III SA/Po 1276/14

Dnia 23 kwietnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędziowie WSA Barbara Koś (spr.) WSA Ireneusz Fornalik Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2015 roku przy udziale sprawy ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia 23 lipca 2014 roku nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności na realizację usług doradczych, po wznowieniu postępowania oddala skargę Decyzją z dnia 28 listopada 2013 r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, działając na podstawie art. 20 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 r. Nr 64, poz. 427) w zw. z § 3 i § 9 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 kwietnia 2008 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Korzystanie z usług doradczych przez rolników i posiadaczy lasów", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2008r., Nr 78 poz.470) oraz art.104 i art. 151 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), po wznowieniu postępowania administracyjnego na mocy postanowienia nr [...] z dnia 21 sierpnia 2013 r., uchylił własną decyzję nr [...] z dnia 7 marca 2011 r. i odmówił M. P. przyznania płatności w ramach działania "Korzystanie z usług doradczych przez rolników i posiadaczy lasów" PROW 2007-2013 na realizację usług doradczych, które są przedmiotem wniosku o płatność oraz umowy o świadczenie usług doradczych. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w dniu 28 stycznia 2011 r. beneficjent złożył wniosek o płatność z tytułu korzystania z usług doradczych przez rolników i posiadaczy lasów PROW 2007-2013 wraz z wymaganymi załącznikami. Po przeprowadzeniu kontroli zgodności i kompletności, a także kontroli administracyjnej Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w dniu 7 marca 2011 r. wydał decyzję nr [...] o przyznaniu płatności. W dniu 25 kwietnia 2013 r. do Biura Powiatowego wpłynęło pismo zastępcy Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu z dnia 19 kwietnia 2013 r., przekazujące informację Prokuratury Okręgowej, z której wynika, że M. P. nie uiścił 20% kwalifikowanych kosztów usług doradczych. W odpowiedzi na wezwanie do złożenia wyjaśnień dotyczących umowy o świadczenie usług doradczych nr [...] z dnia 23 grudnia 2009 r. zawartej przez beneficjenta z firmą [...] M. R., w dniu 5 sierpnia 2013 r. M. P. złożył oświadczenie, z którego wynika, że nie uiścił on 20% kosztów kwalifikowalnych usług doradczych ani 100% pozostałych kosztów tych usług nie zaliczonych do kosztów kwalifikowalnych, natomiast usługi doradcze zostały wykonane zgodnie z umową. W związku z powyższym organ stwierdził, że wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, wobec czego należało wznowić postępowanie w przedmiotowej sprawie i odmówić przyznania wnioskowanej płatności z tytułu korzystania z usług doradczych. W odwołaniu od powyższej decyzji strona, reprezentowana przez pełnomocnika – adwokata, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, zarzucając: 1) naruszenie art. 10 k.p.a. w związku z art. 61 § 1 i 4 k.p.a. oraz art. 109 k.p.a. poprzez naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu na skutek: a. niepowiadomienia odwołującego M. R. o wszczęciu postępowania bezpośrednio po złożeniu przez wnioskodawcę (odwołującego M. P.) kompletnego wniosku, a w konsekwencji przygotowanie projektu decyzji i jej doręczenie jedynie odwołującemu M. P., co uniemożliwiło Stronie Odwołującej obronę jej praw w toku postępowania; b. niedoręczenia Odwołującemu M. R. wydanej decyzji i niewymienienie jako strony postępowania w rozdzielniku; 2) naruszenie § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 kwietnia 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Korzystanie z usług doradczych przez rolników i posiadaczy lasów" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, poprzez jego niewłaściwą wykładnię i błędne zastosowanie przejawiające się w przyjęciu, że M. P. nie uiścił 20% kosztów kwalifikowalnych usług doradczych ani 100% pozostałych kosztów tych usług nie zaliczonych do kosztów kwalifikowalnych, w sytuacji gdy w zaistniałym w przedmiotowej sprawie stanie faktycznym oraz prawnym nie miał on obowiązku uiszczać 100% pozostałych kosztów tych usług nie zaliczonych do kosztów kwalifikowalnych, zaś usługi doradcze, co zresztą organ pierwszej instancji sam przyznaje wprost - zostały wykonane zgodnie z umową, a nadto w sytuacji, gdy M. R. finansował w części ze środków własnych część kosztów kwalifikowalnych usług doradczych, czego organ pierwszej instancji w ogóle nie wyjaśnił. Decyzją z dnia 23 maja 2014 r., nr [...], Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. umorzył postępowanie odwoławcze wywołane odwołaniem złożonym przez M. R., wskazując, że nie jest on stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 K.p.a. Z wnioskiem o płatność z tytułu korzystania z usług doradczych przez rolników i posiadaczy lasów PROW 2007-2013 wystąpił M. P. i tylko on jest stroną postępowania administracyjnego wszczętego na podstawie tego wniosku. Natomiast decyzją z dnia 23 lipca 2014 r., nr [...], Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 173), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 28 listopada 2013 r., podzielając ustalenia faktyczne i ich ocenę prawną dokonane przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił w szczególności, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 kwietnia 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Korzystanie z usług doradczych przez rolników i posiadaczy lasów" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 wysokość pomocy wynosi 80% poniesionych i udokumentowanych kosztów kwalifikowanych za usługi doradcze. Natomiast stosownie do § 9 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia pomoc wypłaca się na wniosek o płatność jeżeli wnioskodawca pokrył 20% kosztów kwalifikowanych usług doradczych i pozostałych kosztów tych usług niezaliczonych do kosztów kwalifikowanych, na których pokrycie ubiegał się o pomoc. Zgodnie z § 10 ust. 2 pkt 1 wskazanego rozporządzenia do wniosku o płatność należy dołączyć oryginały faktur lub równoważnych dokumentów księgowych lub ich kopie potwierdzone za zgodność z oryginałem przez upoważnionego pracownika Agencji wraz z dokumentem księgowym, potwierdzającym pokrycie przez wnioskodawcę kosztów kwalifikowanych usług doradczych i pozostałych kosztów tych usług niezaliczonych do kosztów kwalifikowanych, na pokrycie których ubiega się o pomoc. Natomiast w niniejszej sprawie pomimo załączenia do wniosku o płatność faktury oraz dokumentu KP wskazującego na dokonanie przez rolnika płatności w kwocie [...] zł gotówką, oświadczenie rolnika – M. P. z dnia 3 sierpnia 2014 r. podważa wiarygodność tych dokumentów. W oświadczeniu tym M. P. stwierdził bowiem: "nie uiszczałem 20 procentowego wkładu własnego w ramach złożonego w moim imieniu w Biurze Powiatowym ARiMR wniosku o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania Korzystanie z usług doradczych przez rolników i posiadaczy lasów. Firma Pana R. sama zgłosiła się do mnie z propozycją przygotowania dokumentacji i jednocześnie zaznaczono, iż odstępuje ona od pobrania ode mnie wspomnianego 20 procentowego udziału własnego (...). Firma [...] M. R. wykonała usługi doradcze zgodnie z umową z dnia 23 grudnia 2009 roku (...)". W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że wobec podważenia przez rolnika – M. P. w złożonym oświadczeniu kwestii uiszczenia opłaty za wykonane usługi doradcze firmie [...] M. R., a tym samym wiarygodności złożonych wraz z wnioskiem przez podmiot doradczy dokumentów (dowód KP, według którego wnioskodawca rzekomo pokrył 20% kosztów kwalifikowanych plus Vat i oświadczenie M. P., w którym stwierdza, iż nie uiścił wymaganej wpłaty) uznać należy, iż nie zostały wykazane wszystkie wynikające z treści § 9 ust. 1 pkt 1 oraz § 10 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 kwietnia 2008 r., przesłanki przyznania płatności. W skardze na powyższą decyzję M. P., reprezentowany przez pełnomocnika – adwokata, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 kwietnia 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Korzystanie z usług doradczych przez rolników i posiadaczy lasów" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, poprzez jego niewłaściwą wykładnię i błędne zastosowanie przejawiające się w przyjęciu, że M. P. nie uiścił 20% kosztów kwalifikowalnych usług doradczych ani 100% pozostałych kosztów tych usług nie zaliczonych do kosztów kwalifikowalnych, w sytuacji gdy w zaistniałym w przedmiotowej sprawie stanie faktycznym oraz prawnym nie miał on obowiązku uiszczać 100% pozostałych kosztów tych usług nie zaliczonych do kosztów kwalifikowalnych, zaś usługi doradcze, co zresztą organ pierwszej instancji sam przyznaje wprost, zostały wykonane zgodnie z umową, a nadto w sytuacji, gdy z dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy wynika, że M. R. finansował w części ze środków własnych część kosztów kwalifikowalnych usług doradczych, czego organy obu instancji w ogóle nie wyjaśniły. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2015 r. pełnomocnik strony skarżącej, wnosząc i wywodząc jak w skardze, podniósł, że istota sprawy – według strony skarżącej – sprowadza się do tego, czy koszty, o których mowa w decyzji, zostały pokryte, niezależnie od sposobu ich pokrycia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Podstawę wznowienia postępowania w sprawie przyznania M. P. płatności z tytułu korzystania z usług doradczych przez rolników i posiadaczy lasów zakończonego decyzją ostateczną z dnia 7 marca 2011 r. był art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję. Wzruszenie decyzji ostatecznej w oparciu o powyższą podstawę wznowienia jest możliwe, gdy: 1) wyjdą na jaw nowe dowody lub okoliczności faktyczne, tzn. nowe w stosunku do przeprowadzonego dotychczas postępowania, 2) dowody lub okoliczności muszą być istotne dla sprawy, czyli takie, które mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, 3) dowód lub okoliczność musi istnieć w dniu wydania decyzji, 4) nie może być znana organowi, który wydał ostateczną decyzję. W niniejszej sprawie zasadnie w ocenie Sądu organy administracji obu instancji stwierdziły, że zaistniała przesłanka wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Na podstawie informacji z Prokuratury Okręgowej, która wpłynęła do Biura Powiatowego ARiMR, ujawniono bowiem, że skarżący jako beneficjent płatności z tytułu korzystania z usług doradczych - na podstawie umowy o świadczenie usług doradczych nr [...] z dnia 23 grudnia 2009 r. zawartej przez beneficjenta z firmą [...] M. R. - nie pokrył 20 % kwalifikowalnych kosztów usług doradczych ani 100% pozostałych kosztów tych usług nie zaliczonych do kosztów kwalifikowalnych. Sam skarżący potwierdził tę okoliczność w oświadczeniu z dnia 3 sierpnia 2013 r., złożonym w odpowiedzi na wezwanie organu do złożenia wyjaśnień, w którym podał, że nie uiścił 20 % kosztów usług doradczych, od których pobrania ww. firma doradcza odstąpiła. Nie ulega przy tym wątpliwości, że powyższa okoliczność nie była znana organowi w chwili wydawania decyzji ostatecznej. Organ I instancji dysponował bowiem wówczas niepodważonym jeszcze dowodem wpłaty KP nr [...], potwierdzającym pokrycie przez beneficjenta na rzecz firmy doradczej 20 % kosztów usług doradczych oraz podatku Vat w kwocie [...] zł. Jednocześnie była to okoliczność istotna, tj. mająca zasadnicze znaczenie w kwestii rozstrzygnięcia w przedmiocie płatności z tytułu korzystania z usług doradczych, ponieważ zgodnie z obowiązującym wówczas § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 kwietnia 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Korzystanie z usług doradczych przez rolników i posiadaczy lasów" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2008 r. Nr 78, poz. 470 ze zm.) pomoc wypłaca się na wniosek o płatność, jeżeli wnioskodawca pokrył 20 % kosztów kwalifikowalnych usług doradczych i pozostałych kosztów tych usług nie zaliczonych do kosztów kwalifikowalnych, na których pokrycie ubiegał się o pomoc. Natomiast stosownie do § 10 ust. 2 pkt 1 ww. rozporządzenia do wniosku o płatność dołącza się oryginały faktur lub równoważnych dokumentów księgowych lub ich kopie potwierdzone za zgodność z oryginałem przez upoważnionego pracownika Agencji wraz z dokumentem księgowym, potwierdzającym pokrycie przez wnioskodawcę 20 % kosztów kwalifikowalnych usług doradczych i pozostałych kosztów tych usług niezaliczonych do kosztów kwalifikowalnych, na pokrycie których ubiega się o pomoc. W świetle ujawnionej okoliczności, która w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. słusznie stała się podstawą wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia 7 marca 2011 r., przyznającą skarżącemu płatność z tytułu korzystania z usług doradczych, organy prawidłowo stwierdziły również, że skarżący rzeczywiście nie spełnił przesłanek przyznania tej płatności, określonych w powołanych przepisach § 9 ust. 1 pkt 1 i § 10 ust. 2 pkt 1 ww. rozporządzenia, co musiało skutkować uchyleniem decyzji ostatecznej i odmową przyznania przedmiotowej płatności na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. Wiarygodność dokumentów, będących podstawą przyznania płatności z tytułu korzystania z usług doradczych, załączonych do wniosku o przyznanie tejże płatności, w szczególności dowodu KP nr [...], potwierdzającego pokrycie przez beneficjenta na rzecz firmy doradczej 20 % kosztów usług doradczych oraz podatku Vat w kwocie [...] zł, została bowiem skutecznie podważona nie tylko uzyskaną przez organ informacją z Prokuratury Okręgowej, ale także oświadczeniem samego beneficjenta, który przyznał, że nie uiścił na rzecz firmy doradczej 20 % kwalifikowalnych kosztów usług doradczych ani pozostałych kosztów tych usług nie zaliczonych do kosztów kwalifikowalnych, na których pokrycie ubiegał się o pomoc. Należy przy tym podkreślić, że wobec jednoznacznego brzmienia § 9 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia dla spełnienia przesłanki określonej tym przepisem konieczne jest – wbrew twierdzeniom skargi – pokrycie 20 % kosztów kwalifikowalnych usług doradczych i pozostałych kosztów tych usług nie zaliczonych do kosztów kwalifikowalnych wyłącznie przez wnioskodawcę (rolnika), a nie inny podmiot. Jednocześnie nie sposób przyjąć, jak tego oczekuje skarżący w niniejszej sprawie, że ta część kosztów została pokryta przez świadczącego usługi doradcze (M. R.). Według oświadczenia skarżącego M. P., M. R. odstąpił od pobrania 20 % kosztów usług doradczych przypadających do pokrycia przez wnioskodawcę. Natomiast rezygnacji przez świadczącego usługi doradcze z części kosztów usług doradczych, które miały być pokryte przez wnioskodawcę, nie można traktować na równi z ich uiszczeniem przez sam podmiot doradczy. Oznaczałoby to bowiem spełnienie świadczenia przez ten podmiot na własną rzecz (czynność z samym sobą). Z kolei akcentowana przez skarżącego okoliczność, że usługi doradcze zostały na rzecz skarżącego zrealizowane, nie była przez organy administracji kwestionowana, jednak pozostaje ona bez wpływu na wynik sprawy. Powodem uchylenia decyzji ostatecznej i odmowy przyznania płatności z tytułu korzystania z usług doradczych było bowiem wyłącznie stwierdzenie niespełnienia przesłanek z § 9 ust. 1 pkt 1 w z w. z § 10 ust. 2 pkt 1 ww. rozporządzenia, tj. niepokrycie przez skarżącego jako wnioskodawcę 20 % kosztów kwalifikowalnych usług doradczych i pozostałych kosztów tych usług nie zaliczonych do kosztów kwalifikowalnych. Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie naruszenia prawa, w tym zarzucanego w skardze, które uzasadniałoby wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarga jako bezzasadna podlegała zatem oddaleniu, o czym Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).