przyznaniu lub odmowie przyznania tego prawa. Natomiast o osobie pełnomocnika decyduje właściwa rada w porozumieniu ze wskazanym przez stronę adwokatem (art. 244 § 3 p.p.s.a w zw. z art. 253 § 2 p.p.s.a). Tym samym strona wskazując kolejnego, proponowanego przez siebie pełnomocnika winna zwrócić się do właściwej rady, bowiem ten zakres prawa pomocy pozostaje już poza właściwością sądu, o czym stronę poinformowano w uzasadnieniu orzeczenia w sprawie przyznania pomocy. Jednocześnie podkreślić należy, iż w żadnym z pism z żądaniem przyznania wskazanego przez stronę pełnomocnika strona nie podnosiła kwestii nieprawidłowego reprezentowania bądź wyłączenia możliwości samodzielnego prezentowania swego stanowiska. Nie wskazała też uchybień procesowych, które miały wpływ na możliwość jej udziału w postępowaniu i obrony swych praw. Uwzględniając powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym skargę oddalił.