III SA/Po 1316/12

PostanowienieWSA w Poznaniu2013-04-26

Skład orzekający: Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, która nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Strona skarżąca w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, zwolniona z mocy art. 239 pkt 1 lit. e P.p.s.a. z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, jeśli wykaże, że jej trudna sytuacja materialna uniemożliwia jej poniesienie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stan faktyczny
K.W. złożył skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia zadłużenia. Po oddaleniu skargi przez WSA, K.W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wnioskodawca znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, utrzymując się z renty matki oraz świadczeń z pomocy społecznej. Sąd uznał, że wniosek o zwolnienie od kosztów jest bezprzedmiotowy ze względu na przepis P.p.s.a., ale wniosek o ustanowienie pełnomocnika jest uzasadniony.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla K. W. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w P. i oddalono wniosek w pozostałym zakresie (zwolnienia od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 26 kwietnia 2013 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi K.W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek postanawia ustanowić dla K. W. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w P. i oddalić wniosek w pozostałym zakresie Wyrokiem z dnia 26 marca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę K. W. w przedmiocie odmowy umorzenia zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek. Dnia 23 kwietnia 2013 roku K. W. złożył wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Z zawartych we wniosku informacji wynika, że K. W. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z matką, które jest utrzymywane z jej świadczenia rentowego w wysokości 450,00 zł netto. Wnioskodawca jest obecnie zarejestrowany w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny i nie uzyskuje żadnych świadczeń pieniężnych. Wnioskodawca nie posiada żadnych nieruchomości, ani ruchomości o wartości przekraczającej 3000 euro, a także żadnych zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych, itp.). Wnioskodawca wraz z matką korzystają z pomocy społecznej w formie dodatków na opał oraz na leki, a ponadto korzystają z pomocy żywnościowej udzielanej przez C. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. t.j. z 2012 r., poz. 270), dalej jako P.p.s.a., nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych: strona skarżąca działanie lub bezczynność z zakresu ubezpieczeń społecznych. W tych okolicznościach na wnioskodawcy nie ciąży obowiązek uiszczenia kosztów sądowych, a żądanie przyznania prawa pomocy w tym zakresie jest bezprzedmiotowe. Strona nie ma bowiem interesu prawnego w uzyskaniu orzeczenia o zwolnieniu od kosztów sądowych. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy jedynie w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Zgodnie z przepisem art. 246 §1 pkt. 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca znajduje się w trudnej sytuacji. Obecnie nie uzyskuje on żadnych dochodów i utrzymuje się z dochodów matki oraz świadczeń z pomocy społecznej oraz pomocy żywnościowej z C. Taka sytuacja uniemożliwia wnioskodawcy pokrycie kosztów związanych z wynagrodzeniem pełnomocnika z wyboru. W efekcie oznacza to, że jego sytuacja nie pozwala na poniesienie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Należy zatem przyjąć, że wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest w pełni uzasadniony. Wobec powyższego na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w związku z art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 239 pkt 1 lit e P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło