III SA/Po 13/18
PostanowienieWSA w Poznaniu2018-02-06
Skład orzekający: Starszy Referendarz Sądowy Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą i uzyskującej stałe dochody, a także posiadającej rodzinę na utrzymaniu, może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może być przyznane osobie fizycznej, gdy nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach swojego utrzymania. Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą i uzyskująca stałe dochody, a także posiadająca rodzinę na utrzymaniu, nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, co czyni jej wniosek o przyznanie prawa pomocy niezasadnym.Stan faktyczny
B. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wraz ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. o zwrocie dotacji. Wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, córką i wnukiem, utrzymywane z jej dochodów z działalności gospodarczej oraz dochodów męża. Wnioskodawczyni posiada samochód, ale nie posiada oszczędności ani innych praw majątkowych. Wskazała na wysokie miesięczne wydatki związane z utrzymaniem rodziny, leczeniem męża i studiami córki. W ramach uzupełnienia wniosku przedłożyła informacje o dochodach i kosztach firmy, zeznania podatkowe, a także informacje o zajęciu rachunku bankowego przez Urząd Skarbowy.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 6 lutego 2018 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zwrocie dotacji za rok 2014 i 2015 postanawia odmówić zwolnienia od kosztów sądowych
B. K. wraz ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożyła wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Z informacji zgromadzonych w sprawie wynika, że B. K. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem córką i wnukiem. Wspólne gospodarstwo domowe jest utrzymywane z dochodów wnioskodawczyni w wysokości [...] zł z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej oraz dochodów męża w wysokości [...] zł z tytułu umowy zlecenia. Wnioskodawczyni posiada samochód osobowy [...] (rok produkcji [...]) o wartości [...] zł. Nie posiada natomiast żadnych oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych i w gotówce, papierów wartościowych i innych praw majątkowych (udziałów, polis inwestycyjnych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych), a także żadnych przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000,00 zł.
Wnioskodawczyni w następujący sposób oszacowała zobowiązania i stałe wydatki: czynsz za mieszkanie – [...] zł miesięcznie, energia elektryczna – [...] zł co dwa miesiące; opłaty za telewizję kablową + Internet – [...] zł miesięcznie, opłaty za studia córki: czesne + dojazdy – [...] zł, przedszkole wnuczka – [...] zł; leki, wizyty lekarskie, stomatologiczne – ok. [...] zł miesięcznie.
W uzasadnieniu wniosku B. K. stwierdziła, że nie posiada środków finansowych ani majątku, który pozwoliłby na pokrycie kosztów wpisu od skargi. Wnioskodawczyni ma na utrzymaniu męża, który osiąga niewielki dochód, ale z uwagi na jego leczenie onkologiczne nie jest on w stanie pokryć nawet kosztów swojego utrzymania. Wnioskodawczyni pokrywa również koszty utrzymania córki, która jest studentką i zarazem samotną matką. W rezultacie całe osiągane dochody są przeznaczane na utrzymanie siebie i rodziny.
W ramach uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawczyni przedłożyła informacje o obrotach, kosztach i dochodach firmy w roku 2017 roku, z których wynika, że od stycznia do grudnia 2017 roku uzyskała przychód w wysokości [...] zł oraz dochód w wysokości [...] zł. Jednocześnie z przedłożonego zeznania podatkowego PIT-36 za 2017 rok wynika, że B. K. uzyskała przychód w wysokości [...] zł i poniosła koszty uzyskania przychodu w wysokości [...] zł, co sprawiło, że uzyskała dochód w wysokości [...] zł. Wnioskodawczyni poinformowała, że w związku z wydaniem zaskarżonej decyzji administracyjnej, Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. zajął jej rachunek bankowy do wysokości [...] zł. Ponadto zaznaczyła, że ponosi ciężary związane z kredytem w wysokości określonej we wniosku o przyznanie pomocy prawnej. Wnioskodawczyni oświadczyła, że co najmniej od 10 lat nie posiadała nieruchomości, ani nie dokonywała darowizn ze składników swojego majątku na rzecz kogokolwiek.
Wnioskodawczyni oświadczyła, że jej małżonek nie posiada przedmiotów o wartości powyżej 5000 zł, nie prowadzi działalności gospodarczej i nie posiada rachunku bankowego. Jedynym źródłem jego dochodów są umowy zlecenia i z tego tytułu uzyskuje on około [...] zł, które w całości przekazuje na wspólne koszty utrzymania. Z przedłożonego zeznania podatkowego PIT-11 za 2016 rok wynika, że mąż wnioskodawczyni uzyskał w tym okresie przychód w wysokości [...] zł.
Wnioskodawczyni wyjaśniła, że jej córka nie pracuje, opiekuje się małoletnim dzieckiem w wieku 3 lat, otrzymuje dobrowolne alimenty na syna w kwocie średnio około [...] zł miesięcznie, a dodatkowo podejmuje się prac dorywczych z których osiąga co najwyżej [...] zł miesięcznie. Przesłane przez wnioskodawczynię wyciągi z jej rachunku bankowego oraz rachunku bankowego jej córki potwierdziły obrót środkami finansowymi w deklarowanej wysokości.
Wnioskodawczyni ani osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, praw majątkowych oraz wierzytelności. Co więcej nie posiadają również pojazdów mechanicznych, ani żadnych udziałów w spółkach i nie pełnią funkcji członków zarządu lub prokurentów w spółkach oraz nie osiągają dochodów innych niż deklarowane.
Prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach swojego utrzymania w myśl art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. t.j. z 2017 r., poz. 1369), dalej jako "P.p.s.a.".
Ze zgromadzonych w sprawie informacji wynika, że wnioskodawczyni prowadzi działalność gospodarczą i uzyskuje z tego tytułu stałe dochody. Dodatkowe środki finansowe uzyskują również mąż wnioskodawczyni oraz ich córka. Czteroosobowe gospodarstwo domowe, w którym pozostaje wnioskodawczyni, każdego miesiąca pozostaje w posiadaniu środków finansowych w łącznej wysokości ok. [...] zł, którymi może swobodnie dysponować decydując o ich przeznaczeniu. Wbrew twierdzeniom wnioskodawczyni, we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zostały zawarte informacje w kwestii zaciągniętych zobowiązań kredytowych. Bez względu na ten fakt należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie brakuje argumentów do przyznania pierwszeństwa jakimkolwiek wydatkom wnioskodawczyni o charakterze cywilnoprawnym przed wydatkami o charakterze publicznoprawnym, do których zalicza się należności związane z udziałem w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto należy przypomnieć, że posiadanie stałych dochodów zasadniczo wyklucza przyznanie prawa pomocy, gdyż pomoc państwa może być przyznana jedynie ze względu na trudną sytuację osób, które nie są w stanie bez dodatkowego wsparcia poprowadzić swoich spraw przed sądem (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11, LEX nr 786724). W takiej sytuacji nie znajduje się wnioskodawczyni, która w sposób nieprzerwany prowadzi działalność gospodarczą i uzyskuje z tego tytułu stałe dochody. W rezultacie należy stwierdzić, że wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach swojego utrzymania. W rezultacie niezasadny pozostaje jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło